અસમ અને અરુણાચલ પ્રદેશની સરકારોએ ગુરુવારે કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહની હાજરીમાં તેમના લાંબા સમયથી ચાલતા સરહદ વિવાદનો ઉકેલ આવ્યો હતો. બંને સરકારોએ રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં સમજૂતી કરાર (એમઓયુ) પર હસ્તાક્ષર કર્યા. પૂર્વોત્તરના આ બે રાજ્યો વચ્ચે દાયકાઓથી સરહદ વિવાદ ચાલી રહ્યો હતો. આ કરાર પર આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંતા વિશ્વ શર્મા અને અરુણાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુએ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આસામ અને અરુણાચલ પ્રદેશ વચ્ચે 804.1 કિલોમીટર લાંબી સરહદ છે.
શર્મા અને ખાંડુએ 15 જુલાઈ, 2022 ના રોજ ‘નમસાઈ ઘોષણા’ પર હસ્તાક્ષર કરીને સરહદ વિવાદનો ઉકેલ લાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો અને ત્યારથી બંને રાજ્યો વચ્ચે વાતચીત ચાલી રહી હતી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે બંને રાજ્યોએ 123 ગામોના આ વિવાદને ખતમ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. શાહે બંને રાજ્યો વચ્ચે સરહદ સમાધાનને “ઐતિહાસિક” ઘટના ગણાવી અને કહ્યું કે તેનાથી દાયકાઓ જૂના વિવાદનો અંત આવ્યો. શર્માએ કહ્યું કે આ એક “મોટી અને સફળ” ક્ષણ છે. બીજી તરફ ખાંડુએ આ કરારને ‘ઐતિહાસિક’ ગણાવ્યો હતો. ક્ષેત્ર વિશિષ્ટ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે ગયા વર્ષે બંને રાજ્યોના મંત્રીઓ, સ્થાનિક ધારાસભ્યો અને અધિકારીઓનો સમાવેશ કરતી પ્રાદેશિક સમિતિઓની રચના કરવામાં આવી હતી.
નોંધપાત્ર રીતે, અરુણાચલ પ્રદેશ એ જાળવતું રહ્યું છે કે મેદાનોમાં ઘણા જંગલ વિસ્તારો પરંપરાગત રીતે પહાડી આદિવાસી વડાઓ અને સમુદાયોના હતા, અને એકપક્ષીય નિર્ણયમાં આસામને આપવામાં આવ્યા હતા. અરુણાચલ પ્રદેશને 1972માં કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. 1987માં અરુણાચલ પ્રદેશને પૂર્ણ રાજ્યનો દરજ્જો મળ્યો તે પછી, એક સમિતિની રચના કરવામાં આવી, જેણે આસામના કેટલાક વિસ્તારોને અરુણાચલ પ્રદેશને પાછા આપવાની ભલામણ કરી. આસામે તેને પડકાર્યો હતો અને આ મામલો લાંબા સમયથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ હતો.
