National News : ધર્મ પરિવર્તન કર્યા બાદ અનામત (Reservation)નો લાભ મેળવવાના મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટે (Supreme Court)મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. તમિલનાડુ સરકારના એક સરકારી આદેશને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટે મદ્રાસ હાઈકોર્ટના નિર્ણયને યથાવત્ રાખ્યો છે. આ મામલો ખાસ કરીને હિન્દુ ધર્મમાંથી ઇસ્લામ અપનાવનારા લોકોની પછાત વર્ગ તરીકેની ઓળખ અને અનામતના લાભ સાથે જોડાયેલો છે.
ધર્માંતરણ અને અનામતના અધિકાર પર કોર્ટનું વલણ
સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court)ની વિશેષ પીઠે આ મામલે સ્પષ્ટ કર્યું કે માત્ર અગાઉની સામાજિક ઓળખના આધારે ધર્મ પરિવર્તન (Religious Conversion)બાદ અનામતનો લાભ મેળવવાનો દાવો કરી શકાય નહીં. કેસમાં હિન્દુ સામાજિક વ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલી જાતિગત પછાતતા અને અન્ય ધર્મ અપનાવ્યા પછી અનામત માટેની પાત્રતા અંગે કાનૂની પ્રશ્નો ઊભા થયા હતા.
તમિલનાડુ સરકારના આદેશને પડકાર
તમિલનાડુ સરકારે (Tamil Nadu Government)રાજ્યના સાત મુસ્લિમ સમુદાયોને પછાત વર્ગ તરીકે માન્યતા આપવા સંબંધિત સરકારી આદેશ બહાર પાડ્યો હતો. આ વ્યવસ્થા હેઠળ ઇસ્લામ અપનાવનારા કેટલાક લોકોને ‘બેકવર્ડ ક્લાસ મુસ્લિમ’ શ્રેણી હેઠળ અનામતનો લાભ આપવાની જોગવાઈને લઈને વિવાદ ઊભો થયો હતો.
મદ્રાસ હાઈકોર્ટે સરકારના આદેશને રદ કર્યો હતો. ત્યારબાદ તમિલનાડુ સરકારે હાઈકોર્ટના નિર્ણયને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટનો ચુકાદો યથાવત્ રાખ્યો હતો.
ધર્મ બદલ્યા બાદ પછાતતાનો લાભ આપવાનો મુદ્દો
તમિલનાડુ સરકાર (Tamil Nadu Government)ની દલીલ હતી કે ધર્મ પરિવર્તન કર્યા પછી પણ જો કોઈ વ્યક્તિ સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત હોય, તો તેને અનામત (Reservation)નો લાભ મળવો જોઈએ. જોકે, આ મામલે કોર્ટ સમક્ષ માત્ર પછાતપણું હોવાનો દાવો પૂરતો છે કે નહીં અને ધર્મ પરિવર્તન બાદ કાનૂની પાત્રતા કેવી રીતે નક્કી થાય તે મુદ્દાઓ મહત્ત્વના બન્યા હતા.
SC અને OBC અનામત અંગે શું સમજવું?
આ ચુકાદાની અસર સમજતી વખતે અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અન્ય પછાત વર્ગ (OBC) માટેની અનામતની જોગવાઈઓ વચ્ચેનો તફાવત ધ્યાનમાં લેવો જરૂરી છે. બંને શ્રેણીઓ માટેના નિયમો અને પાત્રતાના માપદંડ એકસરખા નથી. તેથી આ ચુકાદાને દરેક ધર્માંતરણ કરનાર વ્યક્તિ માટે તમામ પ્રકારની અનામત આપમેળે બંધ થઈ જાય તેવા સામાન્ય નિયમ તરીકે સમજવો યોગ્ય નથી. સંબંધિત સમુદાયની કાનૂની સ્થિતિ અને લાગુ પડતી જોગવાઈઓના આધારે પાત્રતા નક્કી થાય છે.
