• પેટાચૂંટણીમાં ભાજપની લડત રાષ્ટ્રીય નહી પ્રાદેશિક પક્ષ સામે
• એકપણ બેઠક પર કોંગ્રેસ ક્યાંય મેદાનમાં પણ નથી
• પ્રાદેશિક પક્ષોની સામે ભાજપની કસોટી થશે

એકબાજુએ ચૂંટણીપંચ (Election Comission) દ્વારા ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીની (Gujarat assembly election 2022) તારીખોની જાહેરાત કરવામાં આવનાર છે તો બીજી બાજુએ આજે છ રાજ્યોની સાત વિધાનસભા બેઠકોની પેટાચૂંટણી (byelection) યોજાશે. આ પેટાચૂંટણીમાં ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)નો (BJP) મુકાબલો કોંગ્રેસ (Congress) સામે છે જ નહી, પણ પ્રાદેશિક પક્ષો (Regional Party) સામે છે.

નીતિશકુમારના (Nitishkumar) નેતૃત્વમાં મહાગઠબંધન સરકારની રચના પછી તેમણે આ પ્રથમ પેટાચૂંટણીનો સામનો કરવાનો આવી રહ્યો છે. નીતિશકુમારની આગેવાની હેઠળના જનતાદળ (યુ)એ ભાજપ છોડ્યાના ત્રણ મહિનાથી પણ ઓછા સમયમાં બિહારમાં પેટાચૂંટણી યોજાઈ રહી છે. ઉત્તરપ્રદેશમાં (Uttarpradesh)  ભાજપ ગોલા ગોકરનાથ બેઠક જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરશે.

બીજી બાજુએ ઓડિશામાં (Odisha) બીજુ જનતાદળ (બીજેડી) (BJD) એ વર્તમાન વિધાનસભ્યના મૃત્યુથી ખાલી થયેલી ધામનગર બેઠકમાં સહાનુભૂતિનો લાભ લેવા સ્વર્ગસ્થ વિધાનસભ્યના પુત્રને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે. તેલંગણાની (Telangana) મુનગોડા સીટ પર ભાજપ અને શાસક તેલંગણા રાષ્ટ્રસમિતિ (ટીઆરએસ)એ (TRS) આક્રમક પ્રચાર કર્યો છે. કોંગ્રેસના વિધાનસભ્યના રાજીનામાના પગલે આ બેઠક ખાલી થઈ હતી. હવે તેઓ ફરીથી ભાજપની બેઠક પર મેદાનમાં ઉતર્યા છે.

હરિયાણામાં ભજનલાલનું પ્રભુત્વ જળવાશે
જ્યારે હરિયાણામાં આદમપુર વિધાનસભા મતવિસ્તાર પાંચ દાયકાથી ભજનલાલનો (Bhajanlal) ગઢ રહ્યો છે. સ્વાભાવિક રીતે ભજનલાલ પરિવાર આ ગઢ જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરશે. ભજનલાલના નાના પુત્ર કુલદીપ બિશ્નોઈના (kuldeep Bishnoi) લીધે હરિયાણાની આદમપુર બેઠક માટે પેટાચૂંટણી જરૂરી બની હતી. કુલદીપે આ વર્ષે ઓગસ્ટમાં કોંગ્રેસમાંથી રાજીનામુ આપી દીધુ હતુ અને ભાજપમાં જોડાયા હતા. બિશ્નોઈનો પુત્ર ભવ્ય આ વખતે આ બેઠક પરથી ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે મેદાનમાં છે.આદમપુર બેઠક 1968થી ભજનલાલ કુટુંબ પાસે છે. ભજનલાલ નવ વખત, તેમની પત્ની જસમા દેવી એક વખત અને કુલદીપે ચાર વખત આ વિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યુ છે. કોંગ્રેસ, ઇન્ડિયન લોકદળ (આઇએનએલડી)એ અને આપે પણ પેટાચૂંટણીમાં ઉમેદવાર ઊભા રાખ્યા છે.

બિહારમાં બાહુબલીની પત્નીઓનો જંગઃ નીતિશની કસોટી
બિહાર વિધાનસભાની બે બેઠકો મોકામા અને ગોપાલગંજની પેટાચૂંટણી માટે આજે મતદાન થશે. બંને બેઠકો પર શાસક પક્ષ જોડાણ અને ભાજપ વચ્ચે જોરદાર ટક્કર જોવા મળી શકે છે. મોકામા સીટ પર પહેલા આરજેડી અને ગોપાલગંજ પર ભાજપનો કબ્જો હતો.
ભાજપ પહેલી વખત મોકામા સીટ પર ચૂંટણી લડી રહ્યું છે. અગાઉની ચૂંટણીમાં તેણે આ બેઠક સાથી પક્ષો માટે છોડી દીધી હતી. ભાજપ અને આરજેડી (RJD) બંનેએ આ બેઠક માટે બાહુબલીની પત્નીને મેદાનમાં ઉતારી છે. મોકામામાં ભાજપે અનંતસિંહનો વિરોધ કરી રહેલા સ્થાનિક બાહુબલી લલનસિંહના પત્ની સોનમ દેવીને (Sonam Devi) મેદાનમાં ઉતાર્યા છે. આરજેડી આ સીટ પરથી અનંતસિંહની પત્ની નીલમ દેવીને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે. આરજેડી વિધાનસભ્ય અનંતકુમાર સિંહને ગેરલાયક ઠેરવવાના લીધે મોકામામાં ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે. સ્થાનિક બાહુબલી અને અનંત સિંહના વિરોધી લાલન સિંહની પત્ની સોનમ સિંહ પહેલીવાર ચૂંટણી મેદાનમાં છે. લલન સિંહને (Lalansingh) ગેંગસ્ટરમાંથી રાજકારણી બનેલા સૂરજ ભાન સિંહની નજીક માનવામાં આવે છે, જેમણે 2000ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તત્કાલીન રાબડી દેવી સરકારમાં મંત્રી રહેલા અનંત સિંહના મોટા ભાઈ દિલીપ સિંહને હરાવ્યા હતા.

ભાજપના ધારાસભ્યનું નિધન થતાં ગોપાલગંજ બેઠક ખાલી પડી

ગોપાલગંજ સીટ પર પેટાચૂંટણી ચાર વખત ભાજપના ધારાસભ્ય સુભાષ સિંહના નિધનને કારણે થઈ રહી છે. આ બેઠક પરથી પાર્ટીએ કી સિંહની પત્ની કુસુમ દેવીને ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતારી છે. ગોપાલગંજ આરજેડી પ્રમુખ લાલુ પ્રસાદ અને તેમની પત્ની રાબડી દેવીનો મૂળ જિલ્લો છે.આરજેડીએ ભાજપના જ્ઞાતિ સમીકરણોને ખલેલ પહોંચાડવા માટે વૈશ સમુદાયના મોહન પ્રકાશ ગુપ્તાને ટિકિટ આપી છે. તે જ સમયે, બહુજન સમાજ પાર્ટી (BSP) એ લાલુ પ્રસાદ યાદવના સાળા સાધુ યાદવની પત્ની ઈન્દિરા યાદવને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે.મહાગઠબંધન સરકાર પર “જન વિરોધી” અને “ગરીબ વિરોધી” હોવાનો આરોપ લગાવતા, બિહાર ભાજપના પ્રવક્તા નિખિલ આનંદે કહ્યું કે મહાગઠબંધનની બંને બેઠકો પર ઉભા રહેલા ઉમેદવારોને શરમજનક હારનો સામનો કરવો પડશે કારણ કે મતદારો “જંગલ રાજમાં પાછા ફરી શકતા નથી. રાજ્ય” જોઈએ છે.

મહારાષ્ટ્રમાં પેટાચૂંટણી ફક્ત ઔપચારિકતા

મહારાષ્ટ્રમાં મુંબઈના અંધેરી (પૂર્વ) વિધાનસભા મતવિસ્તારમાં ગુરુવારની પેટાચૂંટણી માત્ર એક ઔપચારિકતા છે જ્યારે ગયા મહિને ભાજપના ઉમેદવાર મેદાનમાંથી ખસી ગયા હતા. ઉદ્ધવ ઠાકરેની આગેવાની હેઠળના શિવસેના જૂથના ઉમેદવાર રૂતુજા લટ્ટે હવે આરામદાયક જીત નોંધાવે તેવી અપેક્ષા છે. તેમની સામે છ ઉમેદવારો છે જેમાંથી ચાર અપક્ષ છે. રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (NCP) અને કોંગ્રેસે લટ્ટેની ઉમેદવારીને સમર્થન આપ્યું છે. આ વર્ષે મે મહિનામાં, રૂતુજા લટ્ટેના (Rutuja Latte) પતિ અને શિવસેનાના ધારાસભ્ય રમેશ લટ્ટેના (Ramesh Latte) મૃત્યુને કારણે અંધેરી (પૂર્વ) બેઠકની પેટાચૂંટણી જરૂરી બની હતી. એકનાથ શિંદે અને અન્ય 39 ધારાસભ્યોના બળવાને કારણે શિવસેનાના બે છાવણીમાં વિભાજન અને ઉદ્ધવ ઠાકરેની આગેવાની હેઠળની મહા વિકાસ અઘાડી (MVA) સરકારના પતન પછી આ પ્રથમ ચૂંટણી છે. છ રાજ્યોની સાત બેઠકો જ્યાં પેટાચૂંટણી યોજાઈ રહી છે તેમાંથી ભાજપ અને કોંગ્રેસને બે-બે બેઠકો મળી હતી. તે જ સમયે બીજેડી, શિવસેના અને આરજેડી પાસે એક-એક સીટ હતી. આ બેઠકોના પરિણામોથી વિધાનસભાની સ્થિતિ બદલાશે નહીં. જોકે, રાજકીય પક્ષોએ આ વાતને હળવાશથી લીધી નથી અને આક્રમક પ્રચાર કર્યો છે. મતગણતરી 6 નવેમ્બરે થશે.

ટીઆરએસનો રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં પ્રવેશવાનો હેતુ

ચૂંટણી પંચે તેલંગાણાના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીને વિવિધ અમલીકરણ એજન્સીઓ દ્વારા મુનુગોડે બેઠક પર મતદાન પર નજીકથી દેખરેખ રાખવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. રાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં પોતાને સ્થાપિત કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે TRSએ તાજેતરમાં જ પક્ષનું નામ બદલીને ભારત રાષ્ટ્ર સમિતિ (BRS) રાખ્યું છે. આ ચૂંટણીમાં હારની સ્થિતિમાં રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ભૂમિકા ભજવવાની તેની યોજનાને ફટકો પડશે. તે જ સમયે, ભાજપ પોતાને રાજ્યમાં TRSના વિકલ્પ તરીકે રજૂ કરવાની યોજના પર કામ કરી રહ્યું છે અને જો તે મુનુગોડે બેઠક જીતશે તો તેને પ્રોત્સાહન મળશે.આ પેટાચૂંટણીમાં 47 ઉમેદવારો મેદાનમાં છે પરંતુ મુખ્ય સ્પર્ધા રાજગોપાલ રેડ્ડી, પૂર્વ TRS ધારાસભ્ય કુસુકુંતલા પ્રભાકર રેડ્ડી અને કોંગ્રેસના પી શ્રવંતી વચ્ચે થવાની ધારણા છે.

ઉત્તરપ્રદેશમાં ભાજપ-સપા વચ્ચે સીધો મુકાબલો
ઉત્તર પ્રદેશના લખીમપુર-ખેરી જિલ્લાની ગોલા ગોકરનાથ વિધાનસભા બેઠકની પેટાચૂંટણી માટે ગુરુવારે મતદાન થશે. ગોલા ગોકરનાથ સીટ ભાજપના ધારાસભ્ય અરવિંદ ગીરીનું (Arvind Giri) 6 સપ્ટેમ્બરે હાર્ટ એટેકના કારણે અવસાન થવાને કારણે ખાલી પડી હતી. આ પેટાચૂંટણીમાં બસપા (BSP) અને કોંગ્રેસે પોતાના ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા નથી. તેથી, હવે ભાજપના ઉમેદવાર અને દિવંગત ધારાસભ્ય અરવિંદ ગિરીના પુત્ર અમન ગિરી અને સપા(SP)ના ઉમેદવાર વિનય તિવારી (Vinay Tiwari) વચ્ચે સીધો મુકાબલો છે, જે ભૂતકાળમાં આ જ બેઠક પરથી ધારાસભ્ય હતા.

મનોહરલાલની પ્રતિષ્ઠા તરીકે જોવાય છે પેટાચૂંટણી

હરિયાણામાં, મુખ્ય પ્રધાન મનોહર લાલ ખટ્ટરે (Manoharlal Khattar) પણ સક્રિયપણે આદમપુર બેઠક પર પ્રચાર કર્યો છે જ્યાંથી ભૂતપૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન ભજન લાલના પૌત્ર સહિત 22 ઉમેદવારોનું ભાવિ દાવ પર છે. ભજનલાલ અને દેવીલાલ પરિવારોની રાજકીય દુશ્મનાવટને બાજુ પર રાખીને હરિયાણાના નાયબ મુખ્યમંત્રી દુષ્યંત ચૌટાલાએ પણ ભવ્ય માટે પ્રચાર કર્યો છે. જનનાયક જનતા પાર્ટી (JJP) નેતા દેવીલાલના પ્રપૌત્ર છે.
કોંગ્રેસે પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી જય પ્રકાશને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે, જેઓ હિસારથી ત્રણ વખત સાંસદ અને બે વખત ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા છે. INLDએ કોંગ્રેસના બળવાખોર ધારાસભ્ય કુર્દા રામ નંબરદારને પોતાના ઉમેદવાર તરીકે ઉતાર્યા છે. AAPએ ભાજપ છોડીને આવેલા સતેન્દ્ર સિંહને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.BJDએ ધામનગરથી પાંચ ઉમેદવારોમાં એકમાત્ર મહિલા અબંતી દાસને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે. આ સીટ પર ભાજપના ધારાસભ્ય ચરણ સેઠીના અવસાન બાદ પેટાચૂંટણી ફરજિયાત બની હતી. ભાજપે આ બેઠક પરથી સેઠીના પુત્ર સૂર્યવંશી સૂરજને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.