Indian Economy: જૂન મહિનામાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી દર 16 મહિનાના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આજે 15 જુલાઈના રોજ જાહેર કરાયેલા આંકડા અનુસાર જૂનમાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી વધીને 3.36% થઈ ગઈ છે. ફેબ્રુઆરી 2023માં જથ્થાબંધ ફુગાવાનો દર 3.85% હતો. તે જ સમયે, મે મહિનામાં જથ્થાબંધ ફુગાવો વધીને 2.61%ના 15 મહિનાના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયો છે. અગાઉ એપ્રિલ 2024માં ફુગાવો 1.26% હતો, જે 13 મહિનામાં સૌથી વધુ હતો. બીજી તરફ શુક્રવારે છૂટક મોંઘવારી દરમાં પણ વધારો જોવા મળ્યો હતો.
જૂનમાં ખાદ્ય ફુગાવાનો દર 1.28% વધ્યો
ખાદ્ય ફુગાવો મેની સરખામણીમાં 7.40% થી વધીને 8.68% થયો છે.
દૈનિક આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો મોંઘવારી દર 7.20% થી વધીને 8.80% થયો છે.
બળતણ અને પાવરનો જથ્થાબંધ ફુગાવાનો દર 1.35% થી ઘટીને 1.03% થયો છે.
મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોડક્ટ્સનો જથ્થાબંધ ફુગાવાનો દર 0.78% થી વધીને 1.43% થયો છે.
ફુગાવો કેવી રીતે માપવામાં આવે છે?
ભારતમાં ફુગાવાના બે પ્રકાર છે. એક રિટેલ એટલે કે છૂટક અને બીજી જથ્થાબંધ ફુગાવો. છૂટક ફુગાવાનો દર સામાન્ય ગ્રાહકો દ્વારા ચૂકવવામાં આવતી કિંમતો પર આધારિત છે. તેને કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI) પણ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે, જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક (WPI) નો અર્થ એ છે કે જથ્થાબંધ બજારમાં એક વેપારી બીજા વેપારી પાસેથી જે ભાવ વસૂલ કરે છે.
ફુગાવાને માપવા માટે વિવિધ વસ્તુઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ઉદાહરણ તરીકે, જથ્થાબંધ ફુગાવામાં ઉત્પાદિત ઉત્પાદનોનો હિસ્સો 63.75%, ખોરાક જેવા પ્રાથમિક વસ્તુઓનો 20.02% અને બળતણ અને શક્તિ 14.23% છે. તે જ સમયે, છૂટક ફુગાવામાં ખાદ્યપદાર્થો અને ઉત્પાદનોનો હિસ્સો 45.86% છે, આવાસનો હિસ્સો 10.07% છે અને બળતણ સહિત અન્ય વસ્તુઓનો પણ હિસ્સો છે.
જૂનમાં રિટેલ મોંઘવારીમાં થયો વધારો
આ 4 મહિનામાં મોંઘવારીનું સર્વોચ્ચ સ્તર છે. એપ્રિલમાં ફુગાવો 4.85% હતો. જ્યારે એક મહિના પહેલા મે મહિનામાં ફુગાવો 4.75% હતો. નેશનલ સ્ટેટિસ્ટિકલ ઓફિસે શુક્રવારે 12 જુલાઈના રોજ આ આંકડા જાહેર કર્યા હતા. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થવાને કારણે મોંઘવારી વધી છે. ખાદ્ય ફુગાવાનો દર 8.69 થી વધીને 9.36% થયો છે. તે જ સમયે, શહેરી ફુગાવો પણ મહિના દર મહિનાના આધાર પર 4.21% થી વધીને 4.39% થયો છે. ગ્રામીણ મોંઘવારી દર પણ 5.34% થી વધીને 5.66% થયો છે.
નોંધનીય છે કે નાણાંકીય વર્ષ 2024-25માં રિટેલ મોંઘવારીનો દર છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં સરેરાશ 4 થી 5ની વચ્ચે રહ્યો. એપ્રિલ મહિનામાં 4.83 ટકા, મે મહિનામાં 4.75 ટકા અને જૂન મહિનામાં 5.08 ટકા મોંઘવારી દર જોવા મળ્યો. એપ્રિલ અને મે મહિનામાં શાકભાજી સસ્તા જોવા મળ્યા જ્યારે અનાજની કિમંતોમાં વધારો થયો હતો. બે મહિનામાં જીવન જરૂરી એવી દૂધ (2.5 ટકા), દાળ (17 ટકા), ફળ (5.8 ટકા), સોફ્ટ ડ્રિંગ (2.2 ટકા), પાન-તમાકુ (2.8 ટકા), કપડા-ફૂટવેર (2.7 ટકા) વસ્તુઓનો દર સરેરાશ જોવા મળ્યો. જ્યારે મસાલમાં વધ-ઘટ જોવા મળી.
સામાન્ય માણસ પર WPI ની અસર:
જથ્થાબંધ ફુગાવામાં લાંબા સમય સુધી વધારાને કારણે, મોટાભાગના ઉત્પાદક ક્ષેત્રો પર તેની નકારાત્મક અસર પડે છે. જો જથ્થાબંધ ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહે છે, તો ઉત્પાદકો તેનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખે છે. સરકાર માત્ર કર દ્વારા જ ડબલ્યુપીઆઈને નિયંત્રિત કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ક્રૂડ ઓઇલમાં તીવ્ર વધારાની સ્થિતિમાં, સરકારે ઇંધણ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કર્યો હતો. જો કે, સરકાર એક મર્યાદામાં જ ટેક્સ કટ ઘટાડી શકે છે. ડબલ્યુપીઆઈમાં મેટલ, કેમિકલ, પ્લાસ્ટિક, રબર જેવા ફેક્ટરી સંબંધિત સામાનને વધુ વેઇટેજ આપવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: ભારતીય અર્થતંત્રને લઈ RBIએ કર્યો મોટો દાવો, 2031 સુધી અહીં સુધી પહોંચી જશે……
આ પણ વાંચો: બજેટ પહેલા સરકારી તિજોરીમાં થયો વધારો, ડાયરેક્ટ ટેક્સ કલેક્શનથી થઈ કરોડોની કમાણી
આ પણ વાંચો: શું છે Robot Tax? સ્વદેશી જાગરણ મંચની બજેટમાં રોબોટ ટેક્સ લગાવવા માગ
