NRI News: બ્રાઝિલના સાઓ પાઉલો એરપોર્ટ પર ભારતીયો, નેપાળીઓ સહિત ઓછામાં ઓછા 666 એશિયન સ્થળાંતરીઓ અટવાયા છે. આ સ્થળાંતર કરનારાઓ ગુઆરુલોસના સાઓ પાઉલો ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર વિઝા વિના બ્રાઝિલમાં પ્રવેશવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. તેમની હાલત ખૂબ જ ખરાબ છે અને તેમને જમીન પર ભૂખ્યા સૂવું પણ પડે છે. તેમના બાળકો માટે ધાબળા પણ નથી. હકીકતમાં, બ્રાઝિલે 27 ઓગસ્ટ, 2024 થી યુએસ અને કેનેડામાં સ્થળાંતર કરવા માટે તેમના દેશમાં આશ્રય મેળવવા માંગતા કેટલાક એશિયનોના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ પગલાથી એશિયન ઇમિગ્રન્ટ્સને પણ અસર થશે જેમને બ્રાઝિલમાં રહેવા માટે વિઝાની જરૂર છે. તાજેતરમાં, વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે સાઓ પાઉલો-ગુરુલોસ ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર ફસાયેલા ભારતીય નાગરિકોને ભોજન અને પાણી આપવામાં આવી રહ્યું છે. ભારતીય કોન્સ્યુલેટ બ્રાઝિલના અધિકારીઓના સંપર્કમાં છે. કેસની સંપૂર્ણ માહિતી એકઠી કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

ચાલો જાણીએ શું છે ડંકી રૂટની મદદથી કેટલાક ભારતીયો વિદેશ જાય છે? જો તમે વિઝા વિના વિદેશમાં અટવાઈ જાઓ તો શું કરવું? આ સમસ્યાને કેવી રીતે દૂર કરવી જોઈએ?

બ્રાઝિલે 27 ઓગસ્ટના રોજ યુએસ અને કેનેડામાં સ્થળાંતર કરવાના પ્રયાસમાં દેશમાં આશ્રય મેળવવા માંગતા કેટલાક એશિયનોના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનું શરૂ કર્યું. આની અસર એ થશે કે અમેરિકા અને કેનેડા જવા માટે બ્રાઝિલનો સ્ટોપઓવર તરીકે ઉપયોગ કરતા વિદેશીઓની અવરજવર પર પ્રતિબંધ રહેશે. ‘માઈગ્રન્ટ્સ ઓવરસ્ટેઈંગ ઈન બ્રાઝિલ’ શીર્ષક અનુસાર, આ પગલાથી એશિયન ઈમિગ્રન્ટ્સને અસર થશે જેમને બ્રાઝિલમાં રહેવા માટે વિઝાની જરૂર છે. સાઓ પાઉલોના આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર, સ્થળાંતર કરનારાઓ અન્ય સ્થળોની ટિકિટ બુક કરે છે, પરંતુ તેઓ પોતાની રીતે મુસાફરી કરવાને બદલે, તેઓ આશ્રય માટે બ્રાઝિલમાં રહે છે. ઇન્ટરનેશનલ ઓર્ગેનાઇઝેશન ફોર માઇગ્રેશન અનુસાર, વિશ્વભરમાં સ્થળાંતર કરનારાઓની સંખ્યા હાલમાં વૈશ્વિક વસ્તીના 36% જેટલી છે.

દક્ષિણ અમેરિકન દેશ બ્રાઝિલ ગધેડા માર્ગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે જેથી કરીને અહીં ગેરકાયદેસર રીતે આવતા ઈમિગ્રન્ટ્સને રોકી શકાય. બ્રાઝિલે આ માટે તૈયારી કરી લીધી છે. બ્રાઝિલ હવે ભારત સહિત 5 એશિયન દેશોમાંથી આવતા હવાઈ પ્રવાસીઓને દેશમાં પ્રવેશવા દેશે નહીં. આ દેશોમાં ભારત ઉપરાંત વિયેતનામ, નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને ઈન્ડોનેશિયા પણ સામેલ છે. હવે આ દેશોમાંથી વિઝા વિના આવતા ઈમિગ્રન્ટ્સને બ્રાઝિલમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.

ડંકીરૂટ મૂળ શું છે અને તે કેટલું જોખમી છે?
ગધેડાનો માર્ગ અથવા ગધેડા ફ્લાઇટ એ એક દેશથી બીજા દેશમાં ગેરકાયદેસર રીતે મુસાફરી કરવાનો માર્ગ છે. આ માર્ગ દ્વારા અમેરિકા, કેનેડા અને યુરોપના કેટલાક દેશો સુધી પહોંચવામાં આવે છે. ગધેડાનો રસ્તો એટલે વિદેશ જવા માટે પાછળના દરવાજાનો રસ્તો. દર વર્ષે હજારો અને લાખો લોકો વિદેશ જવા માટે ‘ડંકી રૂટ’ની ગેરકાયદેસર પદ્ધતિ અપનાવે છે. આ અત્યંત જોખમી અને જીવલેણ છે. ગંતવ્ય સ્થાન પર પહોંચવાની કોઈ ગેરંટી નથી.

ઘણી વખત લોકોએ આ માટે પોતાના જીવનું બલિદાન આપીને કિંમત ચૂકવવી પડે છે. જો કોઈ આ રસ્તેથી પહોંચે તો પણ તેને કાં તો પાછા મોકલી દેવામાં આવે છે અથવા તો જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવે છે. ગધેડા માર્ગ પરની મુસાફરી અત્યંત જોખમી છે. આ માર્ગ પર ચોખ્ખા પાણીનો અભાવ, જંગલી પ્રાણીઓ અને ગુનેગાર ટોળકી જેવા જોખમો છે. મહિલાઓ પર બળાત્કાર અને લૂંટનું જોખમ રહે છે. ગધેડા માર્ગથી સંબંધિત યાત્રા દરમિયાન, ઘણી વખત કેટલાક લોકો બરફના તોફાનમાં દટાઇને મૃત્યુ પામે છે અને કેટલાક નદી અથવા સમુદ્ર પાર કરતી વખતે ડૂબી જાય છે. કેટલાકને જંગલી પ્રાણીઓ ખાઈ જાય છે.

ડંકી પંજાબી શબ્દ ‘ડંકી’ પરથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ છે કૂદવું, કૂદવું અથવા ફફડવું. એટલે કે આ યાત્રામાં લોકોને વચ્ચે-વચ્ચે જુદા જુદા દેશોમાં મોકલવામાં આવે છે. ગયા વર્ષે, ઇન્ટરનેશનલ ઓર્ગેનાઇઝેશન ફોર માઇગ્રેશન (IOM) એ જણાવ્યું હતું કે વર્ષ 2023 માં, સમગ્ર વિશ્વમાં જમીન અને દરિયાઇ માર્ગો પર મુસાફરી કરતી વખતે 8,565 માઇગ્રન્ટ્સ મૃત્યુ પામશે. IOM એ અહેવાલ આપ્યો છે કે 2022 ની તુલનામાં 2023 માં સ્થળાંતરિત મૃત્યુની સંખ્યામાં લગભગ 20% નો વધારો થયો છે.

ડંકી રૂટ માર્ગ પર સૌથી ખતરનાક સ્થળ પનામાના જંગલો છે.
ટ્રાવેલ એજન્ટો ભારતીયો માટે દિલ્હીથી સર્બિયાની સીધી ફ્લાઈટની વ્યવસ્થા કરતા હતા, જ્યાં તેઓ બેલગ્રેડમાં ઉતરતા હતા. આ પછી તેને હંગેરી અને પછી ઓસ્ટ્રિયા લઈ જવામાં આવ્યો. ઑસ્ટ્રિયા ઇટાલી, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને જર્મની સાથે સરહદો વહેંચે છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતીયો ત્યાં ગેરકાયદેસર પહોંચતા હતા. અહીંથી પનામાનું જંગલ પાર કર્યા પછી આગળનો સ્ટોપ ગ્વાટેમાલા છે. માનવ તસ્કરીનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર ગ્વાટેમાલા છે, જ્યાંથી લોકોને અન્ય એજન્ટોને સોંપવામાં આવે છે. અહીંથી તેમને મેક્સિકન બોર્ડર પર લઈ જવામાં આવે છે, જ્યાં એજન્ટો તેમને ગેરકાયદેસર રીતે યુએસ અથવા કેનેડામાં લઈ જાય છે. શાહરૂખ ખાનની ફિલ્મ ડંકી આના પર આધારિત હતી.

7.25 લાખ ભારતીયો અમેરિકામાં ગેરકાયદેસર રીતે રહે છે
યુએસ કસ્ટમ્સ એન્ડ બોર્ડર પ્રોટેક્શન (યુએસસીબીપી) અનુસાર, ભારતીય નાગરિકો દક્ષિણ પશ્ચિમ સરહદ દ્વારા યુએસમાં પ્રવેશનારા ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સનું પાંચમું સૌથી મોટું જૂથ છે. ઓક્ટોબર 2022 થી સપ્ટેમ્બર 2023 ની વચ્ચે, 96,917 ભારતીયો ગેરકાયદેસર રીતે યુએસમાં સરહદ પાર કરતા પકડાયા હતા. જેમાંથી 30,010 કેનેડા બોર્ડર પર અને 41,770 મેક્સિકો બોર્ડર પર પકડાયા હતા. યુએસસીબીપી અનુસાર, ફેબ્રુઆરી 2019 અને માર્ચ 2023 વચ્ચે ગેરકાયદેસર રીતે યુએસમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરતી વખતે 1,49,000 ભારતીયોની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. આમાંના મોટાભાગના લોકો ગુજરાત અને પંજાબના હતા. તે જ સમયે, પ્યુ રિસર્ચ સેન્ટરના તાજેતરના અભ્યાસ અનુસાર, 7,25,000 થી વધુ ભારતીયો અમેરિકામાં ગેરકાયદેસર રીતે રહે છે.

શા માટે બ્રાઝિલના ડંકી રૂટનો માર્ગ
લેટિન અમેરિકન દેશો ગધેડા માર્ગ દ્વારા અમેરિકા અને કેનેડામાં પ્રવેશવામાં ખૂબ મદદરૂપ થાય છે. ઇક્વાડોર, બોલિવિયા અને ગુયાના જેવા દેશોમાં ભારતીય નાગરિકો માટે ‘વિઝા ઓન અરાઇવલ’ સુવિધા છે. બ્રાઝિલ અને વેનેઝુએલા જેવા દેશોમાં પણ ટૂરિસ્ટ વિઝા સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે.

એજન્ટો કેટલો ચાર્જ લે છે?
ગધેડા માર્ગ પર મુસાફરી ઘૂસણખોરો જેવી છે. ક્યારેક તેઓ પગપાળા તેમના ગંતવ્ય સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરે છે, ક્યારેક કારના ટ્રંકમાં, પરિવહન ટ્રકમાં અને ક્યારેક માલવાહક જહાજમાં સંતાઈને. આ પદ્ધતિ ખર્ચાળ તેમજ ઘાતક અને કંટાળાજનક છે. ગધેડા માર્ગે ગેરકાયદેસર રીતે દેશમાં પ્રવેશવા માટે એજન્ટો લાખો રૂપિયા વસૂલે છે. એજન્ટો તેને અમેરિકા અને યુરોપ મોકલવા માટે 50 લાખ રૂપિયા સુધી લે છે, જેમાં ઘણા લોકોને તેમની જમીન અને મકાન વેચવા પડે છે.

પરંતુ અહીં તમે વિઝા વગર મોરેશિયસ, થાઈલેન્ડ જેવા 62 દેશોની મુલાકાત લઈ શકો છો. હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ 2024ના નવા રિપોર્ટ અનુસાર ભારતીય પાસપોર્ટની વિશ્વસનીયતા વધી છે અને હવે તેના કારણે ભારતીયોને વિશ્વના 62 દેશોમાં વિઝા ફ્રી એન્ટ્રી મળશે. ભારતીય પાસપોર્ટની શાખા વધી છે અને હવે તેના કારણે ભારતીયોને વિશ્વના 62 દેશોમાં વિઝા ફ્રી એન્ટ્રી મળશે. જે લોકો થાઈલેન્ડ, મોરેશિયસ, ઓમાન જેવા દેશોની મુલાકાત લેવાનું વિચારી રહ્યા છે તેમના માટે આ અહેવાલ સારા સમાચારનું કારણ બની શકે છે. ભારતીય પાસપોર્ટ મજબૂત થવાથી હવે ભારતીય નાગરિકોને 62 દેશોમાં પ્રવેશવા માટે વિઝાની જરૂર નહીં પડે.

કોઈપણ સંજોગોમાં પાસપોર્ટ હોવો જરૂરી છે, નહીં તો મુશ્કેલીઓ વધશે. માત્ર અમેરિકા, જર્મની, ભારત જ નહીં પરંતુ વિશ્વના તમામ દેશોના લોકોને અન્ય દેશોની મુસાફરી દરમિયાન બે વસ્તુની સૌથી વધુ જરૂર પડે છે. પહેલો પાસપોર્ટ અને બીજો વિઝા. પાસપોર્ટ વિના માત્ર સામાન્ય માણસ જ નહીં, રાષ્ટ્રપતિ કે વડાપ્રધાન પણ કોઈપણ દેશની યાત્રા કરી શકતા નથી. પરંતુ, દુનિયામાં ત્રણ એવા લોકો છે જેમને કોઈપણ દેશ જવા માટે પાસપોર્ટ કે વિઝાની જરૂર નથી. આમાં બ્રિટનના રાજા અથવા રાણી અને જાપાનના રાજા અને રાણી બંનેનો સમાવેશ થાય છે.

વિદેશ જતા પહેલા કરો ચકાસણી
વિદેશ પ્રવાસ કરતા પહેલા તમારા પાસપોર્ટની સમાપ્તિ તારીખ તપાસો. સામાન્ય રીતે તમારો પાસપોર્ટ દેશમાં પ્રવેશતા પહેલા ઓછામાં ઓછા છ મહિના માટે માન્ય હોવો જોઈએ. એ પણ તપાસો કે તમે જે દેશમાં જઈ રહ્યા છો તેને ટુરિસ્ટ વિઝાની જરૂર છે કે નહીં. તમે જે દેશમાં જઈ રહ્યા છો તેના વિશે અગાઉથી તમારું સંશોધન કરો. ત્યાંના નિયમો અને નિયમો સમજો. વિદેશ પ્રવાસે જતા પહેલા તમારી મેડિકલ તપાસ કરાવી લો. જરૂરી દવાઓ પણ સાથે લો. તમારી મુસાફરી વિશે તમારી બેંકને જાણ કરો. ક્રેડિટ કાર્ડ કંપનીને પણ જાણ કરવાની ખાતરી કરો. તમારો પાસપોર્ટ, આધાર કાર્ડ, આઈડી, વિઝા સહિતના તમામ મહત્વપૂર્ણ સરકારી દસ્તાવેજો તમારી સાથે રાખો.

વિદેશ મંત્રાલય પાસેથી ‘મદદ’ લો.  જો તમે વિદેશમાં ફસાયેલા હોવ અથવા અન્ય કોઈ સમસ્યા હોય, તો પીડિત અને તેના પરિવારના સભ્યો વિદેશ મંત્રાલયના ‘[email protected]’ પોર્ટલ પર તેમની ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. મડાડ પોર્ટલ પર, તમે વિદેશમાં થતી કોઈપણ સમસ્યા અંગે ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. તમે આ અંગે મોબાઈલ નંબર, ઈમેલ આઈડી જેવી માહિતી સાથે ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો.

વિદેશ જતા પહેલા જાણો
તમારા પાસપોર્ટની ફોટોકોપીઓ (વિઝા પેજ સહિત), વીમા પોલિસી, ટ્રાવેલર્સ ચેક, વિઝા અને ક્રેડિટ કાર્ડ નંબર રાખો. તેને ઓરિજિનલ ડોક્યુમેન્ટ્સથી અલગ જગ્યાએ રાખો અને તેની કોપી પણ ઘરમાં કોઈની પાસે રાખો. તમે મુલાકાત લઈ રહ્યા છો તે દેશના કાયદાનું પાલન કરો. તમારા પાસપોર્ટની ખોટ, ચોરી અથવા નુકસાનની તાત્કાલિક જાણ કરો. પાસપોર્ટ માટે વધારાના ફોટા સાથે રાખો. ઘરે પાછા તમારા મિત્રો અને પરિવારના સંપર્કમાં રહો અને તેમને તમારી વીમા પોલિસીની વિગતો અને તમારી વિદેશ યાત્રાની નકલ આપો. જો કોઈ નોંધપાત્ર સમયગાળા માટે વિદેશમાં રહેવાનું વિચારી રહ્યા હો, તો ભારત છોડતા પહેલા અથવા આગમન પછી તરત જ તમારા સ્થાનિક ભારતીય દૂતાવાસ/કોન્સ્યુલેટમાં નોંધણી કરો, જેથી તમે વધુ સારી કોન્સ્યુલર સહાય અને અપડેટ મેળવી શકો.

આ પણ વાંચો: કેનેડાએ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને આપ્યો ઝટકો, સ્ટુડન્ટ વિઝાની મર્યાદા 3 લાખ

 આ પણ વાંચો: વિદેશમાં છુપાયેલા માસ્ટરમાઇન્ડ સુભાષના વિઝા થશે રદ, બચવાના તમામ રસ્તા બંધ

આ પણ વાંચો: ઈસ્લામિક દેશ ઈરાને ભારતીયોને આપી મોટી ભેટ! વિઝા વગર કરી શકશે વિદેશ પ્રવાસ