US News: બે દિવસ પહેલા અમેરિકાએ 19 ભારતીય કંપનીઓ અને બે નાગરિકો પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો હતો. તેમના પર યુક્રેનના યુદ્ધ દરમિયાન રશિયાને મદદ કરવાનો આરોપ છે.આ કંપનીઓએ મોસ્કોને સૈન્ય કાર્યક્રમોમાં ઉપયોગ કરી શકાય તેવી સામગ્રી અને ટેકનોલોજી પુરી પાડી છે. આમાંના મોટા ભાગના ઈલેક્ટ્રોનિક ઘટકોના સપ્લાયર છે, જ્યારે કેટલાક વિમાનના ભાગો અને મશીન ટૂલ્સ અને ભાગો સહિત અન્ય વસ્તુઓનો સપ્લાય કરે છે. અમેરિકાએ અગાઉ રશિયા પર કેટલીક ભારતીય કંપનીઓ પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા, પરંતુ નવીનતમ કાર્યવાહીમાં લક્ષિત કંપનીઓની સંખ્યા અસામાન્ય રીતે વધારે છે.
આ ક્રિયા મંજૂર એકમો અને વ્યક્તિઓની માલિકીની યુએસ અસ્કયામતો અને કંપનીઓને અવરોધિત કરે છે અને યુએસ સંસ્થાઓને તેમની સાથે વ્યવહાર કરવાથી પ્રતિબંધિત કરે છે. અમેરિકાની બહાર તેમની સાથે કોઈપણ પ્રકારનો વ્યવહાર કરનારા લોકો અને કંપનીઓને પ્રતિબંધોનો સામનો કરવો પડશે. ભારત સરકારે હજુ સુધી આ વિકાસ અંગે કોઈ વલણ વ્યક્ત કર્યું નથી. આ અંગે વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયને મોકલવામાં આવેલા પ્રશ્નોનો હજુ સુધી કોઈ જવાબ આપવામાં આવ્યો નથી.
ભારતીય કંપનીઓના ઘણા સામાન રશિયા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
રશિયામાં બેવડા ઉપયોગના માલની નિકાસ સાથે સંબંધિત સંખ્યાબંધ પ્રતિબંધો. આનો ઉપયોગ નાગરિક અને સૈન્ય બંને માટે થઈ શકે છે. આવી ઘણી વસ્તુઓ કોમન હાઇ પ્રાયોરિટી લિસ્ટ (CHPL) નો ભાગ છે જે સંયુક્ત રીતે યુએસ, યુરોપિયન યુનિયન, જાપાન અને યુનાઇટેડ કિંગડમ દ્વારા જાળવવામાં આવે છે. તે સંખ્યાબંધ વસ્તુઓની સૂચિ આપે છે જે રશિયા “તેના શસ્ત્રો કાર્યક્રમો માટે ખરીદવા માંગે છે.”
યુએસ સરકારના અધિકારીઓ ભારતીય કંપનીઓ અને નિકાસકારોને રશિયાને બેવડા-ઉપયોગના માલની સપ્લાય કરવાનું બંધ કરવા ચેતવણી આપી રહ્યા છે, કારણ કે તે પશ્ચિમના પ્રતિબંધો તરફ દોરી શકે છે. બેંગલુરુ સ્થિત કંપની પર રશિયાને બેવડા-ઉપયોગની ટેક્નોલોજી સપ્લાય કરવામાં કથિત ભૂમિકા બદલ પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા બાદ આ ચેતવણી જારી કરવામાં આવી હતી.
યુએસ ટ્રેઝરીએ ભારતીય બેંકોને જોખમ અંગે ચેતવણી આપી છે
આ ઉપરાંત, રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, આ વર્ષની શરૂઆતમાં યુએસ ટ્રેઝરી અધિકારીએ ભારતીય બેંકોને ચેતવણી આપી હતી કે રશિયાના સૈન્ય-ઔદ્યોગિક આધાર સાથે જોડાયેલી નાણાકીય સંસ્થાઓ યુએસ નાણાકીય સિસ્ટમમાં પ્રવેશ ગુમાવવાનું જોખમ ધરાવે છે. યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે બુધવારે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, “ચીન, ભારત, કઝાકિસ્તાન, કિર્ગીઝ રિપબ્લિક, તુર્કી અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) જેવા દેશોમાં સ્થિત કંપનીઓ રશિયાને સામાન વેચી રહી છે જે તેના લશ્કરી ઉદ્યોગ માટે જરૂરી છે. આમાં તે વસ્તુઓનો પણ સમાવેશ થાય છે જેના પર રશિયા યુક્રેન સામેના યુદ્ધ માટે નિર્ભર છે.
યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે કહ્યું છે કે તે ભારત, ચીન, સ્વિત્ઝર્લેન્ડ, થાઈલેન્ડ અને તુર્કી સહિત 17 જગ્યાએ કંપનીઓ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે. પ્રતિબંધો રશિયન આયાતકારો અને “રશિયાના લશ્કરી ઉદ્યોગ માટે મહત્વપૂર્ણ સામગ્રી” ના ઉત્પાદકોને પણ લક્ષ્ય બનાવે છે. એસેન્ડ એવિએશન, દિલ્હી સ્થિત એરક્રાફ્ટના સ્પેરપાર્ટ્સ કંપની અને તેના બે ડિરેક્ટરો – વિવેક કુમાર મિશ્રા અને સુધીર કુમાર – ને યુએસ દ્વારા અમેરિકન મૂળના એરક્રાફ્ટ પાર્ટસ સહિત અમુક વસ્તુઓ રશિયાને મોકલવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. બીજી ભારતીય કંપની, માસ્ક ટ્રાન્સ, પહેલેથી જ મંજૂર છે અને રશિયન ફર્મને એરક્રાફ્ટના ભાગો સપ્લાય કરવાથી પ્રતિબંધિત છે.
આ ઉપરાંત, યુએસએ બે ભારતીય કંપનીઓ, TSMD ગ્લોબલ અને ફ્યુટ્રેવો પર પણ પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે, જે મંજૂર રશિયન કંપનીઓને ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકોનો સપ્લાય કરે છે. આ સિવાય મોસ્કોમાં બેવડા ઉપયોગના સામાનની સપ્લાય કરવા માટે યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટની નવી પ્રતિબંધ સૂચિમાં 15 ભારતીય કંપનીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આમાં અભાર ટેક્નોલોજીસ એન્ડ સર્વિસીસ, દાનવાસ સર્વિસીસ, એમ્સિસ્ટેક, ઈનોવીયો વેન્ચર્સ, પોઈન્ટર ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને આરઆરજી એન્જીનિયરીંગ ટેક્નોલોજીનો સમાવેશ થાય છે. આ કંપનીઓને વિવિધ ઘટકો અને માઈક્રોઈલેક્ટ્રોનિક્સ સહિત ઈલેક્ટ્રોનિક્સ સપ્લાય કરવાથી અટકાવવામાં આવી છે.
Galaxy Bearings અને Orbit Fintrade પણ આ યાદીમાં છે. મંજૂર કરાયેલી રશિયન કંપનીને રોલર બેરિંગ્સ અને રોલર એસેમ્બલી સપ્લાય કરવા માટે તેમને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. મશીન ટૂલ્સના નિકાસકારો ખુશ્બુ હોનિંગ, લોકેશ મશીન અને શાર્પલાઇન ઓટોમેશન પણ મંજૂર કરાયેલી ભારતીય સંસ્થાઓમાં સામેલ છે. વધુમાં, શૌર્ય એરોનોટિક્સ, શ્રીજી ઇમ્પેક્સ અને શ્રેયા લાઇફ સાયન્સને રશિયન કંપનીઓને વિવિધ બેવડા ઉપયોગની વસ્તુઓ અને ટેક્નોલોજી સપ્લાય કરવાથી અટકાવવામાં આવી છે.
ભારતની મશીનરી, ઓટો પાર્ટ્સ, સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદનો, આંતરિક કમ્બશન એન્જિન, પંપ અને અન્ય માલસામાનની રશિયામાં નિકાસ વધી રહી છે. 2023માં “એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ” કેટેગરીની નિકાસ લગભગ બમણી થઈને $1 બિલિયનને વટાવી જશે. વાણિજ્ય મંત્રાલયના ડેટા દર્શાવે છે કે 2023માં ભારતની રશિયામાં કુલ નિકાસ 40 ટકા વધીને $4 બિલિયન થવાનું છે, જેનું મુખ્ય કારણ એન્જિનિયરિંગ માલ છે, જે 2022માં $680 મિલિયનથી વધીને 2023માં $4 બિલિયન થઈ જશે. તે 1.32 બિલિયન ડૉલરની થઈ ગઈ છે. .
નિકાસમાં આ વૃદ્ધિ રશિયાના વધતા સંરક્ષણ રોકાણ સાથે સુસંગત છે. જુલાઈમાં, વિશ્વ બેંકે અહેવાલ આપ્યો હતો કે 2023 માં સૈન્ય-સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં વધારાને કારણે રશિયામાં આર્થિક પ્રવૃત્તિને અસર થઈ છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) અનુસાર, 2023માં રશિયાનો લશ્કરી ખર્ચ 24 ટકા વધીને લગભગ $109 બિલિયન થવાનો છે.
આ પણ વાંચો:અમેરિકા જતી એર ઈન્ડિયાની 60 ફ્લાઈટ રદ, પ્લેનની અછતને કારણે એરલાઈને લીધો નિર્ણય
આ પણ વાંચો:અમેરિકાને લઈને મધ્ય પૂર્વના દેશોનો તણાવ કેમ વધ્યો? આ ઈરાનની ખતરનાક યોજના છે
આ પણ વાંચો:અમેરિકામાં ગુજરાતી યુવકને નોકરીની લાલચમાં જેલમાં જવું પડ્યું
