Business News: ભારતની અર્થવ્યવસ્થાએ 2025ના પ્રથમ ત્રિમાસિક (એપ્રિલ-જૂન)માં 7.8%નો શાનદાર ગ્રોથ દર નોંધાવ્યો છે, જે છેલ્લા પાંચ ત્રિમાસિકનો સૌથી ઉંચો આંકડો છે. આ સિદ્ધિ ભારતને વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં મોખરે રાખે છે. જોકે, RBIના પૂર્વ ગવર્નર રઘુરામ રાજન આ આંકડાઓની પાછળના વાસ્તવિક કારણોની ઊંડી તપાસની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે. તેમના મતે, “આ ગ્રોથ આનંદદાયક છે, પરંતુ તેની પાછળનું સત્ય સમજવું એટલું જ મહત્વનું છે.”
રાજને ભારતના આર્થિક વિકાસને લઈને બે મુખ્ય ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે:
ખાનગી રોકાણમાં મંદી: છેલ્લા દાયકાથી ખાનગી રોકાણમાં ઘટાડો ચિંતાનો વિષય છે. હાલ સરકારી રોકાણ અર્થવ્યવસ્થાને આગળ ધપાવી રહ્યું છે, પરંતુ ટકાઉ વિકાસ માટે ખાનગી ક્ષેત્રની સક્રિય ભાગીદારી જરૂરી છે.
રોજગાર સર્જનમાં ઘટાડો: રોજગારની તકોનું અપૂરતું સર્જન એ બીજો મોટો પડકાર છે. શહેરી વિસ્તારોમાં વપરાશ નબળો છે, અને કંપનીઓમાં છટણીના સમાચાર ચિંતા વધારે છે. રાજનનું કહેવું છે કે વિકાસનો લાભ સામાન્ય નાગરિકો સુધી પહોંચે તે માટે રોજગારીની ખાતરી આવશ્યક છે.
રાજને મોંઘવારીની ગણતરીની પદ્ધતિ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે વાસ્તવિક મોંઘવારીનું સચોટ ચિત્ર ઘણીવાર રજૂ થતું નથી, જે ક્યારેક લાભદાયી અને ક્યારેક નુકસાનકારક બની શકે છે. “શું આપણે મોંઘવારીને યોગ્ય રીતે માપી રહ્યા છીએ?” તેમનો આ સવાલ અર્થશાસ્ત્રીઓ માટે વિચારણાનો મુદ્દો છે.
સારા પાકને કારણે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માગમાં વધારો થયો છે, જે આર્થિક અસમાનતા ઘટાડવામાં મદદરૂપ છે. જોકે, શહેરી વિસ્તારોમાં વપરાશ હજુ પણ નબળો છે. રાજનનું માનવું છે કે લાંબા ગાળાના ટકાઉ વિકાસ માટે શહેરી પરિવારોમાં રોજગારની સુરક્ષા જરૂરી છે.
અમેરિકાની ટેરિફ નીતિ ભારતની નિકાસ પર મર્યાદિત અસર કરશે. ભારતથી અમેરિકામાં થતી $85 અબજની નિકાસમાંથી $40 અબજનું મૂલ્ય ભારતમાં ઉમેરાય છે. જો નિકાસ બંધ થાય, તો GDPનું 1% જેટલું નુકસાન થઈ શકે છે, ખાસ કરીને ટેક્સટાઈલ જેવા ક્ષેત્રોને અસર થશે. રાજન સૂચવે છે કે ભારતે અમેરિકન બજારમાં લોબિંગ વધારવું જોઈએ, કારણ કે વર્તમાન યુએસ વહીવટીતંત્ર છૂટછાટો આપવા તૈયાર લાગે છે. ટૂંકા ગાળાના ટેરિફની અસર GDP પર 0.2%થી 0.4%ની રહેશે.
આ પણ વાંચો:ઓગસ્ટ મહિનામાં છૂટક ફુગાવામાં વધારો નોંધાયો, જુલાઈમાં તે 1.61% હતો, જાણો કેમ વધ્યો?
આ પણ વાંચો:હવે માલ જૂનો છે પણ દર નવો છે, કંપનીઓને આ શરતો સાથે માલ વેચવાની પરવાનગી મળી!
