World News : અમેરિકા સહિત પશ્ચિમી દેશોના પ્રતિબંધો વચ્ચે ઈરાને વેપાર માટે નવો રસ્તો અપનાવ્યો હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાન અને ચીન વચ્ચે બાર્ટર ડીલ (Iran China Barter Deal) હેઠળ ઓઈલના બદલામાં અબજો ડૉલરની કિંમતનો સામાન મેળવવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ વ્યવહારમાં નાણાંની સીધી લેવડદેવડ ટાળવામાં આવી રહી હોવાનું કહેવાય છે.
Iran China Barter Deal : ઈરાનનો નવો રસ્તો
અમેરિકા લાંબા સમયથી ઈરાન પર કડક પ્રતિબંધો લગાવી રહ્યું છે. ખાસ કરીને ઈરાનના ઓઈલ વેચાણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય વ્યવહારોને મર્યાદિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં ઈરાને ચીન સાથેની વેપારી ભાગીદારીના માધ્યમથી વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા ઊભી કરી હોવાના અહેવાલો છે.
બાર્ટર સિસ્ટમમાં એક દેશ પાસેથી મળેલા માલ કે સંસાધનના બદલામાં સીધી રીતે અન્ય માલ આપવામાં આવે છે. એટલે પરંપરાગત રીતે થતી ડૉલર આધારિત ચુકવણીની જરૂરિયાત ઘટી જાય છે.
પ્રતિબંધોને બાયપાસ કરવાનો ખેલ
સામાન્ય ઓઈલ વેપારમાં ચુકવણી બેન્કિંગ સિસ્ટમ મારફતે થતી હોવાથી નાણાંની હેરફેર પર નજર રાખવી સરળ રહે છે. પરંતુ બાર્ટર વ્યવસ્થામાં માલ સામે માલની આપ-લે થતી હોવાથી વ્યવહારનું નાણાકીય ટ્રેકિંગ અલગ પ્રકારનું બની જાય છે.
રિપોર્ટ મુજબ, આ વ્યવસ્થા ઈરાનને ઓઈલ (Iran Oil)ના બદલામાં જરૂરી ચીજવસ્તુઓ મેળવવામાં મદદ કરી શકે છે અને પશ્ચિમી પ્રતિબંધોની અસર ઘટાડવાનો પ્રયાસ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
ચીન પાસેથી ડિફેન્સ સાધનો
આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી વધુ ચર્ચા એર ડિફેન્સ ઇક્વિપમેન્ટ (Air Defence Equipment)ને લઈને છે. અહેવાલો અનુસાર, ચીન પાસેથી મળનારા સામાનમાં હવાઈ હુમલાથી બચાવ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા સંરક્ષણ સાધનો પણ સામેલ હોવાનું જણાવાયું છે.
જો આ વ્યવસ્થા મોટા પાયે અમલમાં આવે છે, તો તે ઈરાન માટે માત્ર આર્થિક નહીં પરંતુ વ્યૂહાત્મક રીતે પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
ઈરાન-ચીન સંબંધો વધુ મજબૂત
ઈરાન અને ચીન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક સમયથી ઊંડા આર્થિક સંબંધો છે. ચીન ઈરાનના ઓઈલનો મહત્વનો ખરીદદાર છે. હવે બાર્ટર આધારિત વેપાર અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સહકારની વાતો બંને દેશો વચ્ચેના વધતા વ્યૂહાત્મક સંબંધો તરફ સંકેત આપે છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ અમેરિકા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે અમેરિકન પ્રતિબંધો (US Sanctions)ની અસર ઘટાડવા માટે ઈરાન વૈકલ્પિક વેપાર વ્યવસ્થાઓ શોધી રહ્યું હોવાનું દેખાઈ રહ્યું છે. બીજી તરફ, ચીન સાથેનો વધતો વેપાર ઈરાનને આર્થિક દબાણ વચ્ચે નવી તકો આપી શકે છે.
આ પણ વાંચો : ઈરાન યુદ્ધ ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થશે, જો તેઓ કંઈ કરશે…” ટ્રમ્પે મધ્ય પૂર્વના ઉથલપાથલ વચ્ચે તેહરાનને નવી ધમકી આપી
આ પણ વાંચો : ઇરાન, ઇઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે યુદ્ધનો દસમો દિવસ, દોહામાં વિસ્ફોટો અને વિવાદિત હુમલાઓ
આ પણ વાંચો : અખાતમાંથી અમેરિકાનું અસ્તિત્વ ખતમ કરીને ઝંપીશુઃ ઇરાન
