ચંદ્રયાન-3ના લેન્ડર ‘વિક્રમ’ અને રોવર ‘પ્રજ્ઞાન’ના ફરીથી સક્રિય થવાની કોઈ આશા નથી. ભારતના ત્રીજા ચંદ્ર મિશનના સંભવિત અંતનો સંકેત આપતા એક પ્રખ્યાત અવકાશ વૈજ્ઞાનિકે શુક્રવારે આ વાત કહી હતી. સ્પેસ કમિશનના સભ્ય અને ઈસરોના પૂર્વ અધ્યક્ષ એએસ કિરણ કુમાર, જેઓ આ મિશન સાથે સક્રિય રીતે જોડાયેલા હતા, તેમણે કહ્યું, “ના, ના, તે ફરીથી સક્રિય થવાની કોઈ આશા નથી. જો તે બનવાનું હતું, તો તે અત્યાર સુધીમાં થઈ જવું જોઈતું હતું.
ઈન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઈઝેશને કહ્યું હતું કે નવા ચંદ્ર દિવસની શરૂઆત પછી સૌર ઉર્જાથી ચાલતા ‘વિક્રમ’ લેન્ડર અને ‘પ્રજ્ઞાન’ રોવર સાથે સંપર્ક સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે જેથી તેમના પુનઃસક્રિયતાની ખાતરી કરી શકાય. શોધખોળ કરી તેણે કહ્યું હતું કે હાલમાં તેમના લેન્ડર અને રોવર તરફથી કોઈ સંકેતો મળ્યા નથી અને સંપર્ક સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસો ચાલુ રહેશે.
ચંદ્રયાન-3 મિશન સાથે, ભારતે 23 ઓગસ્ટે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ ક્ષેત્રમાં ‘સોફ્ટ લેન્ડિંગ’ કરીને ઈતિહાસ રચ્યો હતો અને આવું કરનાર તે વિશ્વનો પ્રથમ દેશ બન્યો હતો. આ સાથે, ભારત અમેરિકા, અગાઉના સોવિયત સંઘ અને ચીન પછી ચંદ્ર પર સફળ ‘સોફ્ટ લેન્ડિંગ’ કરનાર વિશ્વનો ચોથો દેશ બન્યો છે.ઇસરોએ અનુક્રમે 4 અને 2 સપ્ટેમ્બરના રોજ ચંદ્ર પર રાત પડતા પહેલા લેન્ડર અને રોવરને સ્લીપ મોડમાં મૂક્યા હતા, જે 22 સપ્ટેમ્બરની આસપાસ આગામી સૂર્યોદય સમયે ફરીથી સક્રિય થવાની ધારણા હતી. લેન્ડર અને રોવરને એક ચંદ્ર દિવસ ના સમયગાળા માટે ચલાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા હતા.
ISROના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ચંદ્રયાન-3 મિશનના ત્રણેય ઉદ્દેશ્યો સિદ્ધ કરવામાં આવ્યા છે જેમાં ચંદ્રની સપાટી પર સુરક્ષિત ‘સોફ્ટ લેન્ડિંગ’, ચંદ્ર રોવરનું પ્રદર્શન અને ચંદ્રની સપાટી પર વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગોનો સમાવેશ થાય છે. ચંદ્રયાન-3 મિશનની સિદ્ધિ અંગે કિરણ કુમારે કહ્યું, “મોટા અર્થમાં, તમે ચોક્કસપણે જે હાંસલ કર્યું છે તે એ છે કે તમે એવા વિસ્તાર (દક્ષિણ ધ્રુવ) સુધી પહોંચી ગયા છો જ્યાં બીજું કોઈ પહોંચ્યું નથી અને અમને ત્યાંથી વાસ્તવિક ડેટા મળ્યો નથી. તે વિસ્તાર. આ ખરેખર ખૂબ જ ઉપયોગી માહિતી છે. તે પછીના અભિયાનોને જ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ અને તમે જે તે ક્ષેત્રમાં કરવા માંગો છો તે પ્રવૃત્તિઓના આયોજનની દ્રષ્ટિએ લાભ કરશે.
