World News:પાકિસ્તાન (Pakistan)ના ખૈબર પખ્તૂનખ્વા (Khyber Pakhtunkhwa)પ્રાંતમાં આવેલા આશરે 200 વર્ષ જૂના રામલીલા મંદિર(Ramlila Temple)ને લઈને વિવાદ સર્જાયો છે. ડેરા ઇસ્માઇલ ખાન શહેરના રહીમ બજાર વિસ્તારમાં આવેલા આ ઐતિહાસિક મંદિરને તોડીને કોમર્શિયલ પ્લાઝા બનાવવાનો પ્રયાસ થયો હોવાના આક્ષેપો સામે આવ્યા છે. સ્થાનિક હિન્દુ સમુદાય, નાગરિકો અને સામાજિક સંગઠનોના વિરોધ બાદ વહીવટી તંત્રએ મંદિરને સીલ કરી દીધું હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આ ઘટનાએ ધાર્મિક વારસાની સુરક્ષા અને લઘુમતી સમુદાયોની મિલકતોના સંચાલન અંગે ફરી ચર્ચા જગાવી છે.

200 વર્ષ જૂના રામલીલા મંદિરને લઈને વિવાદ

ડેરા ઇસ્માઇલ ખાનના રહીમ બજાર વિસ્તારમાં આવેલું રામલીલા મંદિર સ્થાનિક હિન્દુ સમુદાય (Hindu Community)માટે ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્ત્વ ધરાવે છે. અહેવાલો અનુસાર, સપ્તાહની શરૂઆતમાં મંદિરની જૂની ઇમારત તોડવાની કામગીરી શરૂ કરવાનો પ્રયાસ થયો હતો. આ અંગે જાણ થતાં સ્થાનિક લોકો સ્થળ પર પહોંચ્યા અને વિરોધ નોંધાવી કામગીરી અટકાવી હતી. મંદિરની જગ્યાએ વ્યાવસાયિક પ્લાઝા બનાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો હોવાના આક્ષેપને પગલે સમગ્ર મામલો ચર્ચામાં આવ્યો છે.

સ્થાનિક નાગરિકોના વિરોધ બાદ કાર્યવાહી

ડેરા સિવિલ સોસાયટી અને સ્થાનિક વેપારી સંગઠનના પ્રતિનિધિઓએ આ મામલે હસ્તક્ષેપ કર્યો હતો. વેપારી સંગઠનના પ્રમુખ સોહેલ અહેમદ અઝમીના જણાવ્યા અનુસાર, ઘટનાની જાણ થતાં તેઓ અન્ય પ્રતિનિધિઓ સાથે સ્થળ પર પહોંચ્યા હતા. ત્યાં હાજર એક વ્યક્તિએ મંદિર તોડવા માટે સત્તાવાર કોન્ટ્રાક્ટ મળ્યો હોવાનો દાવો કર્યો હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું. આ દાવાની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ વિગતોમાં સ્પષ્ટ નથી.

મંદિરની માલિકી અને બાંધકામની કાયદેસરતા અંગે તપાસની માગ

ઘટના બાદ હિન્દુ સમુદાયના પ્રતિનિધિઓ અને સિવિલ સોસાયટીના અગ્રણીઓએ બેઠક યોજી હતી. તેમાં મંદિરની મિલકતની માલિકી, તેને તોડવાની મંજૂરી અને પ્રસ્તાવિત કોમર્શિયલ બાંધકામની કાયદેસરતા અંગે તપાસ કરવાની માગ કરવામાં આવી હતી. આ મુદ્દો પાકિસ્તાનની નેશનલ એસેમ્બલીમાં પણ ઉઠાવવામાં આવે તેવી અપીલ કરવામાં આવી હતી. વિરોધ બાદ સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા મંદિરને સીલ કરવામાં આવ્યું હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.

ETPBની ભૂમિકા પર ઊઠ્યા સવાલ

પાકિસ્તાનનું ઇવેક્યુઈ ટ્રસ્ટ પ્રોપર્ટી બોર્ડ (ETPB) ભાગલા બાદ પાછળ રહી ગયેલી કેટલીક મિલકતો અને લઘુમતી સમુદાયોની ટ્રસ્ટ મિલકતોના સંચાલન સાથે સંકળાયેલી સરકારી સંસ્થા છે. અહેવાલો અનુસાર, ડેરા ઇસ્માઇલ ખાનમાં આશરે 400 ઇમારતોને સાંસ્કૃતિક વારસા સાથે જોડાયેલી મિલકતો તરીકે ચિહ્નિત કરવામાં આવી છે. રામલીલા મંદિરના મામલે મિલકતનું સંચાલન કેવી રીતે થયું અને તેને તોડવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી કે નહીં, તે અંગે પારદર્શક તપાસ કરવાની માગ ઉઠી છે.

ધાર્મિક સ્થળોની સુરક્ષા માટે ઉઠી માગ

ઓલ પાકિસ્તાન હિન્દ રાઇટ્સ મૂવમેન્ટના પ્રમુખ હારૂન સરબ ડાયલે ધાર્મિક સ્થળોને કાનૂની અને વહીવટી સુરક્ષા આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે 2013થી 2026 દરમિયાન ધાર્મિક મિલકતો પર ગેરકાયદે કબજો જમાવવાના અથવા મિલકતોના ગેરકાયદે વેચાણના આક્ષેપોની નિષ્પક્ષ તપાસ કરવાની માગ કરી હતી. આ આક્ષેપોની હકીકત તપાસના આધારે જ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.

ખૈબર પખ્તૂનખ્વામાં ગવર્નર શાસનનો પણ ઉલ્લેખ

અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, પાકિસ્તાન સરકારે 11 ઓક્ટોબરે ખૈબર પખ્તૂનખ્વા પ્રાંતમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ તથા આતંકવાદ સામેની કાર્યવાહીમાં સહયોગના મુદ્દાઓને લઈને ગવર્નર શાસન લાગુ કર્યું હતું. અગાઉ આ પ્રાંતમાં પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇમરાન ખાનની પાર્ટીની સરકાર હતી. જોકે, રામલીલા મંદિરના વિવાદ અને ગવર્નર શાસન વચ્ચે કોઈ સીધો સંબંધ હોવાની પુષ્ટિ આપેલી વિગતોમાં થતી નથી.

પ્રાચીન હિન્દુ વારસાની જાળવણીનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં

ડેરા ઇસ્માઇલ ખાન અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં અનેક પ્રાચીન હિન્દુ ધાર્મિક તથા પુરાતત્વીય સ્થળો આવેલાં છે. તેમાં બિલોટ શરીફનું મંદિર પરિસર પણ સામેલ છે, જેની ઇમારતોનો સંબંધ સાતમીથી અગિયારમી સદીના સમયગાળા સાથે હોવાનું જણાવાય છે. બીજી તરફ, પાકિસ્તાનના માનવાધિકાર પંચે લઘુમતીઓના અધિકારો અને ETPBની કામગીરીમાં પારદર્શિતા વધારવાની જરૂરિયાત અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હોવાના અહેવાલો છે.

રામલીલા મંદિરનો મામલો હવે માત્ર એક જૂની ઇમારત પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી. તેની મિલકતની સ્થિતિ, મંદિરને તોડવાની મંજૂરી અંગેના આક્ષેપો અને ધાર્મિક વારસાની સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર નિષ્પક્ષ તપાસ થાય છે કે નહીં, તેના પર સૌની નજર રહેશે.

આ પણ વાંચો:પાકિસ્તાનના ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં મોટો હુમલો,આત્મઘાતી હુમલામાં 13 સૈનિકોના મોત

આ પણ વાંચો:પાકિસ્તાનના ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં આતંકવાદી હુમલા બાદ બે સમુદાયોમાં હિંસા, અત્યાર સુધીમાં 37 લોકોના મોત

આ પણ વાંચો:પાકિસ્તાનના ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં આત્મઘાતી હુમલો, 12 સૈનિકો માર્યા ગયા; ઘણા ઘાયલ