વિદેશ સચિવ વિનય ક્વાત્રાએ સોમવારે જણાવ્યું હતું કે જોહાનિસબર્ગમાં બ્રિક્સ સમિટની બાજુમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની દ્વિપક્ષીય બેઠકોના કાર્યક્રમોને હજુ અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, તેમણે વડાપ્રધાન મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચેની મુલાકાતની શક્યતા અંગેના પ્રશ્નોના કોઈ સીધો જવાબ આપ્યો ન હતો. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 22 થી 24 ઓગસ્ટ દરમિયાન યોજાનારી 15મી BRICS સમિટમાં ભાગ લેવા માટે દક્ષિણ આફ્રિકાના શહેરની મુલાકાત લેશે. તેમની આ મુલાકાત દક્ષિણ આફ્રિકાના રાષ્ટ્રપતિ સિરિલ રામાફોસાના આમંત્રણ પર થશે.
કોવિડ-19 પછી BRICS (બ્રાઝિલ-રશિયા-ભારત-ચીન-દક્ષિણ આફ્રિકા) નેતાઓની આ પ્રથમ ભૌતિક હાજરીની બેઠક (વ્યક્તિગત સમિટ) હશે. PM મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ બ્રિક્સ સમિટની બાજુમાં ચર્ચા કરશે કે કેમ તે અંગે પૂછવામાં આવતા વિદેશ સચિવ ક્વાત્રાએ પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાનની દ્વિપક્ષીય બેઠકોને હજુ અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
જો આ દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજાય છે, તો મે 2020 માં પૂર્વ લદ્દાખમાં સરહદ અવરોધ પછી આ તેમની વચ્ચેની પ્રથમ બેઠક હશે. ગયા વર્ષે નવેમ્બરમાં બાલીમાં G-20 શિખર સંમેલનમાં પીએમ મોદી અને શી જિનપિંગે થોડા સમય માટે સામ-સામે મુલાકાત કરી હતી. દરમિયાન, ભારતીય સેના અને ચીની પીએલએ વચ્ચે આત્મવિશ્વાસ નિર્માણના પગલાંના ભાગરૂપે પૂર્વી લદ્દાખના ડેપસાંગ અને ડેમચોકમાં સ્થાનિક કમાન્ડર-સ્તરની વાતચીત ચાલુ રહી છે.
ભારત અને ચીનના સૈનિકો પૂર્વી લદ્દાખના કેટલાક સ્થળોએ ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયથી અથડામણની સ્થિતિમાં છે. જો કે બંને પક્ષોએ વ્યાપક રાજદ્વારી અને સૈન્ય વાટાઘાટો બાદ ઘણા વિસ્તારોમાંથી સૈનિકો હટાવવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી લીધી છે. ભારત અને ચીને 13-14 ઓગસ્ટના રોજ 19મી ભારત-ચીન કોર્પ્સ કમાન્ડર-સ્તરની બેઠક ભારતીય બાજુના ચુશુલ-મોલ્ડો બોર્ડર મીટિંગ પોઈન્ટ પર યોજી હતી. સંયુક્ત નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “બંને પક્ષોએ પશ્ચિમી ક્ષેત્રમાં LAC સાથે બાકી રહેલા મુદ્દાઓના નિરાકરણ પર હકારાત્મક, રચનાત્મક અને ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરી.”
ઘટનાક્રમની જાણકારી ધરાવતા સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મેજર જનરલ સ્તરની વાટાઘાટો શુક્રવારે શરૂ થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે અને તે મુખ્યત્વે આત્મવિશ્વાસ નિર્માણ પર કેન્દ્રિત છે. અગાઉ, 24 જુલાઈના રોજ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોભાલે જોહાનિસબર્ગમાં બ્રિક્સની બેઠક દરમિયાન વરિષ્ઠ ચીની રાજદ્વારી વાંગ યી સાથે મુલાકાત કરી હતી. મીટિંગ અંગેના પોતાના નિવેદનમાં વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું હતું કે ડોભાલે જણાવ્યું હતું કે 2020થી ભારત-ચીન સરહદના પશ્ચિમી સેક્ટરમાં વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા પરની સ્થિતિએ વ્યૂહાત્મક વિશ્વાસ ખતમ કર્યો છે અને સંબંધોમાં નબળાઈ આવી છે.
