કોવિડ રસી બનાવતી કંપનીઓ: કોવિડ રસી બનાવતી ત્રણ કંપનીઓ, ફાઈઝર, બાયોનટેક અને મોડર્ના, દર સેકન્ડે US $ 1,000 અથવા લગભગ 75 હજાર રૂપિયા કમાઈ રહી છે. એટલે કે, સમૃદ્ધ દેશોને કોવિડની રસી વેચીને, આ ત્રણ કંપનીઓ દરરોજ $ 93.5 મિલિયન એટ્લે કે લગભગ સાત અબજ રૂપિયા કમાઈ રહી છે.
એક નવા વિશ્લેષણમાં સામે આવ્યું છે કે જ્યારે કંપનીઓ સમૃદ્ધ દેશોને રસી વેચીને અબજો કમાઈ રહી છે, ત્યારે ગરીબ દેશોમાં માત્ર બે ટકા લોકોને જ રસીનો સંપૂર્ણ ડોઝ મળ્યો છે. પીપલ્સ વેક્સીન એલાયન્સ (PVA) એ આ વિશ્લેષણ કર્યું છે.
સરકારી નાણાંમાંથી નફો
PVA અનુસાર, આ વિશ્લેષણ કંપનીઓ દ્વારા જારી કરાયેલા કમાણીના અહેવાલો પર આધારિત છે. વિશ્લેષણ કહે છે કે કંપનીઓને અબજો ડોલરનું સરકારી ભંડોળ મળ્યું છે, તેમ છતાં તેઓ ગરીબ દેશોની કંપનીઓ સાથે દવા બનાવવાની ટેક્નોલોજી અને અન્ય માહિતી શેર કરવાનો ઇનકાર કરે છે.
જો કે, અન્ય બે રસી ઉત્પાદકો એસ્ટ્રાઝેનેકા અને જોન્સન એન્ડ જોન્સન આ ત્રણ કંપનીઓથી અલગ અભિગમ ધરાવે છે. AstraZeneca અને Johnson & Johnson એ તેમની રસીઓ કોઈ લાભ વિના વેચી છે. જો કે, એવા અહેવાલો છે કે આ કંપનીઓ પણ હવે રસી નફો વિના વેચવાની નીતિ છોડી દેવાનું વિચારી રહી છે.
ભારત અને દક્ષિણ આફ્રિકાની આગેવાની હેઠળ સો કરતાં વધુ વિકાસશીલ અને ગરીબ દેશોએ કોવિડની રસીને પેટન્ટના નિયમોમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવે તેવી માંગ ઉઠાવી હતી જેથી તમામ દેશો પોતાની જાતે રસીનું ઉત્પાદન કરી શકે. આ માંગનો જર્મની અને યુનાઇટેડ કિંગડમે સૌથી વધુ વિરોધ કર્યો હતો.
પીપલ્સ વેક્સીન એલાયન્સ લાંબા સમયથી રસીઓ પેટન્ટ-મુક્ત હોવાની માંગ કરી રહી છે. આ જોડાણમાં Oxfam, UNAIDS અને આફ્રિકન એલાયન્સ સહિત લગભગ 80 સભ્યો છે.
હજુ પણ જોખમમાં છે
‘અવર વર્લ્ડ ઇન ડેટા’ નામની સંસ્થા અનુસાર, દક્ષિણ અમેરિકામાં માત્ર 55 ટકા લોકોએ કોવિડ રસીનો સંપૂર્ણ ડોઝ લીધો છે. ઉત્તર અમેરિકા, યુરોપ અને ઓશનિયામાં, અડધાથી વધુ લોકોએ સંપૂર્ણ ડોઝ મેળવ્યો છે. એશિયામાં માત્ર 45 ટકા લોકો જ કોવિડ વેક્સિનનો સંપૂર્ણ ડોઝ લઈ શક્યા છે, જ્યારે આફ્રિકામાં આ આંકડો માત્ર 6 ટકા છે.
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશનનું કહેવું છે કે હાલમાં વિશ્વના કુલ કોરોના દર્દીઓમાંથી 99.5 ટકા ડેલ્ટા વેરિઅન્ટથી સંક્રમિત છે. WHOએ કહ્યું કે કોરોના વાયરસના આ પ્રકારે અન્ય તમામ પ્રકારોને પાછળ છોડી દીધા છે. દક્ષિણ અમેરિકા એકમાત્ર એવો પ્રદેશ છે જ્યાં ગામા, લેમડાના વધુ કેસ છે.
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશને એવી પણ આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે આવતા વર્ષે ફેબ્રુઆરી સુધીમાં યુરોપ અને મધ્ય એશિયામાં અડધા મિલિયન લોકોના મોત થઈ શકે છે. WHOના યુરોપિયન ડાયરેક્ટરે કહ્યું છે કે યુરોપ અને મધ્ય એશિયા ફરી એકવાર કોવિડ-19નું કેન્દ્ર બની ગયા છે અને 1 ફેબ્રુઆરી સુધીમાં લાખો લોકોના મોત થઈ શકે છે.
