New Delhi : આગામી મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) ની પસંદગી માટે એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક 17 ફેબ્રુઆરીએ યોજાશે, જે વર્તમાન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર રાજીવ કુમારની નિવૃત્તિના એક દિવસ પહેલા છે, જેમાં ઇન્ડિયા ટુડેના સૂત્રો દ્વારા મળેલ માહિતી અનુસાર જ્ઞાનેશ કુમાર આ પદ માટે ટોચના દાવેદારોમાં સામેલ છે. પસંદગી સમિતિની બેઠકમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી, લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી અને કાયદા પ્રધાન અર્જુન મેઘવાલ દ્વારા નામાંકિત કેન્દ્રીય મંત્રી હાજર રહેશે.

ઇન્ડિયા ટુડે ટીવીને અહેવાલ મુજબ, ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર આ પદ માટે સૌથી વધુ વિચારાયેલા નામ તરીકે ઉભરી રહ્યા છે. તેઓ હાલમાં આઉટગોઇંગ સીઈસી રાજીવ કુમાર પછી સૌથી વરિષ્ઠ ચૂંટણી અધિકારી છે. વધુમાં, ચૂંટણી કમિશનમાં ત્રીજી ખાલી જગ્યા ભરવા માટે નવા ચૂંટણી કમિશનરની પણ નિમણૂક કરવામાં આવશે.

અગાઉ, સીઈસી અને ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક માટે નવી વૈધાનિક જોગવાઈઓ રજૂ કરવામાં આવી તે પહેલાં, બાકીના બે ચૂંટણી કમિશનરોમાંથી સૌથી વરિષ્ઠ વ્યક્તિને સામાન્ય રીતે ટોચના પદ પર બઢતી આપવામાં આવતી હતી, જેનું નિવૃત્તિ લેતા સીઈસી સાથે પરામર્શ કરવામાં આવતો હતો.જોકે, સુધારેલી પસંદગી પ્રક્રિયા હેઠળ, નિમણૂકો હવે પસંદગી પેનલમાં બહુમતી અથવા સર્વસંમતિના નિર્ણયના આધારે કરવામાં આવે છે.નિમણૂક પ્રક્રિયા સંબંધિત અનેક જાહેર હિતની અરજીઓ (PILs) સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ પેન્ડિંગ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ અરજીઓ પર 19 ફેબ્રુઆરીએ સુનાવણી નક્કી કરી છે.

રાજીવ કુમાર ૧૮ ફેબ્રુઆરીએ નિવૃત્તિ લેશે

૧૫ મે, ૨૦૨૨ ના રોજ ૨૫મા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળનારા રાજીવ કુમાર તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન અનેક સીમાચિહ્નરૂપ ચૂંટણીઓનું નિરીક્ષણ કર્યા બાદ ૧૮ ફેબ્રુઆરીએ પદ છોડશે. તેઓ ૨૦૨૨ માં ૧૬મી રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીઓ તેમજ ૧૧ રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજવા માટે જવાબદાર હતા. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ, ચૂંટણી પંચે ગયા વર્ષે એપ્રિલ-જૂનમાં લોકસભાની ચૂંટણીઓ અને એક દાયકામાં જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પ્રથમ વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ પણ યોજી હતી. ચૂંટણી પેનલના વડા તરીકે તેમનું અંતિમ કાર્ય ફેબ્રુઆરીમાં દિલ્હીની ચૂંટણીઓનું નિરીક્ષણ કરવાનું હતું.

સીઈસી તરીકે નિમણૂક પહેલાં, કુમારે શાસનમાં વ્યાપક કારકિર્દી બનાવી હતી, તેમણે નાણા સચિવ અને જાહેર સાહસ પસંદગી બોર્ડના અધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપી હતી. નાણા સચિવ તરીકે, તેમણે બેંક મર્જર, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોનું પુનઃમૂડીકરણ અને શેલ કંપનીઓ પર કડક કાર્યવાહી સહિતના મુખ્ય સુધારાઓ લાગુ કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.પોતાના કાર્યકાળ પર પ્રતિબિંબ પાડતા, કુમારે અગાઉ નિવૃત્તિ પછીની યોજનાઓ શેર કરી હતી, જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ હિમાલયમાં ઘણા મહિનાઓ એકાંતમાં વિતાવીને પોતાને “ડિટોક્સિફાય” કરવાનો ઇરાદો ધરાવે છે.

“હું આગામી 4-5 મહિના સુધી મારી જાતને ડિટોક્સિફાય કરીશ… હિમાલય પર જાઉં છું, (મીડિયા) ની ઝલકથી દૂર રહું છું. મને થોડો એકાંત જોઈએ છે,” તેમણે અગાઉ કહ્યું હતું. બિહાર/ઝારખંડ કેડરના 1984 બેચના IAS અધિકારીએ વંચિત બાળકોને શિક્ષણ આપીને સમાજમાં યોગદાન આપવાની ઇચ્છા પણ વ્યક્ત કરી હતી. “મેં છઠ્ઠા ધોરણમાં ABCD શીખવાનું શરૂ કર્યું. અમે એક સ્લેટ લઈને ભણવા માટે એક ઝાડ નીચે બેસીને કામ કર્યું. એક જુસ્સા તરીકે, હું તે મૂળ તરફ પાછા જવા માંગુ છું અને આવા બાળકોને શીખવવા માંગુ છું,” તેમણે કહ્યું હતું.

આ પણ વાંચો: સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચને આદેશ આપ્યો, ‘EVM માંથી ડેટા દૂર ન કરવો જોઈએ’

આ પણ વાંચો: ચૂંટણી પંચ: ‘કેજરીવાલ યમુનામાં ઝેર હોવાનો પુરાવો આપે’, કેજરીવાલે કહ્યું-ચૂંટણી કમિશનર રાજનીતિ કરી રહ્યા..

આ પણ વાંચો: ચૂંટણી પંચે આ નિયમ બદલ્યો, કોંગ્રેસ મોદી સરકાર પર ગુસ્સે થઈ; શું છે સમગ્ર મામલો?