New Delhi News: મુઘલ બાદશાહ અકબરના (Akbar) શાસનકાળ દરમિયાન સામ્રાજ્યનો વ્યાપ દૂર દૂર સુધી ફેલાયો હતો. અકબરે માત્ર ઉત્તર તરફ જ નહીં પણ દક્ષિણ તરફ પણ પ્રચાર કર્યો હતો. તેમાંથી અહેમદનગર (Ahmednagar) કબજે કરવાની ઝુંબેશ ખૂબ પ્રખ્યાત છે. અહીં રાજાને કોઈ રાજાએ નહીં, પરંતુ રાણીએ પડકાર્યો હતો. એ સમયે છોકરીઓ માટે રાજ્ય ચલાવવું કે યુદ્ધમાં જવું એ બહુ મોટી વાત હતી. ચાલો જાણીએ એ વાર્તા જ્યારે એક મહિલાએ મુઘલોની વિશાળ સેનાને હરાવી.

અહમદનગરના યુદ્ધમાં મુઘલ સેનાને (Mughal Army) જડબાતોડ જવાબ આપનાર બહાદુર મહિલા અહમદનગરના રાજા હુસૈન નિઝામ શાહની પુત્રી રાજકુમારી ચાંદ બીબી હતી. ચાંદ બીબીના (Chand Bibi) લગ્ન 14 વર્ષની ઉંમરે બીજાપુરના સુલતાન અલી આદિલ શાહ સાથે થયા હતા.

ચાંદ બીબી કેવી રીતે સિંહાસન સુધી પહોંચી?

ચાંદ બીબી તેમના સમયમાં સમગ્ર ડેક્કનમાં ખૂબ જ પ્રખ્યાત રાજકુમારી હતી. તેમની વ્યૂહરચના અને લડાઈ કુશળતાના ઘણા પ્રશંસકો હતા. તેણી તેની સેનાના શ્રેષ્ઠ લડવૈયાઓ સાથે કલાકો સુધી લડતી હતી. લગ્ન પછી તે પતિ સાથે શાસનમાં મગ્ન થઈ ગઈ.

એપ્રિલ 1579 માં, બીજાપુરના શાસક અને ચાંદ બીબીના પતિ આદિલ શાહની (Adil Shah) હત્યા કરવામાં આવી હતી. આદિલ શાહના મૃત્યુ પછી બીજાપુરની જવાબદારી ચાંદ બીબીના ખભા પર આવી. ચાંદ બીબીને કોઈ પુત્ર ન હોવાથી, આદિલ શાહના 9 વર્ષના ભત્રીજા ઈબ્રાહિમ આદિલ શાહને ગાદી પર બેસાડવામાં આવ્યો. ચાંદ બીબી બાળ સમ્રાટની રક્ષક હતી અને રાજ્યની સંભાળ રાખતી હતી.

અકબર લાંબા સમય સુધી ડેક્કનમાં પોતાનું સામ્રાજ્ય વિસ્તારવા માંગતો હતો. પરંતુ તે યોગ્ય તક શોધી રહ્યો હતો. ચાંદ બીબીના ભત્રીજાએ તેમને આ તક આપી. વાસ્તવમાં ચાંદ બીબીના માતુશ્રીના ઘરે એટલે કે અહમદનગરમાં તેના ભાઈ નિઝામ મુર્તઝાએ તેના પુત્ર મીરાન હુસૈનને મારવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આના જવાબમાં પુત્રએ જ તેના પિતાને માર માર્યો હતો. આ પછી મીરાં હુસૈન ગાદી પર બેઠા. સત્તામાં આવ્યા બાદ તેમણે એ તમામ લોકોને જેલમાં ધકેલી દીધા હતા જેમને તેઓ તેમની વિરુદ્ધ માનતા હતા. પરંતુ આ પ્રવૃત્તિઓથી કંટાળીને કેટલાક સરદારોએ બળવો કર્યો અને મીરાન હુસૈનની હત્યા કરી. પછીના કેટલાંક વર્ષો સુધી, અહેમદનગરમાં ઘણી લડાઈ અને અસ્થિરતા હતી. આ તકનો લાભ લઈને દિલ્હીના બાદશાહ અકબરે 1595માં અહમદનગર પર હુમલો કર્યો.

અહમદનગર ડેક્કન પ્રદેશમાં પ્રવેશનું કેન્દ્ર હતું. અકબરે તેના પુત્ર મુરાદ અને તેના સૌથી સક્ષમ સેનાપતિ અબ્દુર રહીમ ખાને-ખાનાને તેને કબજે કરવા મોકલ્યો. ડિસેમ્બર 1595માં તે લગભગ 30 હજાર સૈનિકો સાથે અહમદનગર પહોંચી. આ જોઈને અહેમદનગરમાં ખળભળાટ મચી ગયો હતો. ત્યાંથી લોકો ભાગીને બીજાપુરમાં ચાંદ બીબી પાસે મદદ માંગવા પહોંચ્યા.

બીજાપુરની રાણી મુશ્કેલ સમયમાં અહેમદનગરને મદદ કરવા સંમત થઈ. તેણે તરત જ તેના ભાઈ મુર્તઝાના પૌત્ર બહાદુર નિઝામ શાહને ત્યાંના રાજા તરીકે જાહેર કર્યા. અને રાજ્યની સુરક્ષા માટે વ્યૂહરચના બનાવવાનું શરૂ કર્યું. બીજી તરફ, મુઘલ સેનાએ ષડયંત્ર રચ્યું અને શહેરને કબજે કરવાનું શરૂ કર્યું.

મુરાદે પહેલા ચાંદ બીબીને પત્રો મોકલવાનું શરૂ કર્યું અને તેણીને આત્મસમર્પણ કરવાનું કહ્યું. પરંતુ આ તેના કાવતરાનો એક ભાગ હતો. વાસ્તવમાં તે ભૂગર્ભમાં ગનપાઉડર ટનલ ખોદી રહ્યો હતો. પત્ર મોકલીને તે દુશ્મનનું ધ્યાન હટાવવા માંગતો હતો. પરંતુ, આ ષડયંત્ર ચાંદ બીબીની નજરથી છુપાયેલું નહોતું. તેઓએ ટનલ વિશે જાણ્યું અને તેમની યોજનાને નિષ્ફળ બનાવી. અકબરના પુત્રએ વધુ હુમલા કર્યા પરંતુ બધા નિષ્ફળ ગયા. અંતે, અહમદનગર કબજે કરવાને બદલે, મુઘલ સેનાએ તેમની સાથે શાંતિ કરાર કર્યો.

અકબર આ શાંતિ સંધિથી બિલકુલ ખુશ નહોતો. આ વખતે તેઓ પોતે અહમદનગર જીતવા માટે યુદ્ધના મેદાનમાં આવ્યા હતા. 1599 માં, 57 વર્ષીય બાદશાહ અકબર અહમદનગર પર હુમલો કરવા માટે 80 હજાર સૈનિકોની સેના સાથે દિલ્હીથી નીકળ્યો. ઈતિહાસકારોના મતે જ્યારે આ સમાચાર ફેલાયા ત્યારે રાણીના સાથીઓએ તેનો ત્યાગ કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. આવી સ્થિતિમાં અહમદનગરની રાણી એકલી પડી ગઈ હતી.

ચાંદ બીબીની યોજના મુઘલો સાથે રક્તપાત વિના શાંતિ સ્થાપવાની હતી. પણ તેણે ભૂલ કરી. તેણે આ વાત મહેલના વ્યંઢળ હમીદ ખાનને કહી. હમીદે આખા અહેમદનગરમાં તેનો ડંકો વાગ્યો. આ સાંભળીને અહમદનગરના લોકો રાણી પર ગુસ્સે થઈ ગયા. કેટલાક સૈનિકો આનાથી એટલા ગુસ્સે થયા કે તેઓ રાત્રે મહેલમાં ઘૂસી ગયા અને ચાંદ બીબીને મારી નાખ્યા. બીજા દિવસે, ચાંદ બીબીને કિલ્લામાં જ ક્યાંક દફનાવવામાં આવી હતી.

ચાંદ બીબીના મૃત્યુના થોડા મહિના પછી મુઘલ સેના અહમદનગર પહોંચી. ત્યાં સુધી અહમદનગરમાં ચાંદ બીબી જેવો કોઈ વ્યૂહરચનાકાર નહોતો. તેથી, આ વખતે મુઘલોને અહેમદનગર જીતવામાં એટલી મુશ્કેલી ન પડી.

આ પણ વાંચો:બેંગ્લોરની એક કંપનીએ એક સાથે અનેક કર્મચારીઓને હાંકી કાઢ્યા,પાસપોર્ટ અને વિઝા જપ્ત

આ પણ વાંચો:આ છે દુનિયાનો સૌથી પાવરફુલ પાસપોર્ટ, શું છે ભારત અને પાકિસ્તાનનું રેન્કિંગ?

આ પણ વાંચો:UPSCના ફેક સર્ટિફિકેટથી લઈ ડિપ્લોમેટિક પાસપોર્ટ સુધી, જ્યોતિ મિશ્રા કૌભાંડોની સરતાજ