ચંદ્ર પર કોઈ જીવન નથી. તેની નિર્જન સપાટી પર ક્યારેય કોઈ જીવંત વસ્તુ મળી ન હતી. તેમ છતાં, પૃથ્વી પર જોવા મળતા જીવનના કેટલાક સ્વરૂપો ચંદ્ર પર જીવન લાવવામાં મદદ કરી શકે છે. વૈજ્ઞાનિકો ચંદ્ર પર છોડ ઉગાડીને ત્યાં જીવનની શરૂઆત કરવા માંગે છે.
સ્ટાર્ટ-અપ Lunaria One સાથે સહયોગમાં, ઓસ્ટ્રેલિયન નેશનલ યુનિવર્સિટી (ANU) ના વૈજ્ઞાનિકો 2025 સુધીમાં ચંદ્ર પર છોડ ઉગાડવા માંગે છે. ઓસ્ટ્રેલિયન લુનર એક્સપેરીમેન્ટ પ્રમોટીંગ હોર્ટીકલ્ચર (ALEPH-1) પેલોડ SpaceIL ના બેરેશીટ 2 લેન્ડર પર લોન્ચ થશે. ઇઝરાયેલે 2020માં તેનું પહેલું મૂન મિશન નિષ્ફળ જતાં તરત જ આ પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરી હતી. ચીને પણ તેના ચેન્જ 4 (Chang’e 4) લેન્ડર પર સમાન પ્રયોગ કર્યો હતો, જેમાં કપાસના બીજ સફળતાપૂર્વક અંકુરિત થયા હતા.
આ પહેલા ચંદ્ર પર ક્યારેય કંઈ ઉગાડવામાં આવ્યું નથી. જો કે ALEPH-1 છોડ અને બીજને રક્ષણાત્મક ચેમ્બરમાં રાખવામાં આવશે, તેમાં ઘણા પડકારો સામેલ હશે. ચંદ્ર પર પાણી ખૂબ જ કિંમતી હશે, ગુરુત્વાકર્ષણ નબળું હશે, દિવસ અને રાત બંને પૃથ્વી પર 7 દિવસ ચાલશે અને ત્યાંનું વાતાવરણ ગમે તે હોય, સપાટીને નુકસાનકારક સૌર કિરણોત્સર્ગથી સુરક્ષિત કરી શકશે નહીં.
ANU પ્લાન્ટ બાયોલોજિસ્ટ અને લુનારિયા ફોરેસ્ટના વિજ્ઞાન સલાહકાર કેટલીન બાયર્ટ કહે છે કે અવકાશ સૌથી કઠોર વાતાવરણમાં છોડ ઉગાડવા માટે એક અસાધારણ પરીક્ષણ સ્થળ છે.
પ્રક્ષેપણ પહેલા, ANU અને Lunaria One ના સંશોધકો માત્ર એવા છોડ ઉગાડશે જે ત્યાંના પર્યાવરણમાં ઉગી શકે. આ ઓસ્ટ્રેલિયન ઘાસમાં- ટ્રિપોગોન લોલીફોર્મિસ જે પુનરુત્થાન છોડ તરીકે ઓળખાય છે. આ પ્રકારના છોડ ખૂબ સખત હોય છે. આ છોડ લાંબા સમય સુધી નિષ્ક્રિય અને પાણી વિના હોવા છતાં પણ ફરીથી વિકાસ કરવા સક્ષમ છે. તેમને માત્ર ખૂબ જ ઓછા પાણીની જરૂર છે.
ચંદ્ર પર ટકી રહેલા છોડ અવકાશયાત્રીઓને શ્વાસ લેવા યોગ્ય ઓક્સિજન પ્રદાન કરી શકે છે. અને અમુકનો ઉપયોગ દવા બનાવવા માટે પણ કરી શકાય છે.
પૃથ્વી પર આબોહવા પરિવર્તનનો કેવી રીતે સામનો કરી શકાય છે તે પણ ALEPH-1ની મદદથી જાણી શકાય છે. આના માટે ખાદ્ય છોડની પ્રજાતિઓને ઓળખવાની જરૂર પડશે જે ભારે હવામાન પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરી શકે છે અને દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિઓ પછી પણ વધુ સરળતાથી વૃદ્ધિ કરી શકે છે.
Seeds launching to the moon in 2025 will test plant resilience https://t.co/KiPxWjPHnl pic.twitter.com/ABkJbpTL8T
— SPACE.com (@SPACEdotcom) October 20, 2022
બર્ટ અને તેના સાથીદારોનો અંદાજ છે કે બેરેશીટ 2 ના પ્રથમ 72 કલાકમાં બીજને પાણી આપ્યા પછી, ઓછામાં ઓછા કેટલાક બીજ અંકુરિત થશે. આ સમય દરમિયાન, પેલોડ નિયમિતપણે આ પ્રયોગના ચિત્રો પૃથ્વી પર મોકલશે.
