ભારત રત્ન પુરસ્કાર વિજેતા સ્વરા કોકિલા લતા મંગેશકર બાળપણમાં પ્રખ્યાત ગાયક કેએલ સહગલથી એટલા પ્રભાવિત થયા હતા કે જ્યારે તે મોટી થઈ ત્યારે તેની સાથે લગ્ન કરવા માંગતી હતી. સહગલ સાહેબને મળવાનું સૌભાગ્ય તેમને ક્યારેય મળ્યું નથી, પરંતુ તેમણે પોતાની વીંટી તેમની યાદમાં પોતાની પાસે ચોક્કસ રાખી હતી.

પિતાના મૃત્યુ પછી, તેણે પરિવારને ટેકો આપવા માટે પ્રથમ ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો. ગીતની મધુરતા તેમની નાનીના લોકગીતોમાંથી આવી અને તેણે સફળતાનો શ્રેય ભગવાન પછી તેમના પિતાને આપ્યો. તેના ‘લતા’ નામ રાખવા પાછળ પણ એક વાર્તા છે. આ નામ પહેલા તેના મોટા બહેનનું હતું જે બાલ્યાવસ્થા માં જ મૃત્યુ પામ્યા હતા.

28 સપ્ટેમ્બર 1929ના રોજ મધ્યપ્રદેશના ઈન્દોરમાં જન્મેલી અને પોતાના અવાજના જાદુથી દેશના કરોડો લોકોના દિલમાં ઘર કરી ગયેલી લતા મંગેશકરના જીવનના ઘણા અજાણ્યા અને અસ્પૃશ્ય પાસાઓને મુંબઈના પ્રખ્યાત પ્રકાશને તેમના પુસ્તકમાં કેદ કર્યા છે. પુસ્તક અનુસાર છ વર્ષની ઉંમરે લતાએ સહગલની પ્રથમ ફિલ્મ ચંડીદાસ (1934) જોઈ હતી. ઘરે આવીને તેણે જાહેરાત કરી કે હું મોટો થઈને સહગલ સાથે લગ્ન કરીશ. તે સહગલને ક્યારેય મળી શકી ન હતી, પરંતુ તેમના મૃત્યુ પછી લતાએ તેમના ઘરેથી તેમની એક વીંટી લાવીને રાખી હતી.

હૃદયા અને હેમા નામ હતું.

લતા મંગેશકરની બાળપણની રાશિનું નામ ‘હૃદયા’ હતું, પરંતુ પારણાનું નામ ‘હેમા’ હતું, પરંતુ તેમની માતા દીનાનાથ મંગેશકરની બીજી પત્નીએ કહ્યું હતું કે જ્યારે તેમને છોકરો થશે, ત્યારે તે તેનું નામ ‘હૃદયનાથ’ રાખશે અને તેથી હું લતા તરીકે જ બોલાવીશ.

પુસ્તક અનુસાર લતા મંગેશકર દીનાનાથ મંગેશકરની પ્રથમ પુત્રી ન હતી. દીનાનાથને તેમની પ્રથમ પત્નીથી એક પુત્રી હતી. જેનું નામ લતા હતું. પરંતુ તે બાલ્યાવસ્થા માં જ તેનું મૃત્યુ થયું હતું. લતા મંગેશકરનું  બાળપણનું રાશિનું નામ ‘હૃદયા’ હતું, પરંતુ પારણાનું નામ ‘હેમા’ હતું,

દીનાનાથના દેવતા ‘મંગેશ’ હતા અને તેઓ ગોવાના મંગેશી ગામના હતા, તેથી તેનું નામ મંગેશકર પડ્યું.

લતાએ પોતાનું પહેલું હિન્દી ગીત 1944માં મરાઠી ફિલ્મ ‘ગજાભાઉ ‘માં ગાયું હતું. તેમણે તેમાં અભિનય પણ કર્યો હતો. તે એક દેશભક્તિ ગીત હતું – માતા એક સપુત કી દુનિયા બદલ દે તુ… પહેલું ગીત હિન્દી ફિલ્મ આપકી સેવા મેંમાં ગાયું હતું. તેના નિર્માતા વસંત જોગલેકર હતા, જેમણે ‘ગજાભાઉ ‘ બનાવી હતી.

પુસ્તક અનુસાર, લતાના જન્મ સમયે માસ્ટર દીનાનાથ મંગેશકર સફળતાના શિખરે હતા. તેમને મરાઠી થિયેટરના સૌથી લોકપ્રિય ગાયક અભિનેતા માનવામાં આવતા હતા. સાંગલી જવાના રસ્તે તેર ઓરડાઓ અને વિશાળ વરંડા સાથેનું બે માળનું મકાન, આજે આ રોડનું નામ  નામ ‘દીનાનાથ રોડ  છે.

તે દિવસોમાં તેમના એક નાટકના નિર્માણ પાછળ હજારો રૂપિયાનો ખર્ચ થતો હતો, જે આજે અઢી લાખ રૂપિયાથી વધુ થાય છે અને નાટકોની ટિકિટની કિંમત પાંચ રૂપિયા હતી. લતા જ્યારે ચાર વર્ષની હતી, ત્યારે ઈન્દોર રાજ્યના શાસકના મહેલમાં શહનાઈનો અવાજ સાંભળીને તેણે તેના પિતા પાસેથી શહનાઈનો આગ્રહ શરૂ કર્યો, પરંતુ શહનાઈ લાવવાને બદલે પિતાએ તેને બંદીશ સંભળાવી.  અહીંથી સંગીત તેમની અંદર વસી ગયું.

લતાના શબ્દોમાં કહીએ તો, “મારી પ્રથમ યાદો ગુજરાતના થાલનેર નામના નાના ગામની છે. ત્યાં મારી દાદીનું નાનકડું ઘર હતું, જે મને ખૂબ ગમ્યું. મને ત્યાં રહેવાનું બહુ નહોતું મળતું, પણ જ્યારે પણ હું જતી  ત્યારે નાની માના ગીતો સાંભળવાની મજા આવતી. નાની મા રાત્રે વાર્તાઓ સંભળાવતી, વચ્ચે ગીતો પણ ગતિ હતી.

પોતાને અડધી ગુજરાતી માને છે
લતાજી પોતાને અર્ધગુજરાતી જ માનતા હતા. તેમણે સાત વર્ષની ઉંમરે ‘સૌભદ્ર’ નાટકમાં નારદની ભૂમિકા ભજવી હતી, કારણ કે નારદનું પાત્ર ભજવનાર અભિનેતા બીમાર થઈ ગયો હતો. લતાએ તેમાં એક ગીત પણ ગાયું હતું, જેને દર્શકોએ ખૂબ વખાણ્યું હતું.

તેમના પિતા દીનાનાથના અવસાન પછી, લતાએ પ્રથમ વખત ફિલ્મમાં અભિનય કર્યો અને નવયુગ કંપનીની મરાઠી ફિલ્મ પહેલી મંગલાગોરમાં મરાઠી ગીત ગાયું.

lata mangeshkar / અંતિમ યાત્રા પ્રભુ કુંજથી શિવાજી પાર્ક માટે રવાના, સાંજે 6.30 વાગ્યે થશે અંતિમ સંસ્કાર

અલવિદા લતાદીદી.. / જાણો, કોના કહેવા પર લતા મંગેશકરે રાખ્યું હતું મૌનવ્રત, આ છે કારણ

Lata Mangeshkar death / રાજ કપૂર લતા મંગેશકર સાથે ‘સત્યમ શિવમ સુંદરમ’ બનાવવા માંગતા હતા