આચાર્ય ચાણક્યએ અખંડ ભારતનો પાયો નાખ્યો અને ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યને રાજા બનાવ્યો. આચાર્ય ચાણક્યએ એક એવો ગ્રંથ રચ્યો હતો, જેમાં સુખી જીવનના સૂત્રો જણાવવામાં આવ્યા છે. આ ગ્રંથનું નામ ચાણક્ય નીતિ છે, તેને નીતિ શાસ્ત્ર પણ કહેવામાં આવે છે. જો ચાણક્યની નીતિના સ્ત્રોતને જીવનમાં લેવામાં આવે તો મોટામાં મોટી મુશ્કેલીથી પણ બચી શકાય છે. આચાર્ય ચાણક્યએ પોતાની એક નીતિમાં કહ્યું છે કે આપણે કોના પર ભરોસો ન કરવો જોઈએ, નહીં તો મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકો છો.
नदीनां शस्त्रपाणीनां नखीनां श्रृंगीणां तथा।
विश्वासो नैव कर्तव्य: स्त्रीषु राजकुलेषु च।।
અર્થ- નદી, શસ્ત્ર ધારણ કરનાર વ્યક્તિ, મોટા નખ અને શિંગડાવાળા પ્રાણી, ચંચળ સ્ત્રીઓ અને સરકારી નોકર પર વિશ્વાસ ન કરવો જોઈએ.
નદી પર વિશ્વાસ ન કરો કારણ કે
આચાર્ય ચાણક્ય અનુસાર નદી પર ક્યારેય ભરોસો ન કરવો જોઈએ. કારણ કે તેની ઊંડાઈ અને પ્રવાહનો કોઈને ખ્યાલ નથી. કેટલીકવાર બહારથી શાંત દેખાતી નદી ઘણી ઊંડી હોય છે, જેના કારણે આપણું જીવન પણ જઈ શકે છે. ક્યારેક નદીના વહેણમાં અચાનક વધારો થવાથી જીવનું જોખમ પણ વધી જાય છે.
હથિયારવાળા માણસ પર વિશ્વાસ ન કરો
જેના હાથમાં હથિયાર હોય તેના પર વિશ્વાસ કરવો ખતરનાક બની શકે છે. હથિયારધારી માણસ ગુસ્સામાં કોઈપણ વ્યક્તિ પર હુમલો કરી શકે છે. કેટલીકવાર આવી સ્થિતિમાં નિર્દોષ લોકોને પણ ઈજા થઈ શકે છે. તેથી જ આચાર્ય ચાણક્યએ કહ્યું છે કે ભૂલથી પણ શસ્ત્ર ધારકો પર વિશ્વાસ ન કરો, તેનાથી નુકસાન થઈ શકે છે.
શિંગડા અને નખવાળા પ્રાણીઓ પણ જોખમી છે
તીક્ષ્ણ નખ અને શિંગડાવાળા પ્રાણીઓ આસ્તિકને જીવનના જોખમમાં મૂકી શકે છે. પ્રાણીઓ ગમે ત્યારે ભડકી શકે છે અને આપણને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આવા પ્રાણીઓને પાળવા પણ જોખમી છે. કેટલીકવાર આ પ્રાણીઓ તેમના માલિક પર જીવલેણ હુમલો કરે છે. તેથી, મોટા શિંગડા અને નખવાળા પ્રાણીઓ પર વધુ પડતો આધાર ન રાખવો તે વધુ સારું છે.
ચંચળ સ્ત્રી પરેશાની વધારી શકે છે
આચાર્ય ચાણક્ય અનુસાર કેટલીક મહિલાઓનો સ્વભાવ ખૂબ જ ચંચળ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં તેમનું મન એક જગ્યાએ રહેતું નથી અને સતત બદલાતું રહે છે. આવી મહિલાઓનો સંગ આપણા માટે મુશ્કેલી ઉભી કરી શકે છે. તેનાથી આપણા પરિવાર પર પણ ખરાબ અસર પડી શકે છે. તેથી જ આચાર્ય ચાણક્યએ ચંચળ સ્ત્રીનો વિશ્વાસ કરવાથી ઇનકાર કર્યો છે.
આ લોકો પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ ન કરો
જેઓ રાજાની નજીક છે, એટલે કે કોઈ વરિષ્ઠ અધિકારીના નોકર કે મિત્રો છે, તેમના પર વધુ પડતો વિશ્વાસ ન કરવો જોઈએ. આવા લોકો પર વિશ્વાસ કરીને, જો આપણે તેમને આપણા રહસ્ય વિશે જણાવીએ, તો તેઓ તે વસ્તુઓનો ઉપયોગ આપણી વિરુદ્ધ કરી શકે છે. અને તેઓ તેમની ઓળખનો ઉપયોગ કરીને આપણને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
