Dubai Missile Attack/ ઈરાનના હુમલાથી દુબઈનું ‘સેફ મોડલ’ હચમચ્યું, યુદ્ધ લાંબું ચાલે તો શું થશે?

ઈરાનના બદલો લેવાના હુમલા (Iran attack)ઓએ દુબઈની છબીને ફટકો પાડ્યો છે, જે દાયકાઓથી સુરક્ષિત અને સ્થિર વ્યવસાય કેન્દ્ર તરીકે બનાવવામાં આવી હતી. એરપોર્ટ, બંદર અને હોટલોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. બજારો બંધ કરવામાં આવ્યા હતા, ફ્લાઇટ્સ બંધ કરવામાં આવી હતી અને રોકાણકારોની ચિંતા વધી હતી. હવે પ્રશ્ન એ છે કે શું દુબઈ તેનો વિશ્વાસ અને મૂડી બંને બચાવી શકશે.

Top Stories World Breaking News
Iran attackથી દુબઈની ‘સેફ હેવન’ છબી પર પ્રશ્ન

Dubai Missile Attack: દાયકાઓથી, દુબઈ તેની ચમકતી ઇમારતો, કરમુક્ત પગાર, સરળ વ્યવસાય અને સૌથી ઉપર, એક વિશ્વસનીય સલામત આશ્રયસ્થાન માટે જાણીતું છે. મધ્ય પૂર્વમાં ગમે તેટલા સંઘર્ષો થયા હોય, એવું માનવામાં આવતું હતું કે તેમની અસર દુબઈ સુધી પહોંચશે નહીં. પરંતુ શનિવારે, તે ધારણા બદલાઈ ગઈ. ઈરાનના બદલો લેવાના હુમલાઓ (Iran attack)એ ગલ્ફ પ્રદેશના અનેક સ્થળોને નિશાન બનાવ્યા, જેનાથી દુબઈના મોટા વિસ્તારો પ્રભાવિત થયા. એરપોર્ટ, હોટલ અને બંદરો પ્રભાવિત થયા. આ ફક્ત ઇમારતોને નુકસાન જ નહોતું, પરંતુ ચાલીસ વર્ષથી દુબઈએ બનાવેલા વિશ્વાસને પણ ફટકો પડ્યો હતો.

Iran attack: સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન તરીકેની તેની છબીને પહેલો મોટો ફટકો

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના નજીકના સાથી સંયુક્ત આરબ અમીરાતે પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત કરવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લીધાં. યુએઈની રાષ્ટ્રીય કટોકટી, કટોકટી અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળે જણાવ્યું હતું કે પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં છે. જો કે, મિસાઇલ હુમલાઓ જોનારા અને આવશ્યક પુરવઠો સંગ્રહ કરવાનું શરૂ કરનારા રોકાણકારો અને સ્થાનિક લોકો હજુ પણ પ્રશ્ન કરે છે કે શું ખરેખર સામાન્યતા પુનઃસ્થાપિત થઈ છે.

રાઇસ યુનિવર્સિટીના બેકર ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ફેલો જીમ ક્રેને કહ્યું કે દુબઈના અર્થતંત્ર માટેના ખતરા ને હળવાશથી લઈ શકાય નહીં. તેઓ કહે છે કે જો આ યુદ્ધ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે તો મોટાભાગે લોકોના મન પર અસર પડી શકે છે, પરંતુ જો યુદ્ધ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો વિદેશીઓ અને તેમના વ્યવસાયો સ્થળાંતર કરવા માંગી શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં એક દેશથી બીજા દેશમાં ઝડપથી જાય છે.

મિસાઇલ હુમલાઓએ વિશ્વાસનો પાયો હચમચાવી નાખ્યો….

સોમવાર અને મંગળવારે યુએઈ શેરબજાર બંધ રહ્યું. એમેઝોનની ક્લાઉડ સેવાઓમાં વિક્ષેપને કારણે કેટલીક બેંકિંગ સેવાઓ પણ પ્રભાવિત થઈ હતી. ફ્લાઇટ સસ્પેન્શનને કારણે યુએઈમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો ફસાયા હતા.

Iran attack:બ્રાન્ડ દુબઈ કેવી રીતે બનાવવામાં આવ્યું

દુબઈની નાના મોતી અને માછીમારી બંદરથી વિશ્વના મુખ્ય નાણાકીય કેન્દ્ર સુધીની સફર નોંધપાત્ર રહી છે. 1985માં અમીરાત એરલાઇનની શરૂઆત, 1999માં બુર્જ અલ અરબનું ઉદઘાટન અને 2000ના દાયકાની શરૂઆતમાં વિદેશીઓને મિલકત ખરીદવાની પરવાનગી જેવા નિર્ણયોએ દુબઈની નવી ઓળખને આકાર આપ્યો.

આજે, દુબઈનું અર્થતંત્ર લગભગ સંપૂર્ણપણે બિન-તેલ ક્ષેત્રો પર આધારિત છે. કુલ અર્થતંત્રમાં તેલનો હિસ્સો 2 ટકાથી ઓછો છે. વેપાર, પર્યટન, વૈભવી ગૃહ બજાર અને નાણાકીય સેવાઓએ તેને એક નવી દિશા આપી છે. લંડન અને ન્યુ યોર્ક જેવા મુખ્ય શહેરોના પ્રતિબિંબ જેવા નિયમો અને નિયમો બનાવવામાં આવ્યા હતા.

Iran attack: તેલથી અંતર, વેપાર અને રિયલ એસ્ટેટ પર આધારિત અર્થતંત્ર

પડોશી અબુ ધાબી યુએઈના 90 ટકાથી વધુ તેલ ભંડાર ધરાવે છે અને તેલની આવક પર ભારે નિર્ભર રહે છે. જોકે, દુબઈએ પોતાને એક ખુલ્લા અને સ્થિર વિકલ્પ તરીકે રજૂ કર્યા.

બેરૂત એક સમયે આ પ્રદેશની નાણાકીય રાજધાની હતું, પરંતુ 1970 ના દાયકાના ગૃહયુદ્ધે તેની છબીને કલંકિત કરી હતી. ત્યારબાદ બહેરીનનો ઉદય થયો, પરંતુ દુબઈનો ઉદય તેનાથી આગળ નીકળી ગયો. દરેક વખતે, વચન હતું કે તે કટોકટીના સમયમાં સલામત આશ્રયસ્થાન બનશે.

Iran attack: પ્રાદેશિક અસ્થિરતાના ફાયદા, હવે જોખમ

બીજાઓની મુશ્કેલીઓના સમયમાં પણ દુબઈનો વિકાસ ઝડપી બન્યો. સીરિયન સંઘર્ષથી વિસ્થાપિત લોકો, આરબ સ્પ્રિંગથી પ્રભાવિત શ્રીમંત પરિવારો અને તાજેતરના વર્ષોમાં, યુક્રેનિયન યુદ્ધને કારણે રશિયાથી ભાગી રહેલા લોકો અહીં આવ્યા. તેઓ પૈસા અને કુશળતા બંને લાવ્યા.

1980માં, યુએઈની વસ્તી, જે લગભગ 10 લાખ હતી, તે 2024 સુધીમાં વધીને 1.11 કરોડ થઈ ગઈ. હેનલી એન્ડ પાર્ટનર્સના મતે, ગયા વર્ષે, 9,800 કરોડપતિઓ યુએઈમાં સ્થાયી થયા, જે વિશ્વમાં સૌથી વધુ સંખ્યા છે. રિયલ એસ્ટેટમાં નોંધપાત્ર રોકાણ જોવા મળ્યું. ૨૫ ફેબ્રુઆરીએ એમઆર પ્રોપર્ટીઝનું મૂલ્ય રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચ્યું, કંપનીનું મૂલ્ય આશરે 149 અબજ દિરહામ અથવા $40.6 અબજ હતું.

Iran attack: જો યુદ્ધ ચાલુ રહેશે તો શું દુબઈનું ભવિષ્ય બદલાશે?

2004માં દુબઈ ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્શિયલ સેન્ટરની સ્થાપનાથી નાણાકીય કંપનીઓ આકર્ષિત થવા લાગી. 2025ના અંત સુધીમાં, તેમાં 290 થી વધુ બેંકો, 102 હેજ ફંડ્સ, 500 સંપત્તિ વ્યવસ્થાપન કંપનીઓ અને 1,289  પરિવાર-માલિકીની રોકાણ સંસ્થાઓ હોવાની અપેક્ષા હતી.

આ હોવા છતાં, કેટલીક નબળાઈઓ હતી. દુબઈ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નજીક છે, જ્યાંથી વિશ્વના દરિયાઈ ક્રૂડ તેલનો લગભગ પાંચમો ભાગ પસાર થાય છે. બીજી બાજુ ઈરાન છે, જે ગલ્ફ વેપારમાં વિક્ષેપ પાડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

સપ્તાહના અંતે થયેલા હુમલાઓ (Iran attack)ની અસર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી હતી, જેમાં દુબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટને નુકસાન થયું હતું. જેબેલ અલી બંદરના એક ભાગમાં આગ લાગી હતી. મિસાઈલ ઈન્ટરસેપ્શન સિસ્ટમના ટુકડાઓથી બુર્જ અલ અરબને નુકસાન થયું હતું. યુએઈના સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ત્રણ લોકો માર્યા ગયા હતા અને 58 ઘાયલ થયા હતા.

Iran attack: બંધ બજારો, ફ્લાઇટ્સ રોકી દેવામાં આવી હતી અને વધતી ચિંતા

એડમંડ ડી રોથ્સચાઈલ્ડ એસેટ મેનેજમેન્ટના નબીલ મિલાલીએ કહ્યું હતું કે લોકો ડરી ગયા છે. પહેલીવાર, તેમને ભૂગર્ભ જગ્યાઓમાં છુપાઈ જવું પડ્યું. વિશ્વના સૌથી મોટા એરપોર્ટમાંનું એક, દુબઈ એરપોર્ટ થોડા દિવસો માટે બંધ હતું. તેમણે ગયા અઠવાડિયે રોકાણમાં પોતાનો હિસ્સો ઘટાડ્યો હતો. તેમનું માનવું છે કે આ ક્ષેત્રમાં તણાવ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહી શકે છે.

મધ્યમ કદની યુએઈ રોકાણ કંપનીના એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે તેમની કંપનીએ સ્ટાફ ઘટાડવાની યોજના શરૂ કરી છે અને સાવચેતી તરીકે ભંડોળ એકત્ર કરવાનું સ્થગિત કરી દીધું છે. સોનાના બુલિયનની માંગ વધી છે. ખાનગી બેંકો પણ તેમની હાજરી પર પુનર્વિચાર કરી શકે છે. કેટલીક કંપનીઓ અન્ય દેશોના ગ્રાહકોને સેવાઓ પૂરી પાડવાનું વિચારી રહી છે.

Iran attack: પર્લ હાર્બરથી ગ્લોબલ ફાઇનાન્શિયલ સેન્ટર સુધીની સફર

એલિવેટ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીસના સ્થાપક મધુર કક્કરે જણાવ્યું હતું કે યુએઈએ કોવિડ જેવા સંકટમાં સ્થિતિસ્થાપકતા દર્શાવી અને યોગ્ય નિર્ણયો સાથે પરિસ્થિતિને સંભાળી. તેમના મતે, જ્યાં સુધી તણાવ નોંધપાત્ર રીતે વધતો નથી અથવા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે છે, ત્યાં સુધી મોટા પાયે મૂડીનો પ્રવાહ શક્ય નથી.

હાલમાં, પ્રવાહ અંગે કોઈ ચોક્કસ આંકડા નથી. 2 અને 3 માર્ચે અબુ ધાબી અને દુબઈ શેરબજારોમાં વેપાર સ્થગિત કરવાનું એક અસાધારણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. કેપિટલ ઇકોનોમિક્સના વિલિયમ જેક્સન કહે છે કે અત્યાર સુધી, ગલ્ફ દેશોને ઈરાની પ્રતિશોધથી સુરક્ષિત માનવામાં આવતા હતા, પરંતુ હવે તે ધારણા બદલાઈ ગઈ છે.

Iran attack: રોકાણકારોની ચિંતાઓ યથાવત

અસર સંઘર્ષ કેટલો સમય ચાલે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે. આ પ્રદેશના ચાલુ આર્થિક પરિવર્તન અને નવા ક્ષેત્રોમાં રોકાણ કરવાના પ્રયાસો માટે એક મોટી કસોટી છે. દુબઈ લાંબા સમયથી સલામત આશ્રયસ્થાન તરીકે જાણીતું છે. હવે, આ પ્રતિષ્ઠા મુશ્કેલ તબક્કાનો સામનો કરી રહી છે. આવનારા દિવસો જણાવશે કે શહેર તેની પ્રતિષ્ઠા અને વિશ્વાસ કેટલી સારી રીતે જાળવી શકે છે.


આ પણ વાંચો: ઈરાન-અમેરિકા-ઈઝરાયલ યુદ્ધનો 5મો દિવસ, તેહરાનમાં વિસ્ફોટોથી હાહાકાર

આ પણ વાંચો:મિડલ ઈસ્ટ તણાવ વચ્ચે રાહત: સ્પાઇસજેટ આજે 8 ખાસ ફ્લાઇટ્સથી ભારતીયોને પરત લાવશે

આ પણ વાંચો:મિડલ ઈસ્ટ ક્રાઈસિસ: ભારતીયોને બચાવવા ભારત સરકારે કંટ્રોલ રૂમ સ્થાપ્યો