વૈશ્વિક ભૂરાજનીતિક તણાવને કારણે, ઘણા દેશો સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપીને તેમના સંરક્ષણ ક્ષેત્રોને મજબૂત બનાવવા લાગ્યા છે.  જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, રશિયા અને ચીન જેવી મહાસત્તાઓની જેમ, ભારત પણ હાઇપરસોનિક ટેકનોલોજીમાં છલાંગ લગાવી રહ્યું છે. તેની અદ્યતન ટેકનોલોજીને કારણે, તેની સેનાની તાકાત હવે ફક્ત પરમાણુ બોમ્બ અને ટેન્કોમાં જ નહીં, પણ એવા શસ્ત્રોમાં પણ રહેલી છે જે અવાજની ગતિ કરતાં પાંચ ગણી ઝડપે પહોંચી શકે છે. ભારત આ હાઇપરસોનિક શસ્ત્રો વિકસાવવા અને અપનાવવા માટે પણ તૈયાર છે.

1. HSTDV: ભારતનો પ્રથમ હાઇપરસોનિક લીપ

ભારતનો પ્રથમ અને સૌથી મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ હાઇપરસોનિક ટેકનોલોજી ડેમોન્સ્ટ્રેટર વ્હીકલ (HSTDV) બન્યો છે. રામજેટ ટેકનોલોજી પર આધારિત HSTDV ની વિશિષ્ટ વિશેષતા એ છે કે તે હવામાંથી ઓક્સિજન કાઢીને ઉડાન ભરે છે, જેનો અર્થ છે કે તે ખૂબ ઓછું બળતણ વાપરે છે અને ઘણી વધુ ઝડપે પહોંચે છે. તેણે 2020 માં તેની પ્રથમ સફળ ઉડાન ભરી હતી. તે અવાજની ગતિ કરતા છ ગણી ઝડપથી 20 સેકન્ડ માટે ઉડાન ભરી હતી. DRDO એ આ ટેકનોલોજીને શસ્ત્રોમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે. 2026 સુધીમાં ભારત પાસે તેની પ્રથમ હાઇપરસોનિક મિસાઇલ હશે.

2. બ્રહ્મોસ-II: ભારત અને રશિયાના જોડાણથી થશે નિર્માણ

બ્રહ્મોસે સુપરસોનિક યુગમાં ભારતને ગૌરવ અપાવ્યું હતું. હવે, તેનું હાઇપરસોનિક વર્ઝન, બ્રહ્મોસ-II, ભારતને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે. આ મિસાઇલને મેક 7 ની ગતિએ ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે અને તેને ત્રણ પ્લેટફોર્મ પરથી લોન્ચ કરી શકાય છે. જેમ કે, જમીન, સમુદ્ર અને હવા. આ પ્રોજેક્ટ બ્રહ્મોસ એરોસ્પેસ દ્વારા DRDO અને રશિયન કંપની NPOMના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે. અસંખ્ય તકનીકી પડકારો ઊભા થશે જેનો સામનો હિમ્મત અને આત્મવિશ્વાસથી થશે, પરંતુ કાર્ય ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે, અને તેનું પ્રથમ પરીક્ષણ 2026 સુધીમાં શક્ય બનવાની અપેક્ષા છે.

3. SFDR: નેક્સ્ટ-જનરેશન એર-ટુ-એર મિસાઇલ્સ

સોલિડ-ફ્યુઅલ કન્ડક્ટેડ રામજેટ (SFDR) પ્રોજેક્ટની ધારણા ભારતની એર ફોર્સને નવો વેગ આપવાનો છે. આ ટેકનોલોજી રિસોર્સિસ પર આધારિત છે, તેને લોજિસ્ટિકલી સરળ બનાવે છે અને તેને ચોક્કસ મિશન માટે આદર્શ બનાવે છે. તેની સ્પીડ રેન્જ મેક 4.5  થી મેક 6 છે અને ભવિષ્યમાં લાંબા અંતરની એર-ટુ-એર મિસાઇલો, જેમ કે એસ્ટ્રા MK ૩, માં સ્થાપિત કરવામાં આવશે. તેનું 2018થી સતત અને સફળ પરીક્ષણ થઈ રહ્યું છે અને હાલમાં તે શસ્ત્રોના તબક્કામાં છે. તે 2025-2026 સુધીમાં સંપૂર્ણપણે કાર્યરત થવાની અપેક્ષા છે.

4. શૌર્ય મિસાઇલ: જમીન પરથી છોડવામાં આવે તો આકાશમાં આતંક મચાવશે

ભારતની શૌર્ય મિસાઇલ પહેલેથી જ સેવામાં છે, પરંતુ હવે તેનું નવું હાઇપરસોનિક વર્ઝન આવે છે. આ જમીન પરથી છોડવામાં આવેલ, કન્ટેનર-આધારિત વ્યૂહાત્મક મિસાઇલ છે જે ઉપરના વાતાવરણમાં ગ્લાઇડ કરે છે, જેના કારણે તેને અટકાવવાનું અત્યંત મુશ્કેલ બને છે. તે મેક 7.5 સુધીની ઝડપે પહોંચે છે અને ભારતની વ્યૂહાત્મક ક્ષમતાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે. સૈન્ય હાલમાં તેને મર્યાદિત સંખ્યામાં તૈનાત કરે છે, પરંતુ ભવિષ્યનું સંસ્કરણ વધુ ઘાતક હશે.

5. હાઇપરસોનિક ગ્લાઇડ વિહીકલ: ભારતનું સૌથી રહસ્યમય શસ્ત્ર

ભારતનો હાઇપરસોનિક ગ્લાઇડ વાહન (HGV) પ્રોજેક્ટ અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ એવું માનવામાં આવે છે કે તે બેલિસ્ટિક મિસાઇલથી છોડવામાં આવે છે, મેક 10 થી વધુ ઝડપે વાતાવરણમાં પ્રવેશ કરે છે, અને પરંપરાગત મિસાઇલો કરતાં ઘણી વધુ ઝડપ અને ચોકસાઈ સાથે લક્ષ્યને હિટ કરે છે. જો સફળ થાય, તો તે ભારતને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીનની બરાબરી પર લાવશે. તેનું પ્રથમ સશસ્ત્ર સંસ્કરણ 2028 અને 2030 ની વચ્ચે આવી શકે છે.

ભારત સંરક્ષણ ઉત્પાદક તરીકે ઉભરી રહ્યું છે

DRDO નું વાર્ષિક બજેટ લગભગ 23,000-25,000 કરોડ રૂપિયા છે, જેમાંથી 3,000-5,000 કરોડ રૂપિયા હાઇપરસોનિક અને મિસાઇલ ટેકનોલોજીમાં રોકાણ કરવામાં આવે છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ભારત હવે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ફક્ત સૌથી મોટો ખરીદનાર નથી, પરંતુ ઉત્પાદક તરીકે પોતાને સ્થાપિત કરી ચૂક્યું છે.

એક નજરમાં 5 ભારતીય હથિયારો

1. HSTDV – મેક 6 | 2026 સુધીમાં સૈન્યમાં સામેલ થવાની સંભાવના

2. બ્રહ્મોસ-II – મેક 7 | 2026 સુધીમાં પરીક્ષણ કરાયેલ, 2028 સુધીમાં સૈન્યમાં સામેલ થવાની સંભાવના

3. SFDR-આધારિત મિસાઇલ – મેક 4.5-6 | આ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં સામેલ કરવામાં આવશે

4. સૌર્ય (હાયપર વેરિઅન્ટ) – મેક 7.5 | મર્યાદિત પુરવઠા સાથે લશ્કરમાં સામેલ કરવામાં આવશે

5. હાયપરસોનિક ગ્લાઇડ વિહીકલ – મેક 10થી વધુ | 2028 અને 2030 ની વચ્ચે તૈયાર થવાની સંભાવના

આ પણ વાંચો:IMDએ હિમાચલ પ્રદેશમાં ભારે વરસાદને લઈને જારી કરી ચેતવણી,અત્યાર સુધી 37 લોકોના મોત, 40 ગુમ

આ પણ વાંચો:હિમાચલ પ્રદેશમાં વરસાદનો કહેર,21 લોકોના મોત, 34 ગુમ, 400 કરોડનું નુકસાન, રાહત કાર્ય શરૂ

આ પણ વાંચો:હિમાચલમાં વરસાદે તબાહી મચાવી…11 સ્થળોએ વાદળ ફાટવાથી મંડીમાં 10 લોકોના મોત; 28 હજુ પણ