Supreme Court: સુપ્રીમ કોર્ટે મુંબઈની ખાનગી કોલેજ દ્વારા જારી કરાયેલા નિર્દેશ પર રોક લગાવી દીધી હતી, જેમાં વિદ્યાર્થીઓને કેમ્પસમાં હિજાબ, કેપ અથવા બેજ પહેરવા પર પ્રતિબંધ હતો. મુંબઈની એનજી આચાર્ય અને ડીકે મરાઠે કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુનાવણી કરતી વખતે કોર્ટે વચગાળાનો આદેશ આપ્યો હતો. અરજદારોએ બોમ્બે હાઈકોર્ટના નિર્ણયને પડકારતા સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો, જેણે કોલેજના નિર્દેશોને સમર્થન આપ્યું હતું.
કોર્ટની ટકોર
જસ્ટિસ સંજીવ ખન્ના અને જસ્ટિસ સંજય કુમારની ડિવિઝન બેન્ચે શરૂઆતમાં કોલેજ દ્વારા લાદવામાં આવેલી આ શરત પર આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું હતું. કોલેજની દલીલને ટાંકીને જસ્ટિસ ખન્નાએ પૂછ્યું કે આ નિયમ એટલા માટે લાદવામાં આવ્યો હતો કે વિદ્યાર્થીનો ધર્મ જાહેર ન થાય.
જસ્ટિસ કુમારે પૂછ્યું, “શું તેઓના નામથી તેમનો ધર્મ પ્રગટ થતો નથી? શું તમે તેમને સંખ્યાઓ દ્વારા ઓળખવા માટે કહો છો?” કોર્ટ તરફથી દલીલ કરતાં વકીલે કહ્યું કે આટલા વર્ષોમાં તમને સૂચનાઓ આપવાનો સમય ના મળ્યો અને અચાનક તમને સમજાયું કે ધર્મ છે. આટલા વર્ષો પછી તમે આવી સૂચનાઓ લઈને આવ્યા એ દુર્ભાગ્યની વાત છે.
કોલેજના વકીલની દલીલ
વરિષ્ઠ વકીલ માધવી દિવાને કૉલેજનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા કહ્યું કે તે એક ખાનગી સંસ્થા છે, કોલેજના નિર્દેશ બાદ 441 જેટલા મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ “ખુશીથી” કૉલેજમાં આવી રહ્યા હતા અને માત્ર થોડા મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા જ વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ચહેરો ઢાંકતો નકાબ/બુરખા વાતચીતમાં અવરોધે છે. ડિવિઝન બેન્ચે સંમતિ આપી હતી કે વર્ગખંડમાં ચહેરો ઢાંકતા નકાબને મંજૂરી આપી શકાતી નથી અને નકાબના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકતા નિર્દેશોના તે ભાગમાં દખલગીરી કરી નથી.
દુરુપયોગ થવા પર કોલેજને આપી સત્તા
ડિવિઝન બેન્ચે 18 નવેમ્બરથી શરૂ થતા સપ્તાહમાં જવાબ આપવા માટે અરજી પર નોટિસ જારી કરી હતી. આદેશમાં, ડિવિઝન બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સ્ટે ઓર્ડરનો કોઈ દ્વારા દુરુપયોગ થવો જોઈએ નહીં અને આવા કોઈ દુરુપયોગના કિસ્સામાં કૉલેજ સત્તાવાળાઓને આદેશમાં ફેરફાર કરવાની મંજૂરી આપી હતી.
ટૂંકમાં, બોમ્બે હાઈકોર્ટે 26 જૂને એનજી આચાર્ય અને ડીકે મરાઠે કોલેજના સત્તાવાળાઓ દ્વારા નક્કી કરાયેલ ડ્રેસ કોડને પડકારતી નવ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓને ફગાવી દીધી હતી, જે વિદ્યાર્થીઓને હિજાબ, નકાબ, બુરખા, ચોરાઈ, કેપ વગેરે કેમ્પસમાં પહેરવા પર પ્રતિબંધ છે.
અમે ફુલ બેંચ દ્વારા વ્યક્ત કરાયેલા અભિપ્રાય સાથે આદરપૂર્વક સંમત છીએ કે ડ્રેસ કોડ સૂચવવાનો હેતુ શાળા/કોલેજમાં વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે એકરૂપતા પ્રાપ્ત કરવાનો છે, ત્યાંથી શિસ્ત જાળવી રાખવી અને કોઈનો ધર્મ જાહેર ન કરવો.”
કર્ણાટક હાઈકોર્ટનો નિર્ણય
કર્ણાટક હાઈકોર્ટના આ નિર્ણયને પડકારતો કેસ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે, કારણ કે ડિવિઝન બેન્ચે ઓક્ટોબર 2022માં વિભાજિત ચુકાદો આપ્યો હતો. અરજીકર્તાઓએ, તેમના બીજા અને ત્રીજા વર્ષના સ્નાતક અભ્યાસક્રમોમાં અભ્યાસ કરતા, ડ્રેસ કોડને આ આધાર પર પડકાર્યો કે કેમ્પસમાં હિજાબ, નકાબ, બુરખા, સ્ટોલ્સ, કેપ્સ વગેરે પર પ્રતિબંધ તેમના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. વિવાદાસ્પદ ડ્રેસ કોડ હેઠળ, વિદ્યાર્થીઓનો પોશાક ઔપચારિક અને શિષ્ટ હોવો જોઈએ અને કોઈપણ વિદ્યાર્થીનો ધર્મ છતો ન થવો જોઈએ.
વિદ્યાર્થીઓની દલીલ છે કે ડ્રેસ કોડ મનસ્વી અને ભેદભાવપૂર્ણ છે, જે તેમના પોશાક પસંદ કરવાના અધિકાર, ગોપનીયતાના અધિકાર, કલમ 19(1)(a) હેઠળ અભિવ્યક્તિના અધિકાર અને બંધારણની કલમ 25 હેઠળ ધર્મની સ્વતંત્રતાના અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરે છે. આ અરજી એડવોકેટ હમઝા લાકડાવાલાએ તૈયાર કરી હતી અને એડવોકેટ અબીહા ઝૈદી દ્વારા દાખલ કરી હતી.
આ પણ વાંચો: સુપ્રીમ કોર્ટમાં કોલેજોમાં હિજાબ, બુરખા અને નકાબ પ્રતિબંધ મામલે આજે સુનાવણી
આ પણ વાંચો:ઘણા વર્ષો સુધી શાસન કર્યું… બાંગ્લાદેશી આર્મી કેટલી મજબૂત છે
આ પણ વાંચો: દિલ્હી-NCR સહિત ઉત્તર ભારતના ઘણા રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, ગંગા નદીના જળસ્તરમાં વધારો
