Business News: તહેવારોની સિઝન પૂરી થયા બાદ સામાન્ય લોકોને મોંઘવારીમાંથી રાહત મળવાની આશા હતી, પરંતુ ઓક્ટોબર 2026ના આંકડાએ ચિંતા વધારી છે. શાકભાજી, અનાજ અને અન્ય ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થતાં દેશમાં છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) વધીને 6.09 ટકા થઈ ગઈ છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં આ દર 5.54 ટકા હતો. એટલે કે માત્ર એક મહિનામાં છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) માં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
ખાસ વાત એ છે કે લગભગ બે વર્ષ બાદ છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) ભારતીય રિઝર્વ બેંક એટલે કે RBI દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી 6 ટકાની ઉપરની મર્યાદાને પાર કરી ગઈ છે. મોંઘવારીમાં આ ઉછાળો સામાન્ય લોકોના ઘરખર્ચ અને માસિક બજેટ પર સીધી અસર કરી શકે છે.
ખાદ્ય મોંઘવારીમાં પણ મોટો ઉછાળો
મિનિસ્ટ્રી ઓફ સ્ટેટિસ્ટિક્સ એન્ડ પ્રોગ્રામ ઇમ્પ્લિમેન્ટેશન દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આંકડા અનુસાર ઓક્ટોબર 2026માં ખાદ્ય મોંઘવારી દર વધીને 8.94 ટકા થઈ ગયો છે. સપ્ટેમ્બરમાં ખાદ્ય મોંઘવારી 7.74 ટકા હતી. એટલે કે માત્ર એક મહિનામાં ખાદ્ય વસ્તુઓના ભાવ સંબંધિત મોંઘવારીમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
ઉપભોક્તા ભાવ સૂચકાંક એટલે કે CPI માં ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓનો હિસ્સો આશરે 40 ટકા છે. તેથી શાકભાજી, અનાજ, મસાલા અને અન્ય ખાદ્ય વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થાય ત્યારે તેની સીધી અસર સમગ્ર છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) ના આંકડા પર પડે છે.
સામાન્ય પરિવાર માટે આ સ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક બની શકે છે, કારણ કે ખાદ્ય વસ્તુઓ એવી ચીજવસ્તુઓ છે જેના પર લોકો રોજિંદા જીવનમાં સતત ખર્ચ કરે છે. શાકભાજી અને રસોડાની જરૂરી વસ્તુઓ મોંઘી થતાં માસિક ઘરખર્ચમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.
ડુંગળીના ભાવમાં 116 ટકાથી વધુનો વધારો
ઓક્ટોબરમાં કેટલીક જરૂરી વસ્તુઓના ભાવમાં ખૂબ જ ઝડપી વધારો જોવા મળ્યો છે. તેમાં ડુંગળી સૌથી આગળ છે. આંકડા મુજબ ડુંગળીની મોંઘવારી 116.22 ટકા સુધી પહોંચી છે. એટલે કે એક વર્ષ અગાઉની સરખામણીમાં ડુંગળીના ભાવમાં ખૂબ મોટો વધારો નોંધાયો છે.
ડુંગળી બાદ લસણની મોંઘવારી 60.74 ટકા રહી છે. આ ઉપરાંત ચાંદીના આભૂષણોમાં 52.39 ટકા, આદુમાં 48.32 ટકા અને લીંબુમાં 47.30 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે.
આ તમામ વસ્તુઓનો ઉપયોગ સામાન્ય પરિવારોમાં મોટા પ્રમાણમાં થાય છે. ખાસ કરીને ડુંગળી અને લસણ ભારતીય રસોડામાં લગભગ દરરોજ ઉપયોગમાં લેવાતી વસ્તુઓ હોવાથી તેના ભાવમાં વધારો સીધી રીતે ઘરનું બજેટ અસર કરી શકે છે.
ઓક્ટોબરમાં સૌથી વધુ મોંઘી થયેલી વસ્તુઓ
| વસ્તુ | મોંઘવારી દર |
| ડુંગળી | 116.22% |
| લસણ | 60.74% |
| ચાંદીના આભૂષણો | 52.39% |
| આદુ | 48.32% |
| લીંબુ | 47.30% |
એક વર્ષમાં સતત વધી રહી છે છૂટક મોંઘવારી
છેલ્લા એક વર્ષના આંકડા પર નજર કરીએ તો છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) માં સતત વધારો જોવા મળે છે. ઓક્ટોબર 2025માં છૂટક મોંઘવારી માત્ર 0.25 ટકા હતી. ત્યારબાદ નવેમ્બર 2025માં તે 0.71 ટકા અને ડિસેમ્બર 2025માં 1.33 ટકા થઈ હતી.
જાન્યુઆરી 2026માં છૂટક મોંઘવારી વધીને 2.74 ટકા થઈ. ફેબ્રુઆરીમાં 3.21 ટકા અને માર્ચમાં 3.40 ટકા રહી હતી. એપ્રિલમાં મોંઘવારી 3.48 ટકા અને મેમાં 3.93 ટકા થઈ હતી.
જૂન 2026માં છૂટક મોંઘવારી 4.38 ટકા, જુલાઈમાં 4.44 ટકા અને ઓગસ્ટમાં 4.83 ટકા રહી હતી. સપ્ટેમ્બરમાં આ દર વધીને 5.54 ટકા થયો અને હવે ઓક્ટોબરમાં તે 6.09 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે.
આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન મોંઘવારીમાં સતત ઉપરની દિશામાં ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો છે. ખાસ કરીને છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં ખાદ્ય વસ્તુઓના ભાવ વધતા કુલ છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) પર પણ દબાણ વધ્યું છે.
RBI સામે વધશે પડકાર
RBIને દેશમાં મોંઘવારીને 2થી 6 ટકાની મર્યાદામાં રાખવાની જવાબદારી આપવામાં આવી છે. ઓક્ટોબરમાં મોંઘવારીનો દર 6 ટકાની ઉપર પહોંચતા હવે કેન્દ્રીય બેંક સામે પડકાર વધી શકે છે.
RBI એ ઓક્ટોબરમાં લગભગ ચાર વર્ષ બાદ રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કરીને તેને 5.50 ટકા કર્યો હતો. હવે ડિસેમ્બરની શરૂઆતમાં યોજાનારી મોનેટરી પોલિસી કમિટી એટલે કે MPCની બેઠકમાં ઓક્ટોબરના છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) ના આંકડા મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
જો ખાદ્ય વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહે છે અને મોંઘવારીનો દબાણ યથાવત રહે છે, તો RBI માટે વ્યાજદર અંગે નિર્ણય લેવો વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે. વ્યાજદર વધારવાથી મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે, પરંતુ બીજી તરફ લોન લેનારા લોકો માટે EMI નો બોજ વધી શકે છે.
સામાન્ય લોકોના બજેટ પર શું અસર પડશે?
છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) વધવાનો સૌથી સીધો પ્રભાવ સામાન્ય પરિવારોના બજેટ પર પડે છે. જ્યારે શાકભાજી, અનાજ અને અન્ય ખાદ્ય વસ્તુઓના ભાવ વધે છે ત્યારે લોકોના રોજિંદા ખર્ચમાં વધારો થાય છે.
ડુંગળી, લસણ, આદુ અને લીંબુ જેવી વસ્તુઓના ભાવમાં મોટો વધારો થવાથી રસોડાનું બજેટ વધી શકે છે. જો ખાદ્ય મોંઘવારી લાંબા સમય સુધી ઊંચી રહે તો મધ્યમ વર્ગ અને ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો માટે ઘરખર્ચનું આયોજન મુશ્કેલ બની શકે છે.
આ ઉપરાંત મોંઘવારી વધવાથી લોકોની ખરીદશક્તિ પર પણ અસર પડી શકે છે. રોજિંદી જરૂરિયાતોની વસ્તુઓ પર વધુ પૈસા ખર્ચવા પડે તો અન્ય વસ્તુઓ પર કરવામાં આવતો ખર્ચ ઘટી શકે છે.
આગળ શું થશે?
આગામી મહિનાઓમાં શાકભાજી અને ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં કેટલી રાહત મળે છે તેના પર છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) નો આગળનો ટ્રેન્ડ ઘણો આધાર રાખશે. જો ડુંગળી, લસણ અને અન્ય શાકભાજીના ભાવમાં ઘટાડો થાય તો મોંઘવારી પરનું દબાણ ઘટી શકે છે.
બીજી તરફ ખાદ્ય વસ્તુઓના ભાવ ઊંચા રહે છે તો RBI માટે મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવી વધુ પડકારજનક બની શકે છે. તેથી આગામી મોનેટરી પોલિસી બેઠકમાં Retail Inflation અને Food Inflationના આંકડા પર બજાર તેમજ સામાન્ય લોકોની નજર રહેશે.
હાલમાં ઓક્ટોબરનો 6.09 ટકાનો છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) દર માત્ર આર્થિક નીતિ માટે જ નહીં, પરંતુ સામાન્ય પરિવારના બજેટ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ ચિંતાનો વિષય બની ગયો છે.
