આ પહેલીવાર નથી જ્યારે ‘ઇન્ડિયા ‘ના નામ પર આવો હંગામો થઈ રહ્યો છે. આ પહેલા વર્ષ 2020માં પણ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી. જેમાં બંધારણમાં નોંધાયેલ દેશનું નામ ‘ભારત એ ભારત’થી બદલીને માત્ર ‘ભારત’ કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. અરજદારે દાવો કર્યો હતો કે ‘ઇન્ડિયા ‘ ગ્રીક શબ્દ ‘ઇન્ડિકા’ પરથી આવ્યો છે અને આ નામ હટાવવું જોઈએ. જો કે સુપ્રીમ કોર્ટે અરજી ફગાવી દીધી હતી.

એવું માનવામાં આવે છે કે અંગ્રેજી અથવા અન્ય કોઈપણ યુરોપીયન ભાષા બોલતા લોકોને વારંવાર પૂર્વીય નામો ઉચ્ચારવામાં મુશ્કેલી પડતી હતી. તેથી જ તેઓ તેમની અનુકૂળતા મુજબ નામો બદલતા હતા અને તે લોકો ખૂબ ફરતા હતા અને તેમની પાસે સત્તા પણ હતી, તેથી તે જ નામો ટ્રેન્ડમાં આવતા હતા.

પરંતુ ભારત નામ કેવી રીતે આવ્યું?

પ્રાચીન કાળથી આપણા દેશના ઘણા નામ છે. જેમ કે- જંબુદ્વીપ, ભરતખંડ, હિમવર્ષ, અજ્ઞાનવર્ષ, ભારતવર્ષ, આર્યાવર્ત, હિંદ, હિન્દુસ્તાન, ભારત, ઇન્ડિયા. પરંતુ આમાં સૌથી વધુ લોકપ્રિય ભારત છે. ભારત નામને લઈને ઘણા મતભેદો છે. જુદા જુદા સમયના ઈતિહાસકારો અને પ્રાચીન ગ્રંથોમાં આ વિશે ઘણી વાતો છે. વિષ્ણુ પુરાણમાં લખ્યું છે- ‘જે દેશ સમુદ્રના ઉત્તરથી હિમાલયની દક્ષિણમાં છે, તે ભારત છે અને અહીં રહેતા ભારતીયો છે.’ એનો ,એનો મતલબ હિમાલયથી કન્યાકુમારી સુધી સમજાય છે.

કયા ‘ભરત’નું ભારત?

એવું માનવામાં આવે છે કે ‘ભરત’ નામ પરથી ભારત નામ પડ્યું છે. પરંતુ પૌરાણિક સમયમાં ભરત નામના ઘણા લોકો હતા.

મહાભારત અનુસાર હસ્તિનાપુરના રાજા ભરત હતા, જે દુષ્યંત અને શકુંતલાના પુત્ર હતા. ભરત ચક્રવર્તી સમ્રાટ હતો એટલે કે ચારેય દિશાઓની ભૂમિનો સ્વામી હતો. એવું કહેવાય છે કે ‘ભારતવર્ષ’ નામ સમ્રાટ ભરતના નામ પરથી પડ્યું હતું.  સંસ્કૃતમાં વર્ષનો અર્થ વિસ્તાર અથવા ભાગ પણ થાય છે.

ત્યાં જ બીજું ભરત છે, જેનું નામ દેશના નામ સાથે જોડાયેલું છે. આ ભરત, દુષ્યંત અને શકુંતલાના પુત્ર, જેણે સિંહના મોંમાં હાથ નાખીને તેના દાંત ગણ્યા હતા. મોટાભાગના ઇતિહાસકારો અને ભાષાશાસ્ત્રીઓ માને છે કે તેમના નામ પર દેશનું નામ ‘ભારત’ રાખવામાં આવ્યું હતું.

તો પછી ઇન્શુંડિયા શું છે?

જ્યારે અંગ્રેજો ભારતમાં આવ્યા ત્યારે તે સમયે આપણો દેશ હિન્દુસ્તાન કહેવાતો હતો, જો કે, તેમને આ શબ્દો બોલવામાં તકલીફ પડતી હતી. બ્રિટિશ સરકારને ખબર પડી કે ભારતની સભ્યતા સિંધુ ખીણ છે જેને ઇન્ડસ વેલી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ શબ્દને લેટિન ભાષામાં ઈન્ડિયા પણ કહે છે. તેથી તેઓ ભારતને ઇન્ડિયા કહેવા લાગ્યા. આ પછી આ નામ પ્રચલિત થયું. જો કે આ સિદ્ધાંત પર પણ ઘણા વિવાદો છે, પરંતુ એક મોટો વર્ગ તેના વિશે વાત કરે છે.

 દરેક દેશના ઘણા નામ 

જેમ ભારતને હિન્દુસ્તાન, ભારત, ભારતવર્ષ કહેવામાં આવે છે, તેવી જ રીતે દરેક દેશના અનેક નામ છે. દરેક દેશ બીજા દેશને અલગ-અલગ નામથી પણ જાણે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સ્પેનિયાર્ડ્સ જર્મનીને એલેમેનિયા કહે છે. પોલેન્ડ તેને નિમસી કહે છે અને અમેરિકા તેને જર્મની કહે છે. અને જર્મનો પોતે તેમના દેશને ડ્યુશલેન્ડ કહે છે. આ એક અંતિમ નામ છે, જે સ્થાનિક લોકોનું આપેલ નામ છે અને જર્મનીમાં કાર્ય કરે છે. જ્યારે બાકીના દેશો જર્મનીને ગમે તે નામથી ઓળખે છે.

જર્મની નામ પોતે જ એક અંગ્રેજી નામ છે. ભારતના અંગ્રેજી એક્સોનિમની જેમ ભારત બન્યું. ચીન પણ એક નામ છે, જે આપણે ભારતીયોએ આપ્યું છે. બાય ધ વે, ચીનનું અસલી નામ Zhōngguó છે. ચીન માટેનું અંગ્રેજી નામ ચાઇના છે, જે દેખીતી રીતે વધુ લોકપ્રિય છે.

બીજા દેશોને નવા નામ આપવાની શું જરૂર છે?

આમાં ભાષાશાસ્ત્રીઓની કોઈ ખાસ ભૂમિકા નથી, પરંતુ તે સ્થાનિક લોકોના કારણે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ ચોક્કસ સમયે દેશ કેવો હતો, તેની પાસે લાંબી નદી હતી કે નહીં, અથવા ત્યાંના લોકો વધુ લડતા હોય કે સ્વભાવે શાંતિપૂર્ણ હોય, આ બધી બાબતો એકસાથે તે દેશની ઓળખ બનાવશે. દરેક પાડોશી તેને પોતાના દ્રષ્ટિકોણથી જોશે અને તેને પોતાની ભાષામાં નામ આપશે. આ જ કારણ છે કે લગભગ તમામ દેશોના અનેક નામ છે.

આનું બીજું કારણ પણ છે

હજારો વર્ષ પહેલાંની દુનિયા હજુ પણ શોધાઈ રહી હતી. પછી પ્રવાસીઓ કોઈ નવી જગ્યાએ પહોંચતા અને ત્યાંના લોકોને તેમના ટાપુ કે દેશનું નામ પૂછતા. આ નામ સાથે તે પોતાના દેશ પરત ફરતો હતો. ભાષાઓ સંપૂર્ણપણે અલગ હોવાથી નામ બગડતાં વાર ન લાગી. આવા નામો પણ બગડી જાય છે.

આ પણ વાંચો:Narendra Modi Statement/ PM મોદીનો વિપક્ષી ગઠબંધન પર પ્રહાર, કહ્યું શા માટે UPA નું નામ બદલીને INDIA કરવામાં આવ્યું

આ પણ વાંચો:Narendra Modi Rajasthan Visit/PM મોદીના ભાષણમાં લાલ ડાયરીનો પડઘોઃ કહ્યું- ડાયરીમાં નોંધાયેલા કોંગ્રેસના કારનામા, પાના ખોલવામાં આવશે તો….

આ પણ વાંચો:OMG!/ઓડિશાના 100થી વધુ ગામોમાં હાથીઓનો આતંક, ગુસ્સે ભરાયેલા લોકોએ પીઠ પર લગાવી આગ