પ્રદુષણ/ દિલ્લીમાં ફટાકડાના કારણે પ્રદુષણ, AQI ગંભીર શ્રેણીમાં

દિલ્હીનો હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI), જે સાંજે 4 વાગ્યે 382 પર હતો, તે દિલ્હીમાં વધતા પ્રદૂષણ વચ્ચે 8 વાગ્યા સુધીમાં ‘ગંભીર શ્રેણી’માં આવી ગયો છે કારણ કે નીચા તાપમાન અને પવનની ધીમી ગતિને કારણે પ્રદૂષકો વિખેરાઈ શકતા નથી

Top Stories

દિવાળી પર ફટાકડા ફોડવા પર સરકાર દ્વારા પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો. છતા તેની અવગણના કરી દિવાળીના દિવસે એટલે કે ગઇકાલે ગુરૂવારે ધૂમ ફટાકડા ફોડવામાં આવ્યા હતા. સ્ટબલ સળગાવવાથી ધુમાડામાં તીવ્ર વધારો થયો હતો. દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં આકાશ ધુમાડાથી ઢંકાઈ ગયું હતું, જેના કારણે શહેરનો હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક ‘ગંભીર શ્રેણી’ પર પહોંચ્યો હતો. ‘ દિલ્હીનો હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI), જે સાંજે 4 વાગ્યે 382 પર હતો, તે દિલ્હીમાં વધતા પ્રદૂષણ વચ્ચે 8 વાગ્યા સુધીમાં ‘ગંભીર શ્રેણી’માં આવી ગયો છે કારણ કે નીચા તાપમાન અને પવનની ધીમી ગતિને કારણે પ્રદૂષકો વિખેરાઈ શકતા નથી.

જ્યારે દિલ્હીવાસીઓ વહેલી સવારે જાગી ગયા ત્યારે રાત્રિના ફટાકડાઓએ સવારે ભયંકર અસર દર્શાવી હતી. શુક્રવારે સવારે દિલ્હીમાં સર્વત્ર ધુમાડાના ગોટેગોટા જોવા મળ્યા હતા. દિવાળી પછીની સવારે રાજધાની દિલ્હી ધુમ્મસની ચાદરમાં લપેટાયેલી જોવા મળી હતી. માર્ગો પર ધુમ્મસના કારણે વાહનોને ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. દિલ્હીની હવા અત્યંત ગરીબ શ્રેણીમાં પહોંચી ગઈ છે. અક્ષરધામ મંદિર પાસે વહેલી સવારનો નજારો કંઈક આવો હતો.

ફટાકડાના બેફામ રીતે ફૂટવાના કારણે, દિલ્હીના પડોશી શહેરોનો AQI ફરીદાબાદમાં 424, ગાઝિયાબાદમાં 442, ગુરુગ્રામમાં 423 અને નોઈડામાં 9 વાગ્યા પછી 431 હતો, જે ગંભીર શ્રેણીમાં આવે છે. દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોના લોકોએ ગળામાં દુખાવો અને આંખોમાં પાણી આવવાની ફરિયાદ કરી હતી. રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં 1 જાન્યુઆરી, 2022 સુધી ફટાકડા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ હોવા છતાં, દક્ષિણ દિલ્હીના લાજપત નગર, ઉત્તર દિલ્હીના બુરારી, પશ્ચિમ દિલ્હીમાં પશ્ચિમ વિહાર અને પૂર્વ દિલ્હીના શાહદરામાં સાંજે 7 વાગ્યાથી ફટાકડા ફોડવાના કેસ નોંધાયા હતા. તે જ સમયે, ગુરુગ્રામ અને ફરીદાબાદમાં વધુ તીવ્રતાના ફટાકડા ફોડવામાં આવ્યા હતા. હરિયાણા સરકારે દિલ્હીને અડીને આવેલા વિસ્તારો સહિત 14 જિલ્લાઓમાં ફટાકડાના વેચાણ અને ઉપયોગ પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો.

નિષ્ણાતોએ આગાહી કરી છે કે પ્રતિકૂળ હવામાન પરિસ્થિતિઓ, સ્ટબલ સળગાવવા, ફટાકડા અને અન્ય સ્થાનિક પરિબળોને કારણે દિલ્હીનો હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI) મધ્યરાત્રિ સુધીમાં ‘ગંભીર’ શ્રેણી સુધી પહોંચી શકે છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં ધુમ્મસને કારણે સવારે 600-800 મીટરની રેન્જમાં ઈન્દિરા ગાંધી ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ અને સફદરજંગ એરપોર્ટ પર દૃશ્યતા ઓછી હતી.

IMDના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક આરકે જેનામાનીએ જણાવ્યું હતું કે શાંત હવાને કારણે સમગ્ર દિવસ દરમિયાન 800-900 મીટરની રેન્જમાં વિઝિબિલિટી પ્રભાવિત થઈ હતી. ગુરુવારે દિલ્હીના પ્રદૂષણ સ્તરમાં સ્ટબલ સળગાવવાનું યોગદાન વધીને 25 ટકા થઈ ગયું છે, જે આ સિઝનમાં અત્યાર સુધીનું સર્વોચ્ચ સ્તર છે. પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયની હવાની ગુણવત્તાની આગાહી કરતી એજન્સી, SAFARના સ્થાપક પ્રોજેક્ટ ડાયરેક્ટર ગુફરન બેગે જણાવ્યું હતું કે, ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 50 ટકા ફટાકડા બળીને મધ્યરાત્રિ સુધીમાં દિલ્હીનું PM 2.5 પ્રદૂષણ સ્તર ‘ગંભીર’ શ્રેણીમાં પહોંચી શકે છે.