વિશ્વનું સૌથી શક્તિશાળી લોન્ચ વ્હીકલ સ્ટારશીપ તેના પ્રથમ ઓર્બિટલ ટેસ્ટ Starship Test માટે તૈયાર છે. તેને આજે એટલે કે ગુરુવારે સાંજે લગભગ 7 વાગ્યે બોકા ચિકા, ટેક્સાસથી લોન્ચ કરવામાં આવશે. સ્ટારશિપના ભ્રમણકક્ષા પ્રક્ષેપણનો આ બીજો પ્રયાસ છે. સોમવારે પ્રથમ પ્રયાસમાં, પ્રેશર વાલ્વ જામી જવાને કારણે પ્રક્ષેપણ 39 સેકન્ડ વહેલું બંધ થઈ ગયું હતું.

સ્ટેનલેસ સ્ટીલ સ્ટારશીપ સ્પેસએક્સ દ્વારા બનાવવામાં આવી છે, જે વિશ્વના બીજા સૌથી ધનિક ઉદ્યોગપતિ એલોન મસ્કની કંપની છે. Starship Test આ લોન્ચ સ્પેસએક્સની યુટ્યુબ ચેનલ પર લાઈવ સ્ટ્રીમ કરવામાં આવશે. સ્ટ્રીમિંગ લોન્ચના 45 મિનિટ પહેલા એટલે કે સાંજે 06.15 વાગ્યે શરૂ થશે. સ્પેસએક્સની લોન્ચિંગ વિન્ડો 62 મિનિટની હોવાથી લોન્ચના સમયમાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે.

આ પ્રક્ષેપણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે માત્ર આ સ્પેસશીપ મનુષ્યને આંતરગ્રહીય બનાવશે. Starship Test એટલે કે તેની મદદથી પ્રથમ વખત વ્યક્તિ પૃથ્વી સિવાયના ગ્રહ પર પગ મૂકશે. મસ્ક વર્ષ 2029 સુધીમાં મનુષ્યને મંગળ પર લઈ જવા અને ત્યાં કોલોની સ્થાપવા માંગે છે. સ્પેસશીપ એક કલાકથી પણ ઓછા સમયમાં માનવોને વિશ્વના કોઈપણ ખૂણે પહોંચાડવામાં સક્ષમ હશે.

અહીં ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થશે કે પૃથ્વીથી 230 મિલિયન કિલોમીટર દૂર મંગળ પર કોલોની બનાવવાની શું જરૂર છે? સાથે જ કેટલાકનો સવાલ એ પણ હશે કે આટલું આગળ જતાં કેટલો સમય લાગશે, તેની પ્રક્રિયા શું હશે? આ લાલ ગ્રહ પરથી મનુષ્ય કેવી રીતે પાછો આવશે? સ્ટારશિપની ટેકનોલોજી શું છે? સ્ટારશિપ શું કરી શકે? તો ચાલો તેના અંગે જાણીએ.

સ્પેસએક્સના સ્ટારશિપ સ્પેસક્રાફ્ટ અને સુપર હેવી રોકેટને સામૂહિક રીતે ‘સ્ટારશિપ’ કહેવામાં આવે છે. Starship Test તે ફરીથી વાપરી શકાય તેવી પરિવહન વ્યવસ્થા છે. આમાં એડવાન્સ રેપ્ટર એન્જિનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. દક્ષિણ ટેક્સાસમાં સ્પેસએક્સની સ્ટારબેઝ સુવિધાથી સ્ટારશિપ લોન્ચ કરવામાં આવશે.

વિશ્વનું સૌથી શક્તિશાળી વાહન
સ્ટારશિપ એ અત્યાર સુધી વિકસિત વિશ્વનું સૌથી શક્તિશાળી લોન્ચ વ્હીકલ છે. તે સંપૂર્ણપણે ફરીથી વાપરી શકાય તેવું છે અને 150 મેટ્રિક ટનનો ભાર વહન કરવામાં સક્ષમ છે. સ્ટારશિપ સિસ્ટમ એકસાથે 100 લોકોને મંગળ પર લઈ જઈ શકશે. મસ્ક 10 એપ્રિલે જ સ્ટારશિપ લોન્ચ કરવા માગતી હતી, પરંતુ તે વખતે યુએસ ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન એટલે કે FAA તરફથી મંજૂરી મળી શકી ન હતી.

સ્ટારશિપ લોન્ચ વખતે શું થશે?
આ સમગ્ર પ્રક્ષેપણ 90 મિનિટનું હશે. Starship Test ટેસ્ટ ફ્લાઈટ દરમિયાન, લિફ્ટ-ઓફ થયાના લગભગ 3 મિનિટ પછી, બૂસ્ટર અલગ થઈને મેક્સિકોના અખાતમાં ઉતરશે. આ જહાજ 150 માઈલથી વધુની ઊંચાઈએ એટલે કે 241.40 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ પૃથ્વીની પરિક્રમા કરશે અને પછી હવાઈના કિનારે સ્પ્લેશડાઉન કરશે. એટલે કે, આ પરીક્ષણમાં, સ્ટારશિપ વર્ટિકલ લેન્ડિંગનો પ્રયાસ કરશે નહીં.

મિશનની સફળતાની માત્ર 50% તક
આ પરીક્ષણની સફળતા મસ્કને મંગળ પર શહેર સ્થાપવાના તેના સપનાની નજીક લઈ જશે. જોકે મસ્કએ તાજેતરમાં કહ્યું હતું કે સ્ટારશિપના પ્રથમ ભ્રમણકક્ષા મિશનમાં સફળતાની માત્ર 50% તક છે, તેમણે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો કે સ્પેસએક્સ દક્ષિણ ટેક્સાસ સાઇટ પર ઘણા સ્ટારશિપ વાહનોનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે. આને આવતા મહિનાઓમાં વારંવાર લોન્ચ કરવામાં આવશે અને તેમાંથી એક આ વર્ષે ભ્રમણકક્ષામાં પહોંચે તેવી લગભગ 80% શક્યતા છે.

સ્ટારશિપ શું કરી શકે?

પેલોડ ડિલિવરી
ચંદ્ર મિશન
પૃથ્વીથી પૃથ્વી પરિવહન
આંતરગ્રહીય પરિવહન

ભવિષ્યમાં મંગળ પર સ્ટારશિપ કેવી રીતે પહોંચશે?
સ્ટારશિપ સ્પેસક્રાફ્ટ અને સુપર હેવી રોકેટ એકસાથે ફરી વાપરી શકાય તેવી પરિવહન વ્યવસ્થા બનાવે છે જે ભ્રમણકક્ષામાં રિફ્યુઅલ કરવા સક્ષમ છે. આ સિસ્ટમ મંગળની સપાટી પર હાજર કુદરતી H2o અને Co2 સંસાધનોમાંથી પણ રિફ્યુઅલ કરી શકે છે. મંગળ પર મનુષ્યને મોકલવાની વાત કરીએ તો, સ્ટારશિપને સુપર હેવી બૂસ્ટર સાથે લોન્ચ કરવામાં આવશે. પછી બૂસ્ટર અલગ થઈ જશે અને પૃથ્વી પર પાછું આવશે.

હવે પૃથ્વી પરથી રિફ્યુઅલિંગ ટેન્કર છોડવામાં આવશે. ટેન્કર ભ્રમણકક્ષામાં સ્ટારશીપ સાથે ડોક કરશે અને ઇંધણ ભર્યા પછી પૃથ્વી પર પરત ફરશે. સ્ટારશિપ હવે પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષાથી મંગળ સુધીની તેની સફર શરૂ કરશે. સ્ટારશિપ મંગળના વાતાવરણમાં 7.5km/sec ની ઝડપે પ્રવેશ કરશે અને પછી ધીમી પડશે. આ વાહનની હીટ શિલ્ડ બહુવિધ પ્રવેશ માટે બનાવવામાં આવી છે. ધીમી ગતિ પછી, સ્ટારશિપ મંગળ પર ઉતરશે. પૃથ્વી પરથી મંગળ પર પહોંચવામાં લગભગ 9 મહિનાનો સમય લાગશે અને તેટલો જ સમય પાછો ફરવામાં આવશે.

મંગળ પર વસાહત સ્થાપવાની શું જરૂર છે?
મંગળ પર વસાહત સ્થાપવાની જરૂરિયાત અંગે એલોન મસ્ક કહે છે- ‘પૃથ્વી પર જીવનનો અંત આવવાની ઘટના માનવતાનો અંત લાવી શકે છે, પરંતુ જો આપણે મંગળ પર અમારો આધાર બનાવીએ તો ત્યાં માનવતા ટકી શકે છે.’ લાખો વર્ષો પહેલા પૃથ્વી પરના ડાયનાસોરનો પણ જીવન સમાપ્તિની ઘટનાને કારણે અંત આવ્યો હતો. તે જ સમયે, પ્રોફેસર સ્ટીફન હોકિંગે પણ 2017 માં કહ્યું હતું કે જો માનવીએ જીવિત રહેવું હોય તો તેણે 100 વર્ષમાં વિસ્તરણ કરવું પડશે.

મસ્ક જાપાની અબજોપતિને ચંદ્ર પ્રવાસનું વચન આપે છે
સ્ટારશિપનું સૌથી મોટું લક્ષ્ય મનુષ્યને મંગળ પર લઈ જવાનું છે. આ સિવાય, સ્ટારશિપ નાસાના ચંદ્ર પર માનવ મોકલવાના મિશનમાં લેન્ડર તરીકે પણ કામ કરશે. મસ્કની યોજના સ્પેસ ટુરિઝમ માટે સ્ટારશિપનો ઉપયોગ કરવાની પણ છે. મસ્કે જાપાનના અબજોપતિ યુસાકુ મેઝાવાને ચંદ્રની આસપાસ ફરવાનું વચન આપ્યું છે.

આ પણ વાંચોઃ Amit Shah-SCO/ અમિત શાહ આજે શાંઘાઈ કોઓપરેશનની બેઠકની અધ્યક્ષતા કરશે

આ પણ વાંચોઃ રાહુલ ગાંધી-બદનક્ષી કેસ/ ‘રાહુ’લને નડ્યુ સૂર્યગ્રહણઃ સેશન્સ કોર્ટે બદનક્ષીના કેસમાં દોષિત ઠેરવી સ્ટે માંગતી અરજી ફગાવી

આ પણ વાંચોઃ Yaman-Stampede/ યમનમાં ભાગદોડમાં 80ના મોત 100 ઇજાગ્રસ્ત