ડુંગળી કાપતા જ આંખોમાંથી આંસુ કેમ વહેવા લાગે છે?
ડુંગળી કાપતા જ આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગે છે. આવું કેમ થાય છે? આનો જવાબ રસોડામાં નહીં પણ ડુંગળીની રાસાયણિક રચનામાં છુપાયેલો છે.
ડુંગળીમાં કેટલાક ખાસ સંયોજનો હોય છે જે કોષોને એકબીજાથી અલગ રાખે છે. ડુંગળી કાપતાની સાથે જ તેઓ મળે છે અને પ્રતિક્રિયા શરૂ થાય છે.
જ્યારે આપણે ડુંગળી કાપીએ છીએ, ત્યારે સૌથી પહેલા જે વસ્તુ બહાર આવે છે તે એલીનેઝ નામનું એન્ઝાઇમ હોય છે.
તે ડુંગળીમાં રહેલા સલ્ફર સંયોજનો સાથે જોડાય છે અને રાસાયણિક પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે.
આ પ્રક્રિયા દ્વારા 'સિન-પ્રોપેનેથિયલ-એસ-ઓક્સાઇડ' નામનો વાયુ બને છે. આ ગેસ હવામાં ભળી જાય છે અને આંખો સુધી પહોંચે છે અને બળતરા પેદા કરે છે.
તે ડુંગળીમાં રહેલા સલ્ફર સંયોજનો સાથે જોડાય છે અને રાસાયણિક પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે.
જ્યારે ગેસ આંખોના સંપર્કમાં આવે છે, ત્યારે તે આંખોમાં રહેલા ભેજ સાથે ભળી જાય છે અને હળવો એસિડ બનાવે છે. એટલા માટે આંખો આંસુ વહાવીને બળતરાથી પોતાને બચાવે છે.
દરેક ડુંગળી કાપવાથી આંસુ નથી આવતા. કેટલાક ડુંગળી, જેમ કે વસંત ડુંગળી, માં સલ્ફરનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે તેથી તે ઓછી બળતરા પેદા કરે છે.
જ્યારે લાલ, સફેદ અને પીળી ડુંગળીમાં સલ્ફર વધુ હોય છે, તેથી તેને કાપતાની સાથે જ તમારી આંખો ઝડપથી પાણી આવા લાગે છે.
જો તમે ડુંગળીને કારણે આંસુ ટાળવા માંગતા હો, તો કેટલીક સરળ યુક્તિઓ અપનાવો.
ઉદાહરણ તરીકે, ડુંગળી કાપતા પહેલા, તેને રેફ્રિજરેટરમાં ઠંડુ કરો અથવા તીક્ષ્ણ છરીનો ઉપયોગ કરો.
જો તમને ઘણી મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે, તો તમે ડુંગળી કાપતી વખતે ચશ્મા પહેરી શકો છો અથવા પંખા પાસે કાપી શકો છો જેથી આંખો સુધી પહોંચતા પહેલા ગેસ વિખેરાઈ જાય.