સરસ્વતી નદી કેવી રીતે લુપ્ત થઈ અને ગંગા-યમુનાનું મહત્વ વધ્યું
પ્રાચીન કાળમાં સરસ્વતી નદી ભારતની સૌથી પવિત્ર અને પ્રચંડ વહેતી નદી માનવામાં આવતી હતી.
ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓના મતે, ટેક્ટોનિક પ્લેટ્સમાં ફેરફાર અને ભૂકંપને કારણે નદીના માર્ગ બદલાઈ ગયા હતા.
યમુના અને સતલજ નદીઓ જે પહેલા સરસ્વતીમાં ભળતી હતી, તે માર્ગ બદલીને ગંગા અને સિંધુમાં ભળી ગઈ.
મુખ્ય જળ સ્ત્રોતો દૂર થવાને કારણે સરસ્વતી નદી ધીમે ધીમે નબળી પડી અને અંતે લુપ્ત થઈ ગઈ.
સરસ્વતી સુકાઈ ગયા પછી આર્ય સંસ્કૃતિના લોકોએ ગંગા અને યમુનાના ફળદ્રુપ મેદાનો તરફ સ્થળાંતર કર્યું.
ગંગા અને યમુના નદીના કિનારે નવી વસાહતો વસી, જે ભારતીય સંસ્કૃતિ અને વેપારનું નવું કેન્દ્ર બની.
આજે પણ ગંગા, યમુના અને સરસ્વતીના સંગમને પ્રયાગરાજમાં અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે.
વિજ્ઞાન અને પુરાણો મુજબ સરસ્વતી નદી આજે પણ પૃથ્વીની નીચે અંતઃસલિલા (ગુપ્ત) રીતે વહે છે તેવી માન્યતા છે.