Delhi News: દિલ્હીની (delhi) આરોગ્ય સેવાઓને લઈને કોમ્પ્ટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ (CAG)ના રિપોર્ટમાં ઘણા ચોંકાવનારા ખુલાસા થયા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, કોવિડ-19નો સામનો કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી મળેલા 787.91 કરોડ રૂપિયામાંથી માત્ર 582.84 કરોડ રૂપિયા જ ખર્ચવામાં આવ્યા છે, જ્યારે બાકીની રકમ વણવપરાયેલી રહી છે. આ કારણે કોરોના સંકટ દરમિયાન આવશ્યક સુવિધાઓની ભારે અછત હતી.
ભંડોળની અવગણના અને ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપો
રિપોર્ટ અનુસાર, આરોગ્ય કર્મચારીઓની ભરતી અને વેતન માટે મળેલા 52 કરોડ રૂપિયામાંથી 30.52 કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્યા નથી. તે સ્પષ્ટ છે કે સરકારે પર્યાપ્ત આરોગ્ય કર્મચારીઓની ભરતી કરી ન હતી, જેના કારણે લોકોને રોગચાળા દરમિયાન સારવારમાં ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. એ જ રીતે, દવાઓ, પીપીઇ કીટ અને અન્ય તબીબી પુરવઠા માટે મળેલા રૂ. 119.85 કરોડમાંથી રૂ. 83.14 કરોડનો ખર્ચ થયો નથી.
સરકારી હોસ્પિટલોમાં બેડની ભારે અછત
દિલ્હી સરકારે 2016-17 થી 2020-21 વચ્ચે 32,000 નવા બેડ ઉમેરવાનું વચન આપ્યું હતું, પરંતુ માત્ર 1,357 પથારી ઉમેરવામાં આવી હતી, જે કુલ લક્ષ્યના માત્ર 4.24% છે. રાજધાનીની ઘણી હોસ્પિટલોમાં પથારીની તીવ્ર અછત હતી, જ્યાં બેડની સંખ્યા 101% થી 189% સુધીની હતી, એટલે કે બે દર્દીઓને એક જ બેડ પર રાખવામાં આવ્યા હતા અથવા દર્દીઓને ફ્લોર પર સારવાર લેવી પડી હતી.
હોસ્પિટલ પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ અને ખર્ચમાં ભારે વધારો
રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે દિલ્હીમાં ત્રણ નવી હોસ્પિટલ બનાવવામાં આવી હતી, પરંતુ તમામ પ્રોજેક્ટ અગાઉની સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમના બાંધકામમાં 5 થી 6 વર્ષનો વિલંબ થયો અને ખર્ચ પણ વધ્યો.
ઈન્દિરા ગાંધી હોસ્પિટલઃ 5 વર્ષનો વિલંબ, ખર્ચમાં રૂ. 314.9 કરોડનો વધારો.
બુરારી હોસ્પિટલઃ 6 વર્ષનો વિલંબ, ખર્ચમાં રૂ. 41.26 કરોડનો વધારો.
MA ડેન્ટલ હોસ્પિટલ (તબક્કો-2): 3 વર્ષનો વિલંબ, ખર્ચ રૂ. 26.36 કરોડ વધી ગયો.
તબીબો અને સ્ટાફની ભારે અછત
દિલ્હીની સરકારી હોસ્પિટલો અને આરોગ્ય વિભાગોમાં 8,194 જગ્યાઓ ખાલી છે.
નર્સિંગ સ્ટાફની 21% અને પેરામેડિકલ સ્ટાફની 38% અછત છે.
રાજીવ ગાંધી સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલ અને જનકપુરી સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં ડોકટરોની 50-74% અછત જોવા મળી હતી.
73-96% ના નર્સિંગ સ્ટાફની મોટી અછત નોંધવામાં આવી હતી.
સર્જરી માટે લાંબી રાહ જોવી, ઘણા સાધનો ક્ષતિગ્રસ્ત
લોક નાયક હોસ્પિટલમાં, મોટી સર્જરી માટે 2-3 મહિના અને બર્ન અને પ્લાસ્ટિક સર્જરી માટે 6-8 મહિના રાહ જોવી પડતી હતી.
ચાચા નેહરુ ચિલ્ડ્રન હોસ્પિટલ (CNBC)માં બાળકોની સર્જરી માટે 12 મહિના રાહ જોવી પડી.
CNBC, RGSSH અને JSSH જેવી હોસ્પિટલોમાં ઘણા એક્સ-રે, સીટી સ્કેન અને અલ્ટ્રાસાઉન્ડ મશીનો નિષ્ક્રિય રહ્યા.
આવશ્યક સેવાઓનો અભાવ અને જર્જરિત મોહલ્લા ક્લિનિક્સ
27માંથી 14 હોસ્પિટલોમાં ICU સેવાઓ ઉપલબ્ધ ન હતી.
16 હોસ્પિટલોમાં બ્લડ બેંકની સુવિધા નહોતી.
8 હોસ્પિટલોમાં ઓક્સિજનનો પુરવઠો નથી.
12 હોસ્પિટલોમાં એમ્બ્યુલન્સની સુવિધા નહોતી.
CATS એમ્બ્યુલન્સ પણ જરૂરી સાધનો વિના ચલાવવામાં આવી રહી હતી.
મહોલ્લા ક્લિનિકની હાલત પણ ખરાબ હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.
21 મોહલ્લા ક્લિનિક્સમાં શૌચાલય નહોતા.
15 ક્લિનિક્સમાં પાવર બેકઅપની સુવિધા નથી.
6 દવાખાનામાં તબીબો માટે ટેબલ પણ નહોતા.
12 દવાખાનામાં દિવ્યાંગો માટે કોઈ સુવિધા નહોતી.
CAGના રિપોર્ટમાં દિલ્હીની આરોગ્ય સેવાઓની વાસ્તવિકતા છતી થઈ છે. કોવિડ સમયગાળા દરમિયાન સરકાર દ્વારા પ્રાપ્ત ભંડોળનો અયોગ્ય ઉપયોગ હોસ્પિટલોમાં આવશ્યક સુવિધાઓનો ગંભીર અભાવ, સ્ટાફની તીવ્ર અછત અને ભ્રષ્ટાચાર સૂચવે છે. જાહેર આરોગ્ય સાથે જોડાયેલી આ બેદરકારી માટે હવે સરકારે જવાબ આપવો પડશે.
આ પણ વાંચો:દિલ્હી લિકર કૌભાંડ કેસમાં CAGના રિપોર્ટમાં થયા અનેક મોટા ખુલાસા, હવે AAPનું ટેન્શન વધશે?
