India News: SIR 2026 મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) સામેના આરોપો અને Special Intensive Revision (SIR) ને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચા વચ્ચે ચૂંટણી પંચે 26 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ મહત્વની બેઠક યોજી હતી. બેઠકમાં CEC સાથે બંને ચૂંટણી કમિશનર પણ હાજર રહ્યા હતા. બેઠક બાદ ચૂંટણી પંચે SIR, ECINET, અધિકારીઓની કામગીરી અને ક્લેમ-ઓબ્જેક્શનની તારીખોને લઈને અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો જાહેર કર્યા છે.
SIR નોટિસ મેળવનારના ઘરે હવે BLO જશે
ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, SIR દરમિયાન unmapped અથવા logical discrepancyના કારણે નોટિસ મેળવનારા મતદારોને ERO/AERO કચેરીએ વ્યક્તિગત સુનાવણી માટે બોલાવવાની જરૂર નહીં રહે. આવા કેસમાં Booth Level Officer એટલે કે BLO મતદારના ઘરે જશે અને જરૂરી દસ્તાવેજો એકત્રિત કરીને ECINET પર અપલોડ કરશે.
અપવાદરૂપ પરિસ્થિતિમાં જ EROના નિર્ણય બાદ સુનાવણી યોજાઈ શકે છે. આવી સુનાવણી ઓનલાઈન રાખવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. જરૂર પડે તો મતદારની તરફથી પરિવારનો કોઈ પુખ્ત સભ્ય પણ ઓનલાઈન સુનાવણીમાં હાજર રહી શકે છે.
SIR 2026: ગરીબ અને બેઘર લોકો માટે ખાસ કેમ્પ
ચૂંટણી પંચે જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીઓને નાઇટ શેલ્ટરમાં રહેતા લોકો, મજૂરો, ગરીબ અને બેઘર લોકો માટે હેલ્પ ડેસ્ક અને વિશેષ કેમ્પ યોજવા માટે પણ સૂચના આપી છે. તેનો હેતુ SIR પ્રક્રિયામાં આવા મતદારોને જરૂરી સહાય ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.
Form 6ના Declaration Form અંગે નિર્ણય
SIR દરમિયાન Form 6 સાથે જોડાયેલા Declaration Form અંગે પણ ચૂંટણી પંચે સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે. આ જોગવાઈને સુપ્રીમ કોર્ટે યથાવત રાખી હોવાનું ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે. જ્યારે SIR સિવાયના સમયગાળા માટે Registration of Electors Rules, 1960 મુજબના નિયમિત ફોર્મનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
ECINETની પણ થશે સમીક્ષા
ચૂંટણી પંચે ECINET ના role-based accessની પણ સમીક્ષા કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ માટે Senior Deputy Election Commissionerની અધ્યક્ષતામાં એક કમિટી બનાવવામાં આવશે, જેમાં IIT/IIITના સ્વતંત્ર નિષ્ણાતોનો પણ સમાવેશ થશે.
આ કમિટી ECINETની વ્યવસ્થા કાયદા અને ચૂંટણી સંબંધિત નિયમો અનુસાર છે કે નહીં તેની સમીક્ષા કરશે. ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે કે State CEOsના સૂચનોના આધારે પોર્ટલમાં અગાઉ પણ કેટલાક સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. ECINET ચૂંટણી સંબંધિત વિવિધ સેવાઓ અને પ્રક્રિયાઓને એક ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સાથે જોડે છે.
દિલ્હી અને મહારાષ્ટ્રમાં તારીખો લંબાવવામાં આવી
ચૂંટણી પંચે ક્લેમ અને ઓબ્જેક્શનની સમયમર્યાદામાં પણ ફેરફાર કર્યો છે. દિલ્હીના CEOની માંગને ધ્યાનમાં રાખીને ક્લેમ અને ઓબ્જેક્શન દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ 30 ઓક્ટોબર 2026 અને તેના નિકાલની તારીખ 30 નવેમ્બર 2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
મહારાષ્ટ્રમાં ક્લેમ અને ઓબ્જેક્શન દાખલ કરવાની તારીખ 12 ઓક્ટોબર 2026 સુધી અને તેના નિકાલની તારીખ 10 નવેમ્બર 2026 સુધી વધારવામાં આવી છે.
અધિકારીઓને લઈને પણ મહત્વના નિર્ણયો
ચૂંટણી પંચે પોતાની આંતરિક કામગીરી અંગે પણ કેટલાક નિર્ણયો લીધા છે. હવે દરેક બેઠકનો એજન્ડા અગાઉથી મોકલવામાં આવશે અને બેઠકના minutes પણ જાહેર કરવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત તમામ અધિકારીઓની APAR (Annual Performance Appraisal Report) દર વર્ષે 31 ડિસેમ્બર સુધી પૂર્ણ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. અધિકારીઓના વિદેશ પ્રવાસ માટે પણ ચૂંટણી પંચની મંજૂરી લેવી પડશે.
ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા અધિકારીઓને આપવામાં આવેલા નિર્દેશોનું કડક પાલન કરવાનું પણ જણાવવામાં આવ્યું છે.
20 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR પૂર્ણ
ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે કે બિહાર અને પશ્ચિમ બંગાળ સહિત 20 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ચૂકી છે. SIR દરમિયાન અથવા ત્યારબાદ જે લોકોના નામ છૂટી ગયા હોય, તેમજ યુવા અને પ્રથમ વખત મતદાન કરનારા લોકો continuous updation હેઠળ પોતાના EROને અરજી કરી શકે છે.
CEO, DEO અને EROને આવા મતદારો માટે તાત્કાલિક વિશેષ ડ્રાઇવ ચલાવવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
ચૂંટણી પંચે વધુમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે SIR સંબંધિત તેનો આદેશ અને Form 6 સાથે જોડાયેલી જોગવાઈઓ અંગેના નિર્ણયો કમિશનની સર્વસંમતિથી લેવામાં આવ્યા હોવાનું તે કહે છે. આ મામલે ચૂંટણી પંચે સુપ્રીમ કોર્ટના અગાઉના આદેશનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે.
ECINET અને SIR પર ચૂંટણી પંચનું સ્પષ્ટીકરણ
ચૂંટણી પંચે કેબિનેટ સેક્રેટરીને મોકલવામાં આવેલા પત્ર અંગે પણ સ્પષ્ટતા કરી છે. તેના જણાવ્યા અનુસાર, આ પત્ર કોઈ ચૂંટણી નીતિ અથવા IT ડિવિઝન સાથે સંબંધિત નહોતો, પરંતુ ECIમાં ડેપ્યુટેશન પર આવેલા એક અધિકારીની કામગીરી સાથે સંબંધિત હતો.
આ ઉપરાંત ચૂંટણી પંચે કહ્યું છે કે SIRનો આદેશ 24 જૂન 2025ના રોજ તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે સર્વસંમતિથી જારી કરવામાં આવ્યો હતો અને ત્યારબાદ અલગ-અલગ તબક્કામાં તેનો કાર્યક્રમ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.
ગોવામાં 81 મતદારોએ Form 6 ભર્યું
ગોવાના CEOએ BLOને ઘરે-ઘરે જઈને છૂટી ગયેલા મતદારોના ફોર્મ એકત્રિત કરવા માટે સૂચના આપી છે. ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા મુજબ, 97માંથી 81 મતદારોએ પહેલેથી જ Form 6 ભર્યું છે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન મતદારોને પોતાના નામ અને ચૂંટણી યાદીમાં રહેલી વિગતો ચકાસવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. ચૂંટણી પંચની સત્તાવાર Voter Services Portal પર મતદાર નોંધણી, અરજીની સ્થિતિ અને અન્ય ચૂંટણી સંબંધિત સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે.
