આજે આપણે ભગવાન શિવના એક એવા મંદિર વિષે વાત કરી રહ્યા છીએ જ્યાં ભગવાન શિવ પાણીમાં સમાયેલા છે. આ મંદિર મધ્યપ્રદેશમાં દેવાસના ચપડામાં આવેલું છે. ભોલેનાથના ભક્તો પાણીની નીચેથી તેમની પૂજા કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ચ્યવન ઋષિ જેણે ચ્યવનપ્રકાશ બનાવ્યો હતો, તેમણે ચંદ્રકેશ્વર મંદિરની સ્થાપના કરી હતી. માતા નર્મદા પોતે અહીં તેમના માટે હાજર થયા હતા. એવું કહેવામાં આવે છે કે વિશ્વમાં આવા ત્રણ જ મંદિરો હતા, જેમાંથી એક આ ચન્દ્ર્કેશ્વર મંદિર જ હવે જીવંત હાલતમાં છે.
![]()
ચંદ્રકેશ્વર મંદિર ઈંદોર-બેતુલ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ઉપર ઇન્દોરથી 65 કિમી દૂર છે. મંદિરની આસપાસ સતપૂડાની ટેકરીઓ અને ગાઢ જંગલો છે. કુદરતી વાતાવરણમાં બનેલા આ મંદિરમાં હંમેશા ભક્તોની ભીડ રહે છે એવું કહેવાય છે કે મંદિરમાં સ્થાપિત શિવલિંગ 2-3 હજાર વર્ષ જૂનું છે.
મંદિર પહાડોની વચ્ચે બનાવવામાં આવ્યું છે
મંદિરના પૂજારી અનુસાર, આ મંદિરનો ઇતિહાસ ચ્યવન ઋષિ સાથે જોડાયેલો છે. કહેવાય છે કે તેમણે અહીં તપશ્ચર્યા કરી હતી. તેમણે જ આ મંદિરની સ્થાપના કરી હતી. તે દરરોજ સ્નાન કરવા માટે 60 કિ.મી. દૂર નર્મદા કાંઠે જતા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે તેમની કઠોર તપશ્ચર્યાથી ખુશ થઈને, માતા નર્મદા પોતે ત્યાં પ્રગટ થયા હતા અને કહ્યું હતું કે હું જાતે જ તમારા મંદિરમાં હાજર છું.

આના પર ઋષિએ કહ્યું કે હું કેવી રીતે સમજી શકું કે તમે પોતે જ મારા મંદિરમાં પ્રગટ થયા છો. આ પછી, તેણે નર્મદા કિનારે પોતાનો ગમછો છોડી દીધો. દંતકથા અનુસાર, બીજા દિવસે મંદિરમાં પાણીના પ્રવાહ ફૂટ્યો અને તેમનું ગમછુ ભગવાન શિવ પર લપેટાયેલું મળી આવ્યું.
ચ્યવન ઋષિ પછી સપ્ત ઋષિઓએ પણ અહીં ધ્યાન કર્યું. અહીં તેના નામનો કુંડ પણ છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે આ કુંડમાં સ્નાન કરવાથી વ્યક્તિને પાપોથી મુક્તિ મળે છે.
અહીં શ્રાવણ મહિનામાં રુદ્રાભિષેક કરવામાં આવે છે. જો કે અહીં લોકો મુલાકાત માટે આવે છે અને જાય છે, પરંતુ શ્રાવણમાં ભક્તોની સંખ્યા વધે છે. સોમવારે નર્મદા કુંડમાં સ્નાન કરવા અને પાણીમાં ડૂબી રહેલા શિવલિંગને જોવા માટે લોકો દૂર-દૂરથી આવે છે.

આ જોવા માટેનું સ્થળ છે- મંદિરની પાસે ઘણા મનોહર અને ઐતિહાસિક સ્થળો છે. પરમાર અને પ્રતિહાર સમયગાળાના ઘણા અદ્ભુત પથ્થર શિલ્પો અહીં જોવા મળે છે. મંદિરની નજીક એક જ પથ્થર પર કોતરવામાં આવેલી પ્રતિહાર સમયની દુર્લભ પ્રતિમા છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે આ મૂર્તિ સેંકડો વર્ષ જુની છે – કેટલીક ગુફાઓ ઉપરાંત અને સદીઓ જુના કિલ્લાના અવશેષો ઉપરાંત શ્રી વિષ્ણુ ગોશાલા શ્રી રામ મંદિર, અંબે માતા મંદિર, હનુમાન મંદિર વિગેરે પણ આવેલા છે.
