India News: દેશમાં વધતા ડિજિટલ અરેસ્ટ અને AI આધારિત ડીપફેકના કેસોને (Digital Arrest & Deepfake Law) ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકાર નવો કાયદો લાવવાની તૈયારીમાં છે. સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું છે કે હાલના સંસદીય સત્ર દરમિયાન આ બંને પ્રકારના ગુનાઓને (AI Fraud Law) અલગ રીતે વ્યાખ્યાયિત કરતું બિલ રજૂ કરવામાં આવી શકે છે. નવા કાયદાનો હેતુ સાયબર છેતરપિંડી અને AIના દુરુપયોગ સામે વધુ અસરકારક કાર્યવાહી કરવાનો છે.
Digital Arrest & Deepfake Law: સુપ્રીમ કોર્ટે સખ્ત કાયદાની જરૂરિયાત દર્શાવી
સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું છે કે હાલના કાયદાઓમાં ડિજિટલ અરેસ્ટ અને ડીપફેક જેવા આધુનિક સાયબર ગુનાઓની સ્પષ્ટ વ્યાખ્યા નથી. કોર્ટે સરકારને આ ગુનાઓને અલગ શ્રેણીમાં સામેલ કરીને કડક સજાની જોગવાઈ કરવા સૂચન કર્યું છે. સાથે જ આવા ગુનાઓમાં આરોપીઓની સંપત્તિ જપ્ત કરવાની જોગવાઈ પર પણ ભાર મૂકાયો છે.
સરકારનો દાવો: ટૂંક સમયમાં આવી શકે બિલ

સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું કે સરકાર આ મુદ્દે ચર્ચા કરી ચૂકી છે અને હાલના સંસદીય સત્રમાં સંબંધિત બિલ રજૂ કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. એટર્ની જનરલ આર. વેંકટરમણીએ પણ જણાવ્યું કે વિવિધ વિભાગોની સંયુક્ત કામગીરીથી ડિજિટલ અરેસ્ટના કેસોમાં ઘટાડો નોંધાયો છે અને વધુ સુધારા માટે કમિટી અહેવાલ તૈયાર કરી રહી છે.
શું છે ડિજિટલ અરેસ્ટ?
ડિજિટલ અરેસ્ટ એક પ્રકારની સાયબર( AI Cyber Crime) છેતરપિંડી છે, જેમાં ઠગ પોતાને પોલીસ, CBI, ED અથવા અન્ય સરકારી અધિકારી તરીકે રજૂ કરીને વીડિયો કોલ અથવા ફોન કરે છે. તેઓ ખોટા કેસમાં નામ હોવાનો ડર બતાવી લોકો પાસેથી પૈસા પડાવે છે અથવા બેંકની ગુપ્ત માહિતી મેળવી છેતરપિંડી કરે છે. ખાસ કરીને વરિષ્ઠ નાગરિકો આવા કૌભાંડનો વધુ ભોગ બને છે.
AI ડીપફેક કેમ બન્યું છે મોટું જોખમ?
ડીપફેક એ AI ટેક્નોલોજીથી બનાવવામાં આવતી નકલી વીડિયો અથવા ઓડિયો સામગ્રી છે, જેમાં કોઈ વ્યક્તિએ ન કહેલી કે ન કરેલી વાતો બતાવવામાં આવે છે. આવી સામગ્રીનો ઉપયોગ છેતરપિંડી, બદનામી, ખોટી માહિતી ફેલાવવા અને લોકોને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે થઈ શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ આ ટેક્નોલોજીના વધતા દુરુપયોગ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
નવો કાયદો કેમ જરૂરી માનવામાં આવી રહ્યો છે?
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હાલના કાયદાઓ AI આધારિત નવા પ્રકારના સાયબર ગુનાઓને સંપૂર્ણ રીતે આવરી લેતા નથી. ડિજિટલ અરેસ્ટ, ડીપફેક અને ઓનલાઈન છેતરપિંડીના વધતા કેસોને ધ્યાનમાં રાખીને અલગ કાયદો લાવવાથી તપાસ વધુ ઝડપથી થઈ શકશે અને આરોપીઓ સામે કડક કાર્યવાહી શક્ય બનશે.
નવા કાયદામાં શું હોઈ શકે?

પ્રસ્તાવિત કાયદામાં ડિજિટલ અરેસ્ટ અને ડીપફેકને અલગ ગુના તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવાની જોગવાઈ હોઈ શકે છે. સાથે જ કડક સજા, આરોપીઓની સંપત્તિ જપ્ત કરવાની સત્તા, ઝડપી તપાસની વ્યવસ્થા અને સોશિયલ મીડિયા તથા મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ્સ માટે વધુ જવાબદારી નક્કી કરવાની જોગવાઈ પણ સામેલ થઈ શકે છે. જોકે, સરકાર દ્વારા બિલ હજુ રજૂ કરવામાં આવ્યું નથી, તેથી અંતિમ જોગવાઈઓ બિલ રજૂ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
સાયબર સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ
સરકારનો આ પ્રયાસ ડિજિટલ યુગમાં વધી રહેલા સાયબર ગુનાઓ અને AIના દુરુપયોગ સામે કાનૂની વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવાના પગલાં તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. જો આ બિલ સંસદમાં પસાર થશે, તો ડિજિટલ અરેસ્ટ અને ડીપફેક જેવા ગુનાઓ સામે કાર્યવાહી વધુ સ્પષ્ટ અને અસરકારક બની શકશે.
આ પણ વાંચો: એન્ટી પેપર લીક બિલ લોકસભામાં પાસ, ભારે હોબાળા વચ્ચે સરકારનું પરીક્ષા કૌભાંડ સામે મોટું પગલું
આ પણ વાંચો: “મમ્મીનું ધ્યાન રાખજે…” કેન્સર સામે હારી રહેલા પિતાનો પુત્ર માટે અંતિમ સંદેશ વાયરલ
આ પણ વાંચો: હોર્મુઝ સંકટ સામે ભારત તૈયાર, અમેરિકાથી વધશે LPG આયાત
