દર વર્ષે પુરીમાં ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા કાઢવામાં આવે છે. આ રથયાત્રાનું મહત્વ માત્ર ઓડિશા અને સમગ્ર ભારત માટે જ નહીં પરંતુ વિદેશમાં વસતા હિન્દુઓ માટે પણ છે. રથયાત્રામાં ભાગ લેવા માટે દેશ-વિદેશથી અનેક ભક્તો આવે છે. જણાવી દઈએ કે આ વખતે રથયાત્રા 1 જુલાઈથી શરૂ થશે.
આ વખતે રથયાત્રા 1 જુલાઈએ જ કેમ શરૂ થશે?
ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા દર વર્ષે અષાઢ શુક્લ પક્ષના બીજા દિવસે શરૂ થાય છે. આ વખતે દ્વિતિયા તિથિ 30 જૂને સવારે 10.49 કલાકે શરૂ થઈ રહી છે. તે જ સમયે, આ તારીખ 1 જુલાઈના રોજ બપોરે 1.09 વાગ્યા સુધી રહેશે. હિંદુ ધર્મમાં કોઈપણ વસ્તુની શરૂઆત ઉદયતિથિથી થાય છે, આ વર્ષે ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા 1 જુલાઈ એટલે કે શુક્રવારથી શરૂ થશે.
રથયાત્રા કેટલા દિવસ ચાલશે?
ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા દર વર્ષે અષાઢ શુક્લ પક્ષના બીજા દિવસે પુરીમાં શરૂ થાય છે. દ્વિતિયાથી દશમી સુધી ચાલનારી આ યાત્રા વિશે એવી માન્યતા છે કે આ દિવસોમાં ભગવાન લોકોમાં રહે છે. આ યાત્રામાં ત્રણ રથ છે. આ રથની મધ્યમાં બહેન સુભદ્રા અને બાજુના રથમાં શ્રી કૃષ્ણ અને બલરામની મૂર્તિઓ છે. કહેવાય છે કે આ રથયાત્રામાં ભાગ લેવાથી મૃત્યુ પછી મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે.
રથયાત્રા શા માટે કાઢવામાં આવે છે?
જો કે, રથયાત્રાને લઈને ઘણી માન્યતાઓ છે. પરંતુ એક પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, જ્યારે ભગવાન કૃષ્ણ રાધાજીને મળવા વૃંદાવન પહોંચ્યા, ત્યારે વૃંદાવનની ગોપીઓએ સુખના ભગવાનનો વધ કર્યો અને ભગવાનના રથને પોતાના હાથથી ખેંચવાનું શરૂ કર્યું. આ પછી તેમના રથને સમગ્ર શહેરમાં ફેરવવામાં આવ્યો હતો. એવું કહેવાય છે કે પુરીની રથયાત્રા ભગવાન કૃષ્ણની વૃંદાવનની મુલાકાતની યાદમાં કાઢવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે દ્વારકાધીશને સમગ્ર વિશ્વના નાથ માનીને વૃંદાવનના લોકોએ તેમનું નામ ભગવાન જગન્નાથ રાખ્યું છે.
આ પરંપરા રથયાત્રાના 15 દિવસ પહેલા થાય છે.
તમને જણાવી દઈએ કે રથયાત્રાના લગભગ 15 દિવસ પહેલા કેટલીક વિશેષ પરંપરાઓ કરવામાં આવે છે. 14 જૂને જ્યેષ્ઠ પૂર્ણિમાના અવસરે જગન્નાથજી, બલભદ્રજી અને સુભદ્રાજીને 108 ઘડા પાણીથી સ્નાન કરાવવામાં આવ્યું હતું. તેને સહસ્ત્રધારા સ્નાન પણ કહેવામાં આવે છે. આ નહાવાને કારણે ત્રણેય બીમાર પડી ગયા છે. બીમારીના કારણે હવે ત્રણેય 14 દિવસ સુધી કેદમાં રહેશે. આ પછી 15માં દિવસે સારવાર બાદ તેઓ દર્શન આપશે. ત્યાં સુધી જગન્નાથ મંદિરના દરવાજા બંધ રહેશે.
