દેશમાં પ્રથમ વખત ત્રીજી પાર્ટીએ નાગરિક સંસ્થાની ચૂંટણીમાં પ્રવેશ કર્યો છે. આમ આદમી પાર્ટીએ સિંગરૌલી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન પર કબજો કરી લીધો છે. આ સિવાય અસદુદ્દીન ઓવૈસીની પાર્ટી AIMIMના એક કાઉન્સિલરે પણ ચૂંટણી જીતીને પાર્ટીને આ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. જો કે 20 જુલાઈએ બીજા તબક્કામાં 5 મહાનગરપાલિકાના પરિણામો આવવાના બાકી છે.

મધ્યપ્રદેશમાં 2023માં યોજાનારી વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલા ભાજપ અને કોંગ્રેસ વચ્ચે જોરદાર ટક્કર જોવા મળી હતી. સત્તાની સેમી ફાઈનલ કહેવાતી શહેરી સંસ્થાની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસનો દેખાવ ગત વખત કરતા સુધરતો જોવા મળ્યો હતો. સૌથી મોટો પલટો ગ્વાલિયરમાં જોવા મળ્યો. ગ્વાલિયર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન ભાજપનો ગઢ માનવામાં આવતું હતું, પરંતુ આ વખતે અહીં પાર્ટીનો જાદુ ચાલ્યો નહીં. ગ્વાલિયરમાં સિંધિયા પરિવાર સંપૂર્ણપણે ભાજપ હોવા છતાં, કોંગ્રેસે 57 વર્ષ પછી તેમનો મેયર જીત્યો. હકીકતમાં, કેન્દ્રની મોદી સરકારમાં જ્યારે કેન્દ્રીય મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા કોંગ્રેસ પાર્ટીનો હિસ્સો હતા ત્યારે પણ અહીં ભાજપનું વર્ચસ્વ હતું. આ વખતે જ્યારે સિંધિયા બીજેપી સાથે છે, ત્યારે કોંગ્રેસે અહીં જીત મેળવી છે

રવિવારે આવેલા પરિણામો અનુસાર, પ્રથમ તબક્કામાં 11માંથી 7 મહાનગરપાલિકામાં ભાજપનો મેયર હશે, જ્યારે પૂર્વ મુખ્યમંત્રી કમલનાથના ગઢ ગણાતા જબલપુર, ગ્વાલિયર અને છિંદવાડામાં કોંગ્રેસે જબરદસ્ત સફળતા મેળવી છે. આટલું જ નહીં, રાજ્યમાં પ્રથમ વખત ત્રીજી પાર્ટીએ નાગરિક ચૂંટણીમાં ઝંપલાવ્યું છે. આમ આદમી પાર્ટીએ સિંગરૌલી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન પર કબજો કરી લીધો છે. આ સિવાય અસદુદ્દીન ઓવૈસીની પાર્ટી AIMIMના એક કાઉન્સિલરે પણ ચૂંટણી જીતીને પાર્ટીને આ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. જો કે 20 જુલાઈએ બીજા તબક્કામાં 5 મહાનગરપાલિકાના પરિણામો આવવાના બાકી છે.

ભાજપે રાજ્યની રાજધાની ભોપાલ, ઈન્દોર, ઉજ્જૈન, સતના, બુરહાનપુર, ખંડવા અને સાગરમાં કબજો જમાવ્યો હતો, જ્યારે પક્ષ છિંદવાડા, જબલપુર અને ગ્વાલિયરમાં કોંગ્રેસ સામે હારી ગયો હતો. કમલનાથના ગઢ છિંદવાડામાં કોંગ્રેસે 18 વર્ષ બાદ વાપસી કરી છે. કમલનાથના પુત્ર અને સાંસદ નકુલનાથ આ બેઠક માટે આખો સમય સક્રિય હતા. ભાજપને સૌથી મોટો ઝટકો મહાકૌશલ વિસ્તારમાં લાગ્યો છે. આ વખતે ભાજપે જબલપુર મહાનગરપાલિકા ગુમાવી છે. બીજેપીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાનું પણ જબલપુરમાં સાસરું ઘર છે. નાગરિક ચૂંટણીના થોડા દિવસો પહેલા તેમણે જબલપુરમાં રોડ શો કર્યો હતો. આમ છતાં ભાજપના ઉમેદવારની હાર થઈ છે.

આ સિવાય સિંગરૌલીમાં આમ આદમી પાર્ટીએ ભાજપ અને કોંગ્રેસને કારમી હાર આપી છે. AAPના મેયર પદના ઉમેદવાર રાની અગ્રવાલ અહીંથી જીત્યા છે. આમ આદમી પાર્ટીના કન્વીનર અને દિલ્હીના સીએમ અરવિંદ કેજરીવાલ પોતે પ્રચાર માટે સિંગરૌલી પહોંચ્યા હતા. કેન્દ્રીય મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાના ગઢમાં ભાજપને કારમી હાર મળી છે. 50 વર્ષ બાદ કોંગ્રેસના શિરે મેયરનો તાજ સજવા જઈ રહ્યો છે.

મધ્યપ્રદેશના વરિષ્ઠ પત્રકાર ઋષિ પાંડે કહે છે કે જો આપણે નાગરિક ચૂંટણીના પરિણામો પર નજર કરીએ તો ભાજપને વધુ નુકસાન થયું છે અને કોંગ્રેસને ફાયદો થયો છે. ભાજપ ભોપાલ-ઈન્દોર જેવા પોતાના ગઢને બચાવવામાં સફળ રહી. ગત વખતે ભાજપે 16 મહાનગરપાલિકાઓ કબજે કરી હતી. આ વખતે અનેક મહત્વના કોર્પોરેશન તેના હાથમાંથી નીકળી ગયા. ઉજ્જૈન અને બુરહાનપુરમાં ભાજપને જીત માટે સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો.

વરિષ્ઠ પત્રકાર પાંડેનું કહેવું છે કે ગ્વાલિયરમાં કોંગ્રેસની જીતની અસર સમગ્ર પ્રદેશમાં જોવા મળશે. તેથી આગામી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપે અહીં વધુ મહેનત કરવી પડશે. ગ્વાલિયર રાજ્યની એકમાત્ર બેઠક હતી, જ્યાં ઉમેદવારની પસંદગી માટે પાર્ટીની અંદરના વિવાદો લોકોમાં આવ્યા હતા. ઉમેદવારોની પસંદગીને લઈને કેન્દ્રીય કૃષિ પ્રધાન નરેન્દ્ર સિંહ તોમર અને કેન્દ્રીય પ્રધાન જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા સાથે સ્થાનિક નેતાઓની લાંબી બેઠક થઈ હતી, પરંતુ કોઈ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી શક્યું ન હતું. કારણ કે સિંધિયાની બાજુ નબળી પાડવા માટે સ્થાનિક નેતાઓ બ્રાહ્મણ ઉમેદવારને ટિકિટ આપવા મક્કમ હતા. જોકે, સિંધિયાએ પૂર્વ મંત્રી અનૂપ મિશ્રાની પત્ની શોભા મિશ્રાના નામનો પ્રસ્તાવ મૂકીને નવો દાવ રમ્યો હતો. આ ચૂંટણીઓ દ્વારા એ પણ બહાર આવ્યું કે ભાજપને સિંધિયા ફેક્ટરથી કેટલો ફાયદો થયો, કારણ કે છેલ્લી ઘડી સુધી ઉમેદવારની પસંદગીને લઈને તોમર અને સિંધિયા વચ્ચે ઝઘડાના અહેવાલો આવ્યા હતા.

તેમણે કહ્યું કે જબલપુરમાં ભાજપના ઉમેદવારને લઈને સ્થાનિક સ્તરે નારાજગી હતી, પરંતુ સંઘની નજીક હોવાને કારણે ખુલ્લેઆમ વિરોધ થયો નથી. આ જ કારણ છે કે મુખ્યમંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે ત્રણ રોડ શો કર્યા. બૂથ કાર્યકરોની બેઠક ઉપરાંત રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાએ યુવા સંમેલન પણ યોજ્યું હતું. આમ છતાં ભાજપને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. શહેરમાં 18 વર્ષમાં પ્રથમ વખત કોંગ્રેસ અહીંથી એક થઈને ચૂંટણી લડી હતી, જ્યારે ભાજપમાં ઉમેદવારોને લઈને હોબાળો મચી ગયો હતો. ડો.જિતેન્દ્ર જામદારને મેયરના ઉમેદવાર બનાવાતા ભાજપના કાર્યકરો નારાજ હતા, પરંતુ પાર્ટીએ તેમની માંગને અવગણી હતી.

આમ આદમી પાર્ટીએ સિંગરૌલીમાં ભાજપના ગઢ પર કબજો કરી લીધો છે. તેનું એકમાત્ર કારણ ભાજપમાં કલહ અને જ્ઞાતિ સમીકરણ હોવાનું માનવામાં આવે છે. સિંગરૌલીમાં સૌથી વધુ મતદારો 37 હજાર બ્રાહ્મણો છે, પરંતુ ભાજપ ચંદ્ર પ્રતાપ વિશ્વકર્મા પર દાવ લગાવે છે. આનાથી આ મોટો વર્ગ નારાજ થયો. જોકે, બ્રાહ્મણોને સમજાવવા પૂર્વ મંત્રી રાજેન્દ્ર શુક્લાએ ઘરે-ઘરે ખટખટાવ્યા હતા. સમાજની બેઠકોમાં ભાગ લીધો. આમ છતાં બ્રાહ્મણોનો ઝુકાવ આમ આદમી પાર્ટી તરફ હતો. AAP ઉમેદવાર રાની અગ્રવાલે પણ ભાજપની હારમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેણીએ ભાજપમાંથી રાજીનામું આપી દીધું અને AAP પાર્ટીમાં જોડાઈ. તેમણે સરકાર પર ભ્રષ્ટાચારનો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો.