Bangladesh News: બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારના મુખ્ય સલાહકાર, મોહમ્મદ યુનુસ, ભારત સાથેના સંબંધો બગાડવાના મિશન મોડ પર છે. મોહમ્મદ યુનુસ ગમે તે પ્લેટફોર્મ પર હોય, ભારતની ટીકા કરે છે. તેઓ પીએમ નરેન્દ્ર મોદી પર આંગળી ચીંધે છે. પરંતુ મોહમ્મદ યુનુસના ભારત કાર્ડનો રાજકીય હેતુ છે.
વાસ્તવમાં, તેઓ ગંભીર આર્થિક કટોકટી, તૈયાર કપડાંની ઘટતી નિકાસ, સેનાના દબાણ અને સૌથી વધુ, ચૂંટણી ન યોજવાને કારણે ઉદ્ભવતા આંતરિક અસંતોષથી બંગાળી લોકોનું ધ્યાન હટાવવા માટે ભારત સાથે સંઘર્ષપૂર્ણ નિવેદનો આપતા રહે છે.
મોહમ્મદ યુનુસનું ભારત વિરોધી નિવેદન બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રવાદી પક્ષ (BNP) અને જમાત-એ-ઇસ્લામીની વિચારધારાને અનુરૂપ છે, જે ભારત વિરોધી રહી છે. આ બંને સંગઠનો ઐતિહાસિક રીતે ભારત પ્રત્યે પ્રતિકૂળ અને શંકાસ્પદ રહ્યા છે. આ બંને સંગઠનો મોહમ્મદ યુનુસના પાયાવિહોણા ભારત વિરોધી નિવેદનો સાંભળીને ખુશ છે અને આમ કરીને, મોહમ્મદ યુનુસ તેમના રાજકીય જીવનની રિચાર્જ માન્યતા વધારી રહ્યા છે.
નોંધનીય છે કે મોહમ્મદ યુનુસે સત્તા સંભાળ્યાના થોડા મહિનાઓમાં ચૂંટણી કરાવવાનો દાવો કર્યો હતો. પરંતુ યુનુસે ચૂંટણીની નવી તારીખ એપ્રિલ 2026 આપી છે. એટલે કે તેઓ વધુ એક વર્ષ માટે બાંગ્લાદેશના શાસક રહેશે.
થોડા દિવસો પહેલા જ મોહમ્મદ યુનુસે ભારતના ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યો વિશે નિવેદન આપ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં સમુદ્રના માલિક ફક્ત આપણે જ છીએ. ભારતે આ અંગે તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપી હતી.
હાલમાં લંડનમાં રહેલા મોહમ્મદ યુનુસ ફરી એકવાર ભારત સાથે તણાવ વધારવાવાળા નિવેદનો આપી રહ્યા છે.
લંડનમાં એક થિંક ટેન્ક સાથે વાત કરતા યુનુસે કહ્યું કે ‘અમે ભારત સાથે ઉત્તમ સંબંધો બનાવવા માંગીએ છીએ. તે આપણો પાડોશી છે, અમે તેની સાથે કોઈ મૂળભૂત સમસ્યા રાખવા માંગતા નથી, પરંતુ દર વખતે કોઈને કોઈ રીતે વસ્તુઓ ખોટી થાય છે કારણ કે ભારતીય પ્રેસમાંથી નકલી સમાચાર આવે છે… અને ઘણા લોકો કહે છે કે તેનો સંબંધ ત્યાંના ટોચના નીતિ નિર્માતાઓ સાથે છે.” યુનુસે શેખ હસીના કેસમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું નામ લીધું અને કહ્યું કે તેમણે શેખ હસીનાના સોશિયલ મીડિયા નિવેદનો પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરી હતી પરંતુ પીએમ મોદીએ ઇનકાર કર્યો હતો. નોંધનીય છે કે યુનુસ શેખ હસીનાને પદ પરથી હટાવ્યા પછી જ બાંગ્લાદેશના મુખ્ય પ્રશાસક બન્યા હતા. શેખ હસીના અને તેમના પક્ષ અવામી લીગ વિરુદ્ધ યુનુસના નિવેદનોને બાંગ્લાદેશી મીડિયામાં માત્ર પ્રાથમિકતા મળતી નથી, પરંતુ BNP અને જમાત-એ-ઇસ્લામી પણ આવા નિવેદનો માટે તેમની પીઠ થપથપાવે છે. ચાલો સમજીએ કે મોહમ્મદ યુનુસના ભારત વિરોધી નિવેદનો પાછળનું કારણ શું છે? અર્થશાસ્ત્રી મોહમ્મદ યુનુસ ભારત વિરુદ્ધ નિવેદનો આપે છે, ભલે તેઓ જાણે છે કે બાંગ્લાદેશની અર્થવ્યવસ્થા ભારતની મદદ વિના સરળતાથી ચાલી શકતી નથી. આ નીચેના કારણોસર છે.
સત્તાની માન્યતાને ફરીથી ચાર્જ કરવી
મોહમ્મદ યુનુસ કહેતા રહે છે કે તેઓ બાંગ્લાદેશની ખુરશી સાથે જોડાયેલા નથી, પરંતુ તેઓ દર વખતે તેનાથી વિપરીત કરે છે. આદર્શ રીતે, તેમણે જાહેરાત કરવી જોઈતી હતી ચૂંટણીઓ. પરંતુ ચૂંટણી સુધારાઓનો ઉલ્લેખ કરીને, તેઓ સતત તેને મુલતવી રાખી રહ્યા છે. હવે BNP પણ તેનો વિરોધ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આવા સમયે, તેઓ ભારત વિરોધી નિવેદનો આપી રહ્યા છે.
ફોરેન અફેર્સ મેગેઝિન ધ ડિપ્લોમેટ અનુસાર, યુનુસનું ભારત વિરોધી વલણ બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP) અને જમાત-એ-ઇસ્લામી જેવા પક્ષોનું સમર્થન મેળવવાનો પ્રયાસ છે, જે ઐતિહાસિક રીતે ભારત વિરોધી રહ્યા છે. બાંગ્લાદેશ માટે પ્રગતિશીલ અને ઉદારવાદી સરકાર જરૂરી છે, પરંતુ તેઓ ઘરેલુ સમર્થન માટે ભારત વિરોધી વલણ અપનાવી રહ્યા છે.”
યુનુસની સરકાર આંતરિક દબાણનો સામનો કરી રહી છે, જેમાં BNP અને વિદ્યાર્થી સંગઠનો દ્વારા વહેલી ચૂંટણીની માંગ અને સેનાની વધતી જતી અગવડતાનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત વિરોધી નિવેદનો આપીને, યુનુસ આ પક્ષોમાં પોતાની પકડ જાળવી રાખવા અને જનતામાં સત્તા પર પોતાની પકડ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
આંતરિક સમસ્યાઓથી ધ્યાન હટાવીને
શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણ, ક્યારેક સરહદ પર તણાવ અને ક્યારેક બાંગ્લાદેશી ઘુસણખોરોનો મુદ્દો ઉઠાવીને, યુનુસ પોતાની જનતાનું ધ્યાન ઘરેલુ સમસ્યાઓથી હટાવી રહ્યા છે. બાંગ્લાદેશમાં આંતરિક અસંતોષની સ્થિતિ છે, હિન્દુઓ પર હુમલા થઈ રહ્યા છે, રેડીમેડ ઉદ્યોગ કટોકટીમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. પરંતુ યુનુસ પાસે કોઈ જવાબ નથી. તેમને સત્તા સંભાળ્યાને 10 મહિનાથી વધુ સમય થઈ ગયો છે.
સૂક્ષ્મ અર્થતંત્ર માટે નોબેલ પુરસ્કાર જીતનાર યુનુસ પોતાના દેશની અર્થવ્યવસ્થા માટે કંઈ ખાસ કરી શક્યા નથી.
જાણકારી અનુસાર, “યુનુસ સરકાર ભારત વિરોધી લાગણીઓ ભડકાવીને આંતરિક અસ્થિરતા અને લઘુમતીઓ પરના હુમલા જેવા મુદ્દાઓ પરથી ધ્યાન હટાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.”
બીજી બાજુ, યુનુસ હિન્દુઓ પરના હુમલાઓને “પ્રચાર” અને “હસીના દ્વારા પ્રાયોજિત” ગણાવે છે જેથી તેઓ તેમના વહીવટની નિષ્ફળતાઓને છુપાવી શકે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ વલણ તેમની સરકારની નબળાઈઓને છુપાવવાનો અને જાહેર ધ્યાન બાહ્ય “શત્રુ” (ભારત) પર કેન્દ્રિત કરવાનો પ્રયાસ છે.
ભૂ-રાજકીય સંતુલન
યુનુસની સરકારે પાકિસ્તાન, ચીન અને તુર્કી જેવા દેશો સાથે સંબંધોને પ્રોત્સાહન આપ્યું, જે ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે. થોડા દિવસ પહેલા યુનુસની ચીન મુલાકાત અને બાંગ્લાદેશને ભારતના ઉત્તરપૂર્વ માટે ‘રક્ષક’ કહેવું એ એક ભૂ-રાજકીય સંદેશ છે, જે ચીનના પ્રભાવને વધારવાના પ્રયાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે.”
કટ્ટરપંથી ઇસ્લામિક તત્વોનું સમર્થન
યુનુસની સરકારે જમાત-એ-ઇસ્લામી અને અન્ય ઇસ્લામી જૂથો પરનો પ્રતિબંધ હટાવી લીધો, જેના કારણે બાંગ્લાદેશમાં ધાર્મિક ઉગ્રવાદ વધ્યો છે. યુનુસની સરકારે કટ્ટરપંથી ઇસ્લામિક નેતાઓને મુક્ત કર્યા. આમ કરીને, તેઓ ઇસ્લામિક તત્વોમાં લોકપ્રિય બની રહ્યા છે. તેમના વલણને બાંગ્લાદેશમાં શેખ હસીનાને સત્તા પરથી દૂર કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવનારા વિદ્યાર્થી જૂથો પણ પસંદ કરે છે.
હિન્દુ અખબાર અનુસાર, યુનુસે અવામી લીગને “ફાસીવાદી” કહીને અને તેના સાથીઓને રાજકીય ચર્ચાઓથી દૂર રાખીને ઇસ્લામિક અને ભારત વિરોધી પક્ષોને મજબૂત બનાવ્યા. નિષ્ણાતો માને છે કે આ વલણ યુનુસની સરકાર માટે ઇસ્લામિક જૂથોનો ટેકો મેળવવાનો પ્રયાસ છે, જે ભારત માટે ખતરો છે.
માહિતી અનુસાર “યુનુસની વૈશ્વિક છબી અને પશ્ચિમી સમર્થન તેમને ભારતના દબાણથી બચાવવામાં મદદ કરે છે, જેના કારણે તેઓ ભારત વિરોધી વલણ અપનાવવામાં હિંમત બતાવી રહ્યા છે.”
હકીકતમાં, મોહમ્મદ યુનુસનું આ વલણ બીએનપી અને ઇસ્લામિક તત્વોનો ટેકો મેળવવા, અમેરિકા અને ચીન જેવા દેશો પાસેથી કાયદેસરતા મેળવવા અને શેખ હસીનાના પ્રભાવને ઘટાડવાનો પ્રયાસ છે. જોકે, યુનુસની આ રણનીતિ ભારત સાથેના સંબંધોને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે અને લાંબા ગાળે બાંગ્લાદેશની સ્થિરતા માટે ખતરો બની શકે છે.
આ પણ વાંચો:બાંગ્લાદેશનાં પૂર્વ PM શેખ હસીના સામે આજથી કોર્ટમાં સુનાવણી, જીવંત પ્રસારણ થશે
આ પણ વાંચો:બાંગ્લાદેશમાં હડતાળ અને કામબંધી, પગાર ચૂકવવા માટે પૈસા નથી… ચૂંટણીઓ પણ મુલતવી, હવે…
આ પણ વાંચો:બાંગ્લાદેશથી પરત ફર્યા બાદ ભારતીય વિદેશ સચિવે શેખ હસીના પર મોટું નિવેદન આપ્યું
