New Delhi : આજે બજેટ પર પ્રતિક્રિયા આપતા P ચિદમ્બરમ જણાવ્યું કે, 2025-26ના બજેટથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભાજપ કરદાતા મધ્યમ વર્ગ અને બિહારના મતદારોને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. આ જાહેરાતોનું બિહારના 3.2 કરોડ કરદાતા મધ્યમ વર્ગ અને 7.65 કરોડ મતદારો સ્વાગત કરશે. બાકીના ભારત માટે માનનીય નાણામંત્રી પાસે ફક્ત આશ્વાસનના શબ્દો હતા, જે ભાજપના સભ્યો દ્વારા અને ખાસ કરીને માનનીય વડા પ્રધાનના નેતૃત્વમાં તાળીઓના ગડગડાટથી વધાવવામાં આવ્યા હતા.
નાણાકીય કામગીરી ૨૦૨૪-૨૫
ચાલો પહેલા 2024-25 માટે વર્તમાન નાણાકીય કામગીરી પર નજર કરીએ.
– સુધારેલી મહેસૂલ આવકમાં રૂ. ૪૧,૨૪૦ કરોડનો ઘટાડો થયો છે. સુધારેલી ચોખ્ખી કર આવકમાં રૂ. ૨૬,૪૩૯ કરોડનો ઘટાડો થયો છે.
– ખર્ચની દ્રષ્ટિએ, કુલ ખર્ચમાં રૂ. ૧,૦૪,૦૨૫ કરોડનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે મૂડી ખર્ચમાં રૂ. ૯૨,૬૮૨ કરોડનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. જે ક્ષેત્રોને સૌથી વધુ નુકસાન થયું છે તે નીચે મુજબ છે:
આરોગ્ય: ₹૧,૨૫૫ કરોડ
શિક્ષણ: ₹૧૧,૫૮૪ કરોડ
સમાજ કલ્યાણ: ₹૧૦,૦૧૯ કરોડ
કૃષિ: ₹૧૦,૯૯૨ કરોડ
ગ્રામીણ વિકાસ: ₹૭૫,૧૩૩ કરોડ
શહેરી વિકાસ: ₹૧૮,૯૦૭ કરોડ
ઉત્તરપૂર્વ વિકાસ: ₹૧,૮૯૪ કરોડ
SC, ST, OBC અને લઘુમતીઓ માટે ક્રૂર કાપ
– પ્રધાનમંત્રી અનુસૂચિત જાતિ અભ્યુદય યોજના
– બજેટ અંદાજ (BE) 2024-25: ₹2,140 કરોડ
– સુધારેલા અંદાજ (RE) 2024-25: ₹800 કરોડ
પીએમ યંગ એચિવર્સ શિષ્યવૃત્તિ (ઓબીસી, ઇબીસી, ડીએનટી)
– અંદાજપત્રીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫: ₹૧,૮૩૬ કરોડ
– RE 2024-25: ₹1,381 કરોડ
અનુસૂચિત જનજાતિ માટે પોસ્ટ મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ
– અંદાજપત્રીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫: ₹૬,૩૬૦ કરોડ
– RE 2024-25: ₹5,500 કરોડ
અનુસૂચિત જનજાતિના વિકાસ માટેના કાર્યક્રમો
– અંદાજપત્રીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫: ₹૪,૩૦૦ કરોડ
– RE 2024-25: ₹3,630 કરોડ
અર્થતંત્રને મોટું નુકસાન
રાજકોષીય ખાધને ૪.૯% (અંદાજ અંદાજ) થી ૪.૮% (આરઈ) સુધી ઘટાડવી એ કોઈ સામાન્ય સિદ્ધિ નથી, કારણ કે તે અર્થતંત્રને ભારે કિંમત ચૂકવીને કરવામાં આવી છે. અમે પહેલાથી જ કહ્યું હતું કે અર્થતંત્ર મંદી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, હવે જેઓ માનતા ન હતા તેઓ હવે તેનો અનુભવ કરશે. હવે એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે સરકારની યોજનાઓ બનાવવાની અને તેનો અમલ કરવાની ક્ષમતા ઘટી રહી છે. ૨૦૨૫-૨૬ માટે મૂડી ખર્ચમાં ₹૧,૦૨,૬૬૧ કરોડનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ ૨૦૨૪-૨૫ના અનુભવને જોતાં મને સરકારની તે પૂરી કરવાની ક્ષમતા પર શંકા છે.
યોજનાઓ અવગણવામાં આવી
ઘણા બધા આંકડાઓમાં ગયા વિના, હું તમને 2024-25 માટેના બજેટ અંદાજો, સુધારેલા અંદાજો અને 2025-26 માટેના બજેટ દરખાસ્તો જોવા વિનંતી કરું છું. એ સ્પષ્ટ છે કે સરકારે પોતાની યોજનાઓ પરથી વિશ્વાસ ગુમાવી દીધો છે. કેટલાક ઉદાહરણો:
– પોષણ યોજના
– જળ જીવન મિશન
– રાષ્ટ્રીય સામાજિક સહાય કાર્યક્રમ (NSAP)
– પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના (PMGSY)
– પાક વીમા યોજના
– યુરિયા સબસિડી
– પીએમ ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજના
રેલવે સાથે અન્યાય
દેશની મોટાભાગની વસ્તીને સેવા આપતા રેલ્વે માટે ફાળવણીમાં વધારો થયો નથી પરંતુ વાસ્તવમાં ઘટાડો થયો છે:
– અંદાજપત્રીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫: ₹૨,૦૬,૯૬૧ કરોડ
– RE 2024-25: ₹2,12,786 કરોડ
– અંદાજપત્રીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬: ₹૨,૧૩,૫૫૨ કરોડ
૨૦૨૫-૨૬માં માત્ર ₹૭૬૬ કરોડનો વધારો ફુગાવાની ભરપાઈ પણ નહીં કરે.
રોજગાર યોજનાઓમાં છેતરપિંડી
પીએલઆઈ યોજના, નવા રોજગાર સર્જન કાર્યક્રમ અને સ્કીલ ઈન્ડિયા જેવી યોજનાઓ પર મોટા મોટા વચનો આપવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ સત્ય કંઈક બીજું જ છે.
– અંદાજપત્રીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫: ₹૨૬,૦૧૮ કરોડ
– વાસ્તવિક ખર્ચ: ₹૧૫,૨૮૬ કરોડ
યુવાનો સાથે ખરાબ રીતે છેતરપિંડી કરવામાં આવી છે. કોઈ ઇચ્છાશક્તિ નથી, કોઈ નવા વિચારો નથી. એ સ્પષ્ટ છે કે નાણામંત્રી અને વડા પ્રધાને મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર (CEA) ની સલાહ પર ધ્યાન આપ્યું ન હતું. તેમણે સરકારને બાજુ પર રહેવાની સલાહ આપી હતી, પરંતુ બજેટમાં ફરીથી ઘણી નવી યોજનાઓ ઉમેરવામાં આવી છે, જેમાંથી ઘણી સરકારની પહોંચની બહાર છે.
– મેં ઓછામાં ઓછી 15 નવી યોજનાઓ અને 4 નવા ભંડોળ ગણ્યા.
– નાણામંત્રી 1991 અને 2004 જેવા આર્થિક સુધારા કરવા તૈયાર નથી.
– MSME, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ઉદ્યોગસાહસિકોને પ્રોત્સાહન આપવાને બદલે, સરકાર નોકરશાહી નિયંત્રણને વધુ મજબૂત બનાવી રહી છે.
વધુમાં અંતે P ચિંદમ્બરે ઉમેર્યું કે, અર્થતંત્રની ધીમી ગતિ, આ સરકાર જૂના ટ્રેક પર ચાલુ રહેશે, જેના પરિણામે 2025-26માં વિકાસ દર ફક્ત 6% અથવા 6.5% રહેશે. ભારતે વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવા માટે જે ૮% વૃદ્ધિ દર હાંસલ કરવો પડશે તેનાથી આ ઘણું દૂર છે. અમારા દૃષ્ટિકોણથી આ સરકાર નવા વિચારોથી વંચિત છે અને તેની સીમાઓથી આગળ વધવાની ઇચ્છાશક્તિ નથી.
આ પણ વાંચો: બજેટ 2025: શિક્ષણ સેક્ટર માટે 6.65% વધીને રૂ. 1.28 લાખ કરોડની ફાળવણી
આ પણ વાંચો: બજેટ રજૂ થયા પછી શું થયું સૌથી સસ્તું, જુઓ યાદી
આ પણ વાંચો: કેન્દ્રીય બજેટ 2025 પર વિરોધ પક્ષોએ કેવી પ્રતિક્રિયા આપી જાણો
