અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એજન્ડામાં સૌથી નવું નામ ‘ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમ’ ઉમેરવામાં આવ્યું છે. ચાલો જાણીએ કે ટ્રમ્પ સરકાર ‘ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમ’ કેમ ખતમ કરવા માંગે છે.
ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમ
પૃથ્વીના ઉત્તર ગોળાર્ધમાં સ્થિત વિસ્તારોમાં, જેમ કે અમેરિકા અને યુરોપ, દિવસ અને રાત્રિની લંબાઈ મોસમના આધારે વધે છે અને ઘટે છે. ઉત્તરીય ગોળાર્ધમાં, માર્ચથી નવેમ્બર સુધીના દિવસો લાંબા હોય છે, તેથી ઘડિયાળો એક કલાક આગળ વધે છે. એટલે કે દિવસના પ્રકાશના કલાકોમાં એક કલાકનો સીધો વધારો! ઉનાળાની ઋતુમાં પ્રાકૃતિક પ્રકાશનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા માટે આ કરવામાં આવે છે. આનાથી શિયાળામાં ઊંઘવામાં સરળતા રહે છે. નવેમ્બર પછી, ઘડિયાળના હાથ એક કલાક પાછળ જાય છે, જેથી લોકો અંધારામાં કામ કરીને વીજળીનો બગાડ ન કરે. આ રીતે, સૂર્યપ્રકાશની ઉપલબ્ધતાને ધ્યાનમાં રાખીને કામના કલાકો વધારવા અથવા ઘટાડવામાં આવે છે, જેથી વીજળીની બચત થાય છે.
ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમનો વિચાર સૌપ્રથમ અમેરિકન વિદ્વાન બેન્જામિન ફ્રેન્કલિન દ્વારા 1784 માં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જો કે, વર્તમાન સિસ્ટમની કલ્પના ન્યુઝીલેન્ડના વૈજ્ઞાનિક જ્યોર્જ હડસને 1895માં કરી હતી. તેમણે સમયને બે કલાક આગળ અને પાછળ ખસેડવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો.
અમેરિકામાં ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમ
અમેરિકામાં 1918માં ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમ શરૂ થયો. તે સમયે પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ સમાપ્ત થવામાં હતું. તે પછી અમેરિકનોએ ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું. તે સત્તાવાર રીતે 1960 ના દાયકામાં લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું. તત્કાલીન સરકારે યુનિફોર્મ ટાઈમ એક્ટ હેઠળ સમગ્ર દેશમાં તેનો અમલ કર્યો હતો.
ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમ ચર્ચા જગાવી
અમેરિકામાં લાંબા સમયથી ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમની તરફેણમાં અને વિરુદ્ધમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે, જેના કારણો નીચે મુજબ છે.
1) શરીરની કુદરતી ઘડિયાળમાં ખલેલ પહોંચાડે છે
ઘણા ડોકટરોનું કહેવું છે કે કામના કલાકો બદલવાથી શરીરની કુદરતી ઘડિયાળ ખોરવાઈ જાય છે, જેના કારણે હૃદયરોગ સહિત અનેક રોગો થાય છે.
2) અકસ્માતોની સંખ્યામાં વધારો
ઘણા નિષ્ણાતો કહે છે કે ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમને કારણે લોકોને પૂરતી ઊંઘ નથી આવતી, તેથી તેઓ ડ્રાઇવિંગ કરતી વખતે ભૂલો કરે છે અને રોડ અકસ્માતનો ભોગ બને છે. ખાસ કરીને ફેબ્રુઆરીથી માર્ચ દરમિયાન મોડી સવારના સમયે અકસ્માતના બનાવો વધી જાય છે.
3) આધુનિક સમયમાં અપ્રસ્તુત
ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમ એવા યુગમાં અસરકારક હતો જ્યારે કાર્યસ્થળે ઓછા પાવર-હંગી સાધનો હતા. મોટે ભાગે માત્ર લાઈટ અને પંખાનો ઉપયોગ થતો હતો. આધુનિક સમયમાં, કોમ્પ્યુટર અને પ્રિન્ટર જેવાં ઘણાં ઉપકરણોનો ઉપયોગ થતો હોવાથી જે વીજળી પર ચાલે છે, ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમને લીધે થતી વીજ બચત નહિવત બની ગઈ છે. અગાઉ જે ઉર્જા બચત જોવા મળતી હતી તે હવે દેખાતી નથી જેના કારણે આ પદ્ધતિનો અંત લાવવા માંગ ઉઠી છે.
સર્વેના તારણો પણ ચોક્કસ નથી
સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીએ ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમની અસરકારકતા પર 40 થી વધુ અભ્યાસો હાથ ધર્યા હતા, જેમાં તારણ કાઢ્યું હતું કે ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમ વીજળીનો વપરાશ માત્ર 0.34 ટકા ઘટાડે છે. નેશનલ બ્યુરો ઓફ ઈકોનોમિક રિસર્ચ દ્વારા 2008માં હાથ ધરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં વિપરીત પરિણામો મળ્યાં હતાં. તેમાં જાણવા મળ્યું કે ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમને કારણે કુલ ઉર્જાનો વપરાશ એક ટકા વધી શકે છે.
રાજ્યોના મનસ્વી નિર્ણયો
કેલિફોર્નિયા અને ફ્લોરિડા સહિત અમેરિકાના ઘણા મોટા રાજ્યોએ ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમ સામે ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. 2018 માં, ફ્લોરિડાએ ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમ સમાપ્ત કરવાની માંગ કરી. કેલિફોર્નિયાએ આ મુદ્દા પર મતદાન કર્યું, જેમાં મોટાભાગના અમેરિકનોએ ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમ સમાપ્ત કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. યુરોપિયન યુનિયને પણ 2021 સુધીમાં ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમ સમાપ્ત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, પરંતુ હજુ સુધી તેનો અમલ થયો નથી.
આ દેશોમાં ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમ લાગુ
અમેરિકા, કેનેડા, યુરોપીયન દેશો, ઓસ્ટ્રેલિયા, ન્યુઝીલેન્ડ, ઇજિપ્ત અને દક્ષિણ અમેરિકાના દેશો તેમની સુવિધા અને જરૂરિયાતો અનુસાર સમગ્ર દેશમાં અથવા દેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમ લાગુ કરે છે.
આ દેશોએ ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમ બંધ
અગાઉ રશિયા, ઈરાન, અઝરબૈજાન, જોર્ડન, તુર્કી, સીરિયા, નામીબિયા, ઉરુગ્વે અને સમોઆ જેવા દેશો ડેલાઈટ સેવિંગ ટાઈમ ફોલો કરતા હતા, પરંતુ હવે તેઓ આમ કરતા નથી. ઇજિપ્ત વિશ્વનો એકમાત્ર દેશ છે જેણે 2014 માં ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઈમ બંધ કર્યો હતો અને 2023 માં તેને ફરીથી રજૂ કર્યો હતો.
આ પણ વાંચો: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બ્રિક્સ દેશોને 100% ટેરિફની ધમકી આપી છે જો તેઓ ચલણ તરીકે ડોલરને ઘટાડશે
આ પણ વાંચો: અમેરિકામાં વસતાં ભારતીયોને મોટો ઝટકો, ટ્રમ્પના શપથગ્રહણ પહેલા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને લઈને નવો આદેશ જાહેર
આ પણ વાંચો: કેનેડા સામે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મોટી જાહેરાત, જસ્ટિન ટ્રુડોની મુશ્કેલીઓ વધશે, જાણો ભારત પર શું અસર થશે
