દેશમાં બ્રેકફાસ્ટ બ્રેડથી લઈને નાઈટ મિલ્ક સુધી લગભગ દરેક આઈટમ પર જીએસટી લાદવામાં આવી રહ્યો છે. આ જીએસટીના કારણે પ્રજા પર મોંઘવારીનો જોરદાર હુમલો થયો છે, જેથી સરકાર ધનિક બની છે. વિપક્ષ તેને યોગ્ય રીતે ગબ્બર સિંહ ટેક્સ કહે છે. હવે ભાડાના મકાન પણ આ ટેક્સના દાયરામાં આવી ગયા છે. વાસ્તવમાં, 18 જુલાઈએ GST કાઉન્સિલ દ્વારા કરવામાં આવેલા ફેરફારોમાં ઘરના ભાડા સંબંધિત નિયમો પણ સામેલ છે.
આ નિયમો હેઠળ હવે અમુક ખાસ સંજોગોમાં ઘરના ભાડા પર GST ચૂકવવો પડશે. આમાં, વ્યવસાય અથવા કંપનીને મકાન ભાડે આપવાની સ્થિતિમાં, GST ચૂકવવો પડશે. નિયમો અનુસાર, જો GST હેઠળ નોંધાયેલ વ્યવસાય અથવા વ્યક્તિ ભાડા પર મકાન લે છે, તો તેણે GST ચૂકવવો પડશે. અત્યાર સુધી ભાડા પર જીએસટીનો આ નિયમ માત્ર કોમર્શિયલ પ્રોપર્ટી પર જ લાગુ થતો હતો.
GSTના આ નિયમમાં, ભાડૂતને ચૂકવેલા ટેક્સ પર ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટનો દાવો કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. જો કે, જો ઘર વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે ભાડે આપવામાં આવ્યું હોય તો પણ GST લાગુ થશે નહીં. ઉપરાંત, જો વ્યવસાય, કંપની અથવા મકાન ભાડે આપતી વ્યક્તિ GST હેઠળ નોંધાયેલ ન હોય તો પણ આ ટેક્સ લાગુ થશે નહીં.
ઘર ભાડા પર જીએસટીના નિયમો
જો કોઈ વ્યક્તિ GSTમાં નોંધાયેલ વ્યક્તિ અથવા કંપનીને પોતાનું ઘર ભાડે આપશે તો પણ તે GSTમાં નોંધાયેલ નથી, તો ભાડૂતને 18% GST ચૂકવવો પડશે. જો ભાડૂત GST હેઠળ નોંધાયેલ નથી, તો કોઈ ટેક્સ ચૂકવવાપાત્ર રહેશે નહીં. પછી ભાડૂતે 18% GST ચૂકવવો પડશે. જો મકાનમાલિક GSTમાં નોંધાયેલ ન હોય તો પણ આ ટેક્સ ભરવો પડશે. જો કે, જો મકાનમાલિક અને ભાડૂત બંને GSTમાં નોંધાયેલા નથી, તો ભાડા પર GSTનો આ નિયમ લાગુ થશે નહીં. આ સાથે, પહેલાની જેમ, વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે મકાન અથવા ફ્લેટ ભાડે રાખનારાઓએ GST ચૂકવવો પડશે નહીં.
10 લાખના લગ્ન પર 1.5 લાખથી વધુનો GST
દિવાળી પછી ભારતમાં લગ્નની સિઝન શરૂ થશે. આ માટે લોકોએ મેરેજ હોલ, ટેન્ટ, કેટરર્સ, વેગન વગેરેનું બુકિંગ શરૂ કરી દીધું છે. આ માટે એડવાન્સ અત્યારે ભરવાનું રહેશે અને બાકીની રકમ લગ્ન નજીક છે કે થઈ ગયા પછી ચૂકવવી પડશે. પરંતુ આ તમામ વ્યવસ્થા માટે જે પણ રકમ ચૂકવવામાં આવશે, તેના પર જીએસટીનો બોજ અલગથી પડશે. આ બોજ એટલો મોટો છે કે જો લગ્નમાં અલગ-અલગ સેવાઓ માટે 10 લાખ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવે છે તો આ સેવાઓ માટે 1.5 લાખથી વધુ જીએસટી ચૂકવવો પડશે. લગ્નના બગીચા પર સૌથી વધુ 18% GST એટલે કે 2 લાખના લગ્ન ઘર પર 36 હજાર GST વસૂલવામાં આવે છે. 1 લાખના ટેન્ટ પર 18 હજાર જીએસટી ચૂકવવો પડશે. 1.5 લાખના કેટરિંગ પર 27 હજાર GST વસૂલવામાં આવે છે. કપડાં અને ફૂટવેર પર જીએસટી આ સિવાય ડેકોરેશન, બેન્ડ બાજા, ફોટો-વિડિયો, વેડિંગ કાર્ડ, ઘોડા દોરવા, બ્યુટી પાર્લર અને લાઇટિંગ પર પણ 18% GST વસૂલવામાં આવે છે. જો તમે લગ્નની ખરીદીમાં ઉપયોગમાં લેવાતી બાકીની વસ્તુઓ પરના GSTના દર પર નજર કરીએ તો કપડાં અને ફૂટવેર પર 5 થી 12 ટકા GST લાગે છે. જ્યારે સોનાના દાગીના પર 3 ટકા જીએસટી લાગે છે. મતલબ કે 3 લાખ રૂપિયાની જ્વેલરી ખરીદવા પર 6 હજાર રૂપિયા GST ચૂકવવા પડશે. તેવી જ રીતે બસ-ટેક્સી સેવા પર પણ 5 ટકા GST વસૂલવામાં આવે છે.
આ મહિનાના અંતમાં અથવા સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં મળનારી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં કેસિનો, ઓનલાઈન ગેમિંગ અને હોર્સ રેસિંગ પરના જીએસટી પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. કરવેરા માટે રચાયેલ રાજ્યોના નાણા પ્રધાનોનું જૂથ 1-2 દિવસમાં નાણા પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણને પોતાનો અહેવાલ સુપરત કરી શકે છે. બેઠકમાં મંત્રીઓના જૂથના અહેવાલ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. મેઘાલયના મુખ્ય પ્રધાન કોનરાડ સંગમાની અધ્યક્ષતામાં રચાયેલા પ્રધાનોના જૂથે અગાઉના અહેવાલમાં GST કાઉન્સિલને હોર્સ રેસિંગ, ઑનલાઇન ગેમિંગ અને કેસિનોની કુલ ચુકવણી પર 28% GST લાદવાની ભલામણ કરી હતી.
