આજે દેશભરમાં નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝની 125મી જન્મજયંતિની ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે. દરમિયાન, મમતા સરકારે જાહેરાત કરી છે કે તે હુગલીમાં નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝના નામ પર સ્પોર્ટ્સ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના કરશે. મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ કહ્યું કે અમે હુગલીમાં નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝના નામ પર સ્પોર્ટ્સ યુનિવર્સિટી બનાવીશું. દિલ્હીમાં નેતાજી માટે પ્લાનિંગ કમિશન હતું, જેને સરકારે હટાવી દીધું, અમે બંગાળમાં પ્લાનિંગ કમિશન બનાવીશું. તેમણે કહ્યું કે NCCની તર્જ પર બંગાળની શાળાઓમાં જય હિંદ વાહિનીની રચના કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે યુદ્ધ સ્મારકને લઈને રાજનીતિ થઈ રહી છે, પરંતુ શહીદોમાં કોઈ ભેદભાવ નથી.

રાષ્ટ્રીય રજા જાહેર

અગાઉ, મમતા બેનર્જીએ કેન્દ્ર સરકારને નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝના જન્મદિવસને રાષ્ટ્રીય રજા તરીકે જાહેર કરવાની અપીલ કરી હતી જેથી સમગ્ર દેશ રાષ્ટ્રીય નેતાને શ્રદ્ધાંજલિ આપી શકે અને દેશનાયક દિવસને સૌથી યોગ્ય રીતે ઉજવી શકે.

જય હિંદ વાહિની બનાવવામાં આવશે
મમતા બેનર્જીએ કહ્યું કે NCCની જેમ શાળામાં પણ જય હિંદ વાહિની બનાવવામાં આવશે. કોરોનાને કારણે તેમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે, પરંતુ તેનો અમલ કરવામાં આવશે. અલીપુર સેન્ટ્રલ જેલમાં મ્યુઝિયમ બનાવવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે 23 જાન્યુઆરીથી 30 જાન્યુઆરી સુધી શહીદોને યાદ કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે આજે દેશને હિંદુ-મુસ્લિમના નામે વહેંચવામાં આવી રહ્યો છે. રાષ્ટ્રવાદના નામે દેશનું વિભાજન થઈ રહ્યું છે.

 આજે નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝની 125મી જન્મજયંતિ છે. આ પ્રસંગે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઈન્ડિયા ગેટ ખાતે મહાન સ્વાતંત્ર્ય સેનાની સુભાષ ચંદ્ર બોઝની હોલોગ્રામ પ્રતિમાનું અનાવરણ કરશે. નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ એ ભારતના મહાન સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓમાંથી એક છે જેમની પાસેથી આજના યુવાનો પ્રેરણા લે છે. સરકારે નેતાજીના જન્મદિવસને પરાક્રમ દિવસ તરીકે ઉજવવાની જાહેરાત કરી છે. આવો જાણીએ તેમની સાથે જોડાયેલા રસપ્રદ તથ્યો.

નેતાજીનું જીવનચરિત્ર
સ્વતંત્રતા ચળવળના મહાન નાયક સુભાષ ચંદ્ર બોઝનો જન્મ 23 જાન્યુઆરી 1897ના રોજ ઓડિશાના કટક જિલ્લામાં થયો હતો. તેમના પિતા જાનકીનાથ પ્રખ્યાત વકીલ હતા. તેમની માતાનું નામ પ્રભાવતીદેવી હતું. સુભાષ ચંદ્ર બોઝે તેમનું પ્રારંભિક શિક્ષણ કલકત્તાની ‘પ્રેસિડેન્સી કૉલેજ’ અને ‘સ્કોટિશ ચર્ચ કૉલેજ’માંથી લીધું હતું. આ પછી તેઓ ભારતીય વહીવટી સેવાની તૈયારી માટે બ્રિટન ગયા. 1920માં તેમને સફળતા મળી અને તેમણે ‘ભારતીય વહીવટી સેવા’ની પરીક્ષા પાસ કરી. ICS પરીક્ષા પાસ કર્યા બાદ સુભાષે ICSમાંથી રાજીનામું આપી દીધું હતું. તેના પર તેના પિતાએ તેને પ્રોત્સાહિત કરતા કહ્યું કે જ્યારે તમે દેશ સેવાનું વ્રત લઈ લીધું છે તો આ માર્ગથી ક્યારેય ભટકો નહીં.

નેતાજી આ રીતે સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં ઝંપલાવ્યા હતા
1919માં જલિયાવાલા બાગ હત્યાકાંડે સમગ્ર દેશના લોકોને પરેશાન કરી દીધા હતા. દેશના યુવાનો મહાત્મા ગાંધીના સમર્થનમાં રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. આ દરમિયાન સુભાષ ચંદ્ર બોઝ પણ આઝાદીની આ લડાઈમાં કૂદી પડ્યા. તેની પાછળનું એક કારણ એ હતું કે તેમના પિતાએ અંગ્રેજોના દમનના વિરોધમાં ‘રાય બહાદુર’નું બિરુદ પાછું આપ્યું હતું. આ કારણે સુભાષના મનમાં અંગ્રેજો પ્રત્યેની કડવાશ વધી ગઈ.

1938માં કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ
આ પછી નેતાજી ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં જોડાયા. તેઓ ડિસેમ્બર 1927માં કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ પછી 1938માં કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ તરીકે ચૂંટાયા હતા. ઈતિહાસકારો માને છે કે નેતાજી અને ગાંધી અહિંસામાં માનતા ન હતા. તેથી જ તે પ્રખર ક્રાંતિકારીઓની પાર્ટીનો પ્રિય બની ગયો. જો કે નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ અને મહાત્મા ગાંધી વચ્ચે આઝાદી હાંસલ કરવા માટેના માર્ગ વિશે મતભેદ હતા, પરંતુ બંને એકબીજાને માન આપતા હતા. 1938ના કોંગ્રેસ અધિવેશનમાં નેતાજીએ કહ્યું હતું કે મારી ઈચ્છા છે કે મહાત્મા ગાંધીના નેતૃત્વમાં આપણે આઝાદીની લડાઈ લડીએ. અમારી લડાઈ માત્ર બ્રિટિશ સામ્રાજ્યવાદ સાથે નથી, પરંતુ વિશ્વ સામ્રાજ્યવાદ સાથે છે.

1939માં કોંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપ્યું
જો કે, બાદમાં નેતાજીનો કોંગ્રેસથી મોહભંગ થઈ ગયો અને 16 માર્ચ 1939ના રોજ તેમણે કોંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપી દીધું. આ પછી સુભાષે આઝાદીની ચળવળને નવો માર્ગ આપીને યુવાનોને સંગઠિત કરવાનો પ્રયાસ શરૂ કર્યો. તેની શરૂઆત 4 જુલાઈ 1943ના રોજ સિંગાપોરમાં ‘ભારતીય સ્વતંત્રતા પરિષદ’થી થઈ હતી. આઝાદ હિંદ ફોજની રચના 5 જુલાઈ 1943ના રોજ થઈ હતી. આઝાદ હિંદ ફોજમાં 85,000 સૈનિકોનો સમાવેશ થતો હતો અને તેમાં કેપ્ટન લક્ષ્મી સ્વામીનાથનની આગેવાની હેઠળની મહિલા એકમ પણ હતી. આ પછી નેતાજીના નેતૃત્વમાં આઝાદ હિંદ ફોજે દેશને આઝાદી અપાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. 21 ઓક્ટોબર, 1943ના રોજ, એશિયાના વિવિધ દેશોમાં વસતા ભારતીયોની એક પરિષદ યોજીને અને તેમાં ભારતની અસ્થાયી સ્વતંત્ર સરકારની સ્થાપના કરીને, નેતાજીએ સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત કરવાના સંકલ્પને સાકાર કર્યો. ઇતિહાસકારોનું માનવું છે કે મહાત્મા ગાંધી સુભાષના વિચારો સાથે સહમત ન હતા. ચંદ્ર બોઝ.. આ જ કારણ છે કે ધીમે ધીમે કોંગ્રેસ પાર્ટીની અંદરના સંજોગો સુભાષચંદ્ર બોઝની વિરુદ્ધ થઈ ગયા. નેતાજી કોંગ્રેસ પાર્ટીના અધ્યક્ષ હતા, પરંતુ તે પછી પણ ગાંધીજી અને તેમના નજીકના લોકોએ નેતાજી વિરુદ્ધ અસહકાર આંદોલન શરૂ કર્યું. જેના કારણે તેમણે કોંગ્રેસ પાર્ટીમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું.

નેતાજી કોલકાતામાં નજરકેદ
તે જ સમયે, બીજું વિશ્વ યુદ્ધ ચાલી રહ્યું હતું અને નેતાજીને લાગ્યું કે જો બ્રિટનના દુશ્મનોનો સામનો કરવામાં આવે તો તેમની સાથે મળીને બ્રિટિશ શાસનથી આઝાદી મેળવી શકાય છે. જો કે, બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા તેમના મંતવ્યો પર શંકા કરવામાં આવી હતી અને આ કારણોસર બ્રિટિશ સરકારે તેમને કોલકાતામાં નજરકેદ કર્યા હતા. થોડા દિવસો પછી, નેતાજી અંગ્રેજોની આંખમાં ધૂળ નાખીને ભાગવામાં સફળ થયા અને ભગર જર્મની પહોંચી ગયા.

હિટલરને નેતાજીનો વિશ્વાસ હતો
ભારતને આઝાદ કરવાના સ્વપ્ન સાથે નેતાજી જર્મનીના સરમુખત્યાર હિટલરને મળવા આવ્યા હતા. આ દરમિયાન એક રસપ્રદ ઘટના બની. ખરેખર, આ સમયે બીજું વિશ્વયુદ્ધ ચાલી રહ્યું હતું અને હિટલરને જીવનું જોખમ હતું. આ કારણે નેતાજીને પહેલા રૂમમાં બેસાડવામાં આવે છે. હિટલર પોતાને બચાવવા માટે તેની આસપાસ બોડી ડબલ્સ રાખતો હતો, જે તેના જેવા દેખાતા હતા. જો કે, નેતાજી થોડીવાર રૂમમાં બેઠા રહ્યા અને થોડા સમય પછી હિટલરના રૂપમાં એક વ્યક્તિ નેતાજીને મળવા આવ્યો અને નેતાજી તરફ હાથ લંબાવ્યો. નેતાજીએ હાથ મિલાવ્યા, પણ હસીને કહ્યું કે તમે હિટલર નથી, હું તેમને મળવા આવ્યો છું. તે માણસ ધ્રૂજી ગયો અને પાછો ગયો. થોડી વાર પછી હિટલર જેવો દેખાતો અન્ય વ્યક્તિ નેતાજીને મળવા આવ્યો. હાથ મિલાવ્યા બાદ નેતાજીએ તેમને એમ પણ કહ્યું કે તેઓ હિટલરને મળવા આવ્યા હતા, તેમની બોડી ડબલ નહીં. આ પછી હિટલર પોતે નેતાજીને મળવા આવે છે અને નેતાજીએ અસલી હિટલરને ઓળખીને કહ્યું કે હું સુભાષ છું.. હું ભારતથી આવ્યો છું, કૃપા કરીને હાથ મિલાવતા પહેલા તમારા મોજા ઉતારી લો કારણ કે મને મિત્રતાની વચ્ચે કોઈ દિવાલ નથી જોઈતી.’ નેતાજીનો આત્મવિશ્વાસ જોઈને હિટલરને પણ તેમના પર વિશ્વાસ થઈ ગયો.

તમે મને લોહી આપો, હું તમને સ્વતંત્રતા આપીશ
12 સપ્ટેમ્બર, 1944ના રોજ રંગૂનના જ્યુબિલી હોલમાં, શહીદ યતીન્દ્ર દાસના સ્મારક દિવસે, નેતાજીએ ખૂબ જ ભાવુક ભાષણ આપતા કહ્યું કે હવે આપણી આઝાદી નિશ્ચિત છે, પરંતુ આઝાદી બલિદાન માંગે છે. તમે મને લોહી આપો, હું તમને આઝાદી અપાવીશ.’ આ તે વાક્ય હતું જેણે દેશના યુવાનોમાં પ્રાણ ફૂંક્યા હતા, જે માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ વિશ્વના ઈતિહાસમાં સુવર્ણ અક્ષરોમાં અંકિત છે.

વિવાદ અકસ્માત મૃત્યુ
16 ઓગસ્ટ 1945ના રોજ, ટોક્યો જતા રસ્તે તાઈહોકુ એરપોર્ટ પર નેતાજીનું વિમાન દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયું અને સ્વતંત્ર ભારતની અમરત્વની ઘોષણા કરનાર ભારત માતાના વીર પુત્ર હંમેશ માટે અમર થઈ ગયા. પરંતુ સુભાષ ચંદ્ર બોઝનો મૃતદેહ ક્યારેય મળ્યો ન હતો અને આ કારણોસર તેમના મૃત્યુને લઈને હજુ પણ વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.