ઇથેનોલ બાદ હવે સરકાર પેટ્રોલ-ડીઝલના વિકલ્પ તરીકે મિથેનોલ પર ભાર આપી રહી છે. આસામમાં 15% મિથેનોલ સાથે પેટ્રોલનું ટ્રાયલ શરૂ થઈ ગયું છે. તેની ખાસ વાત એ છે કે તે પેટ્રોલ અને ડીઝલને સંપૂર્ણપણે રિપ્લેસ કરી શકે છે. આસામના તિનસુકિયા જિલ્લામાં 15% મિથેનોલ પેટ્રોલનું ટ્રાયલ શરૂ થયું મિથેનોલ વાયુ પ્રદૂષણમાં 40% ઘટાડો કરશે.
વધતા પ્રદૂષણ અને કિંમતો વચ્ચે સરકારે M-15 ઇંધણની ટ્રાયલ શરૂ કરી છે. આ ટ્રાયલ આસામના તિનસુકિયા જિલ્લામાં શરૂ થઈ છે. આ અંતર્ગત પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે 15% મિથેનોલના મિશ્રણ સાથે પેટ્રોલને લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. આ પેટ્રોલ સરકારી ઓઈલ કંપની ઈન્ડિયન ઓઈલ કોર્પોરેશન દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. સરકાર પેટ્રોલ અને ડીઝલના વિકલ્પો પર સતત કામ કરી રહી છે. તેમાં 15% મિથેનોલ હોવાથી તેને M-15 નામ આપવામાં આવ્યું છે.
મિથેનોલની ખાસ વાત એ છે કે તે પેટ્રોલ અને ડીઝલ બંનેને બદલી શકે છે. તેને પેટ્રોલ કે ડીઝલમાં થોડી માત્રામાં મિક્સ કરીને પણ વાપરી શકાય છે અથવા તો તેનો 100% ઉપયોગ પણ કરી શકાય છે. આનાથી પેટ્રોલ અને ડીઝલની સરખામણીમાં પ્રદૂષણ પણ ઓછું થાય છે અને તે સસ્તું પણ પડે છે. M-15ના ઉપયોગથી ગ્રીનહાઉસ વાયુઓના ઉત્સર્જનમાં 5 થી 10 ટકાનો ઘટાડો થઈ શકે છે.
મિથેનોલ પહેલા સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલમાં પણ ઇથેનોલનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો છે. ભારતે 2025 સુધીમાં પેટ્રોલમાં 20 ટકા ઇથેનોલનું મિશ્રણ કરવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે.
મિથેનોલ એ ભવિષ્યનું બળતણ છે
પેટ્રોલમાં 15% મિથેનોલ ભેળવવાથી વાયુ પ્રદૂષણમાં 33 ટકાનો ઘટાડો થઈ શકે છે, જ્યારે ડીઝલને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખવાથી વાયુ પ્રદૂષણમાં 80 ટકાનો ઘટાડો થશે. શહેરોમાં વાહનવ્યવહારથી 40% જેટલું હવા પ્રદૂષણ થાય છે. સરકારે M15 અને M100ના ઉપયોગને મંજૂરી આપી છે.
સરકારની યોજના ડીઝલને સંપૂર્ણપણે મિથેનોલથી બદલવાની છે. જો ડીઝલને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખવામાં આવે તો તેનાથી વાયુ પ્રદૂષણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે. સરકાર 6,000 થી વધુ ડીઝલ સંચાલિત રેલ્વે એન્જિનોને મિથેનોલમાં રૂપાંતરિત કરવા પર કામ કરી રહી છે. એકલી રેલવે દર વર્ષે 3 અબજ લિટર ડીઝલનો ઉપયોગ કરે છે.
રેલ્વે ઉપરાંત સરકાર જહાજોને 100% મિથેનોલમાં કન્વર્ટ કરવા પર પણ કામ કરી રહી છે, જેથી સમુદ્રમાં પ્રદૂષણને રોકી શકાય. સરકાર 500 થી વધુ બાર્જને 100% મિથેનોલમાં રૂપાંતરિત કરવાની યોજના ધરાવે છે. બાર્જ એ એક પ્રકારની બોટ છે જેનો ઉપયોગ માલસામાનના પરિવહન માટે થાય છે.
તમને આનાથી કેવી રીતે ફાયદો થશે?
જો પેટ્રોલ અને ડીઝલની જગ્યાએ મિથેનોલ લેવામાં આવે તો તેનાથી સરકાર અને સામાન્ય માણસ બંનેને ફાયદો થશે. મિથેનોલના ઉપયોગથી સરકારને વાર્ષિક રૂ. 5 હજાર કરોડની બચત થવાની ધારણા છે. માત્ર પેટ્રોલમાં 15% મિથેનોલ ભેળવીને ક્રૂડ ઓઈલની આયાત દર વર્ષે 15% ઘટાડી શકાય છે.
તેમજ મિથેનોલ પેટ્રોલ અને ડીઝલ કરતા સસ્તું થશે જેના કારણે તેલની વધતી કિંમતોમાં રાહત મળશે. નીતિ આયોગે 2020માં મિથેનોલને લઈને એક રિપોર્ટ જાહેર કર્યો હતો. આ હિસાબે એક લીટર પેટ્રોલ બનાવવાની કિંમત 36 રૂપિયા છે. તે જ સમયે, એક લિટર ઇથેનોલ 46 રૂપિયામાં બને છે. જ્યારે, એક લિટર મિથેનોલ બનાવવા માટે લગભગ 20 રૂપિયાનો ખર્ચ થાય છે. જ્યારે ખર્ચ ઓછો હશે ત્યારે તેની કિંમત પણ ઘટશે.
હાલમાં વિદેશમાંથી આયાત થતા કુદરતી ગેસમાંથી ભારતમાં મિથેનોલ બનાવવામાં આવે છે. સરકાર તેને કોલસામાંથી બનાવવા પર કામ કરી રહી છે. દેશમાં કોલસામાંથી મિથેનોલના ઉત્પાદનને કારણે આયાત પણ ઓછી થશે. એટલું જ નહીં, નીતિ આયોગના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે મિથેનોલના ઉત્પાદન અને વિતરણથી દેશમાં 50 લાખ નોકરીઓનું સર્જન થવાની અપેક્ષા છે.
