શનિદેવ માટે ન્યાય અધિકારી બનવા માટે, તમામ પ્રકારની આસક્તિ ઓગાળવી જરૂરી હતી, જેથી તે નિષ્પક્ષ રહી શકે અને બધાને ન્યાય આપી શકે અને બધાને કર્મોનું ફળ આપી શકે. પરંતુ સમયની સાથે તેની માતા છાયા સાથેનો તેમનો સહયોગ વધુ વધતો ગયો. સૂર્ય ભગવાનની પત્ની સંધ્યાના પડછાયાને કારણે માતા છાયા જલ્દી જ અદ્રશ્ય થવાની હતી, પરંતુ શનિ આ બાબતથી માત્ર અજાણ જ નહોતા, પરંતુ તે માતાને એક ક્ષણ માટે પણ જવા દેવા માંગતા ન હતા. આ જોઈને દેવોએ તેને તેની માતાથી અલગ કરવાના ઘણા અસફળ પ્રયાસો કર્યા.
આ ઉપાય નાના વિશ્વકર્માએ સૂચવ્યો હતો
પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, માતાની કથળતી સ્થિતિ જોઈને શનિએ નાના ભગવાન વિશ્વકર્માને ઉપાય પૂછ્યો, તો તેમણે સલાહ આપી કે માતાની સારવાર ભોલેનાથની ઈચ્છાથી જ થઈ શકે છે. આ સાંભળીને શનિએ નક્કી કર્યું કે તે કૈલાશ જઈને તેની માતાનો જીવ બચાવવા માટે મહાદેવ પાસે તેણીનો જીવ માંગશે. તેમના નિર્ણયથી દેવોમાં ગભરાટ પેદા થયો. દેવરાજ ઇન્દ્રએ વાયુ દેવ અને જલ દેવને તેમના રસ્તામાં અવરોધો ઉભા કરવા મોકલ્યા અને તોફાન, વરસાદ, પૂર લાવ્યા, પરંતુ શનિ બધું પાર કરીને આગળ વધ્યા. આવી સ્થિતિમાં, તેમણે અગ્નિ દેવને મોકલ્યા, જેમણે ઉકળતા લાવાની નદી બનાવી, જેના કારણે શનિદેવને આગળ જવું મુશ્કેલ બન્યું. પૌરાણિક કથા અનુસાર, અચાનક તેનો મિત્ર અને વાહન કાગડો ત્યાં આવ્યો અને તેણે તેમને બેસાડ્યા અને જ્વાળાઓથી ભરેલી નદી પાર કરવાનું શરૂ કર્યું, પરંતુ થોડા સમય પછી તે થાકી ગયો અને શનિને કૂદકો મારી અને આગ પાર કરવાનું કહ્યું, કારણ કે હવે તે નિશ્ચિત છે ભીષણ આગથી બળીને રાખ થઈ જશે. શનિએ કૂદકો મારીને આગ પાર કરી કે તરત જ કાગડો એ જ જ્યોતમાં બળીને રાખ થઈ ગયો. આ જોઈને શનિદેવ દુ:ખી થઈ ગયા.
મહાદેવ પાસેથી જીવન માંગ્યું
તમામ અવરોધો પાર કર્યા બાદ મહાદેવ શનિદેવને દેખાયા અને કૈલાશ પહોંચ્યા, અને તેમની દિલની ઈચ્છા પ્રમાણે મહાદેવે તેમને કહ્યું કે તે માત્ર એક જ જીવ બચાવી શકે છે, પછી ભલે તે માતાનો હોય કે તેના મિત્ર અને વાહન કાગડાનો. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, શનિએ મહાદેવને કહ્યું કે તે માતા અથવા મિત્ર કાગડા બંને માંથી તેઓ કાગડાનું જીવન પાછું મેળવવા માંગે છે. કારણ પૂછવામાં આવતાં તેમણે કહ્યું કે માતાની ફરજ છે કે તે તેના પુત્રને પ્રેમ કરે, તેની સંભાળ રાખે, પણ તેને કાગડા સાથે કોઈ સંબંધ નહોતો, તેની કોઈ મજબૂરી નહોતી, પરંતુ તેણે નિ :સ્વાર્થ ભાવે સહકાર માટે પોતાનો જીવ આપ્યો હતો, આવી સ્થિતિમાં તે માતાને બદલે કાગડાનું જીવન દાન માંગશે. આ રીતે, શનિએ પોતાની માતાના બદલે તેના મિત્ર વાહનનો જીવ બચાવીને ફરી એક વખત પોતાને ન્યાયી સાબિત કાર્ય હતા.
