જાપાનની સુપ્રીમ કોર્ટે તાજેતરમાં જ 1948ના કાયદા હેઠળ બળજબરીથી નસબંધીને ગેરકાયદેસર જાહેર કરી છે. આ કાયદા હેઠળ જાપાનમાં નાનાથી લઈને વૃદ્ધ સુધી દરેકની નસબંધી કરવામાં આવતી હતી. આ નસબંધી એ જ રીતે કરવામાં આવી હતી જેવી રીતે ભારતમાં ઈમરજન્સી વખતે થઈ હતી. આ મામલો પાછળથી એટલો ગંભીર બની ગયો કે ઈન્દિરા ગાંધી સરકારને લોકસભા ચૂંટણીમાં હારનો સામનો કરવો પડ્યો. જાપાનની સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને પીડિતોને 1.65 કરોડ યેન અને તેમના પરિવારોને 22 લાખ યેનનું વળતર આપવા જણાવ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે આ કાયદો લોકોની ગરિમા અને સન્માનની વિરુદ્ધ છે. ચાલો જાણીએ ઈમરજન્સી દરમિયાન કેવી રીતે અને કઈ નસબંધી કરવામાં આવી હતી. જાપાનમાં તે ગેરકાયદેસર શાસન શું હતું, જેના પીડિતોને ન્યાય મેળવવામાં 75 વર્ષ લાગ્યાં?
સંજય ગાંધી ભારતમાં બળજબરીથી નસબંધી કરાવવાના માસ્ટરમાઇન્ડ હતા
તત્કાલિન ઈન્દિરા ગાંધી સરકાર દ્વારા 25 જૂન, 1975ના રોજ ભારતમાં ઈમરજન્સી લાગુ કરવામાં આવી હતી. ઈન્દિરાના પુત્ર સંજય ગાંધીએ ઈમરજન્સી લાદવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે 1976માં વસ્તીને નિયંત્રિત કરવા માટે નસબંધી કરવાની ફરજ પાડી હતી. પાંચ મુદ્દાના કુટુંબ નિયોજનનો હેતુ વસ્તીને નિયંત્રિત કરવાનો હતો. માત્ર 19 મહિનામાં લગભગ 83 લાખ લોકોની નસબંધી કરવામાં આવી. જેમાં 15 વર્ષના બાળકોથી લઈને 70 વર્ષની વયના લોકોના બળજબરીથી નસબંધી કરાવવામાં આવી હતી. નસબંધીમાં એવી સરમુખત્યારશાહીનો પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો કે જ્યારે પણ ઘણી જગ્યાએ ટ્રેન ઉભી રહે ત્યારે પરિવાર નિયોજન શિબિરનો સ્ટાફ મુસાફરોને બળજબરીથી પકડીને નસબંધી કરાવતો. વાસ્તવમાં, તેને પણ નસબંધી માટે નિશાન બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ સરમુખત્યારશાહીનું પરિણામ એ આવ્યું કે જ્યારે 1977માં સામાન્ય ચૂંટણીઓ થઈ ત્યારે ઈન્દિરા ગાંધીની હાર થઈ અને જનતા પાર્ટી સત્તા પર આવી.
પોલીસે ગામને ઘેરીને ઘરોમાંથી બહાર કાઢીને નસબંધી હાથ ધરી હતી.
હકીકતમાં, 1975માં કટોકટી દરમિયાન નાગરિક સ્વતંત્રતાઓ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવી હતી. તે સમયે સંજય ગાંધીએ આ અભિયાનને ખૂબ જ આક્રમક રીતે આગળ ધપાવ્યું હતું. તે સમયે અને પછીથી ઈન્દિરા પર આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો કે આ કુટુંબ નિયોજન કાર્યક્રમમાં ગરીબ વસ્તીને સૌથી વધુ નિશાન બનાવવામાં આવી હતી. એવા અહેવાલો પણ હતા કે પોલીસે ગામડાઓને ઘેરી લીધા હતા અને પુરુષોને બળજબરીથી તેમના ઘરમાંથી ખેંચી લીધા હતા અને તેમની નસબંધી કરી હતી. આ અભિયાનને પ્રખ્યાત નવલકથાકાર સલમાન રશ્દીની નવલકથા ‘મિડનાઈટ ચિલ્ડ્રન’માં પણ સ્થાન મળ્યું છે.
જાપાનમાં યુજેનિક્સ કાયદો, આ નિયમને કારણે વંધ્યીકરણ થયું
1948 માં જાપાનમાં યુજેનિક્સ કાયદો રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જે હેઠળ સારી જાતિના માનવો ઉત્પન્ન કરવા માટેની ફોર્મ્યુલા અપનાવવામાં આવી હતી. નિયમ પ્રમાણે, વિકલાંગ અથવા અપંગ વ્યક્તિઓને કોઈપણ કારણ આપ્યા વિના નસબંધી કરવામાં આવતી હતી. યુજેનિક્સ શબ્દ બ્રિટિશ પ્રવાસી અને વૈજ્ઞાનિક ફ્રાન્સિસ ગેલ્ટન દ્વારા 1883 માં બનાવવામાં આવ્યો હતો. આનો અર્થ ચોક્કસ ઇચ્છનીય લક્ષણો સાથે ચોક્કસ જાતિઓને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો. યુજેનિક્સની જેમ બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિઓ અને સામાજિક રીતે પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓની જાતિને આગળ વધારવી છે.
આ પણ વાંચો:દિલ્હીમાં કિડની રેકેટનો પર્દાફાશ,બાંગ્લાદેશ સાથે હતું કનેક્શન
આ પણ વાંચો:અમેઠીમાં પૂર્વાચલ એક્સપ્રેસ પર ભીષણ અકસ્માતમાં 5ના મોત, 3ની હાલત ગંભીર
