71મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારમાં શાહરૂખ ખાનને મળી પહેલી...

National Film Award: રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર સમારોહ આજે સાંજે 4 વાગ્યે દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવનમાં યોજાઈ રહ્યો છે. 1 ઓગસ્ટના રોજ, પ્રસારણ મંત્રાલયે તમામ રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર વિજેતાઓના નામ જાહેર કર્યા હતા, ત્યારબાદ ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ આજે તમામ વિજેતાઓને પુરસ્કારો પ્રદાન કરશે.

રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર સમારોહ પહેલા, રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર વિજેતાઓની યાદી, વિજેતાઓને ઘેરાયેલા વિવાદો, પુરસ્કારો વિશે રસપ્રદ તથ્યો અને તેના ઇતિહાસ વિશે તમારે જે જાણવાની જરૂર છે તે બધું વાંચો –

‘ધ કેરળ સ્ટોરી’ એવોર્ડ જીતવા સામે કેરળ સરકારનો વાંધો

‘ધ કેરળ સ્ટોરી’ ફિલ્મને શ્રેષ્ઠ દિગ્દર્શનનો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળ્યો છે. આ જાહેરાત બાદ, કેરળના મુખ્યમંત્રી પિનરાઈ વિજયને વાંધો ઉઠાવતા કહ્યું કે “આ ફિલ્મને પુરસ્કાર આપવો એ એક ચોક્કસ રાજકીય વિચારધારાને પ્રોત્સાહન આપવા સમાન છે, જે તેના રાજ્યનું અપમાન છે.” તેણે કહ્યું કે “આ ફિલ્મ ખોટી વાર્તા કહીને સમાજમાં નફરત ફેલાવે છે.”

રાજકારણી વી.ડી. સતીષે એમ પણ કહ્યું હતું કે, “આ પુરસ્કાર નફરતના પ્રચારને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યો છે.” રાજ્યના મંત્રીઓ સાજી ચેરિયન, કે.એન. બાલાગોપાલ, વી. શિવનકુટ્ટી અને પી.એ. મોહમ્મદ રિયાઝે પણ ફિલ્મને પુરસ્કાર આપવાનો વિરોધ કર્યો હતો.

રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર જ્યુરી સભ્ય પ્રવીણ નાયરે પણ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેમણે “ધ કેરળ સ્ટોરી” ને પુરસ્કાર આપવાનો વિરોધ કર્યો હતો, તેને એક પ્રચાર ફિલ્મ ગણાવી હતી, પરંતુ બાકીના જ્યુરીએ તેને નકારી કાઢ્યું હતું.

સહાયક અભિનેત્રીનો પુરસ્કાર જીતનાર મલયાલમ અભિનેત્રી રાની મુખર્જીની જીત સામે વાંધો ઉઠાવે છે

રાની મુખર્જીએ ફિલ્મ “શ્રીમતી ચેટર્જી વર્સિસ નોર્વે” માટે તેના કારકિર્દીનો પ્રથમ રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર જીત્યો હતો. “ઓલુઝક્કુ” માટે શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રીનો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર જીતનાર મલયાલમ અભિનેત્રી ઉર્વશીને શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રીનો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળ્યો હતો. 1 ઓગસ્ટના રોજ વિજેતાઓની જાહેરાત થયા પછી, અભિનેત્રી ઉર્વશીએ પોતાની નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. એશિયા નેટ સાથેની એક મુલાકાતમાં, તેણીએ કહ્યું હતું કે તેણીને રાની મુખર્જીને બદલે શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનો પુરસ્કાર મળવો જોઈતો હતો.

અભિનેત્રીએ એમ પણ કહ્યું કે સહાયક અભિનેતા માટે શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો એવોર્ડ જીતનાર વિજય રાઘવનને શાહરૂખ ખાનને બદલે શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો એવોર્ડ મળવો જોઈતો હતો. અભિનેત્રીએ જ્યુરીના નિર્ણય પર સવાલ ઉઠાવતા પૂછ્યું કે એવોર્ડ આપવા માટે કયા માપદંડોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ઉર્વશીએ કહ્યું, “આ પુરસ્કારોમાં પારદર્શિતાનો અભાવ છે.”

71 મો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર
મોહનલાલ

દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કાર(જીવનકાળ સિદ્ધિ)

મલયાલી સિનેમાના સુપરસ્ટાર મોહનલાલે 1978 માં અભિનયની શરૂઆત કરી હતી.
ચાર દાયકાની કારકિર્દીમાં, તેણે 400 થી વધુ ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો છે.
મોહનલાલને પાંચ રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો મળ્યા છે, જેમાંથી બે શ્રેષ્ઠ અભિનેતા માટે છે.

તેને શું મળશે?
ગોલ્ડન લોટસ, ₹10 લાખ રોકડ, મેડલ અને શાલ

71 મો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર (ફિલ્મોં કેટેગરી )

શ્રેષ્ઠ ફીચર ફિલ્મ
12 વી ફેલ
હિન્દી

શ્રેષ્ઠ નોન-ફીચર ફિલ્મ
ધ ફ્લાવરિંગ મેન
હિન્દી

શ્રેષ્ઠ દિગ્દર્શન
ડેબ્યુ ફિલ્મ
હિન્દી

શ્રેષ્ઠ દિગ્દર્શન
ધ કેરળ સ્ટોરી
હિન્દી

દિગ્દર્શક માઉની શ્રેષ્ઠ ડેબ્યુ ફિલ્મ
મિઝો

શ્રેષ્ઠ બાળકોની ફિલ્મ
નાલ ૨
મરાઠી

દિગ્દર્શકની શ્રેષ્ઠ ડેબ્યુ ફિલ્મ
આત્મા પલટ
મરાઠી

AVGC માં શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ (એનિમેટર)
હનુમાન
તેલુગુ

AVGC માં શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ (નિર્માતા અને દિગ્દર્શક)
હનુમાન
તેલુગુ

સમગ્ર મનોરંજન પૂરું પાડતી શ્રેષ્ઠ લોકપ્રિય ફિલ્મ
રોકી ઔર રાની કી પ્રેમ કહાની

તેને શું મળશે
ગોલ્ડન લોટસ એવોર્ડ, ₹3 લાખ રોકડ

71મો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો( અભિનેટના સંદર્ભે )
સિલ્વર લોટસ એવોર્ડ્સ
શ્રેષ્ઠ અભિનેતા (અગ્રણી) ભૂમિકા)
શાહરૂખ ખાન – પઠાણ (2023)
તેની 40 વર્ષની અભિનય કારકિર્દીમાં આ તેમનો પહેલો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર છે. તેમણે 1992માં ફિલ્મ દિવાનાથી શરૂઆત કરી હતી અને ચાર દાયકાની કારકિર્દીમાં 100 થી વધુ ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો છે. તેને 14 ફિલ્મફેર પુરસ્કારો મળ્યા છે.

વિક્રાંત મેસી – 12 વી ફેલ (2023)
તેણે ટીવી શો બાલિકા વધૂથી પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી અને ધીમે ધીમે ફિલ્મોમાં પરિવર્તિત થયા. તેને છપાક, 12 વી ફેઇલ અને કાર્ગો જેવી ફિલ્મોથી ઓળખ મળી.

શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી (મુખ્ય ભૂમિકા)
રાની મુખર્જી – શ્રીમતી ચેટર્જી વિરુદ્ધ નોર્વે
આ રાનીનો પહેલો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર છે. તેણે 1996માં રાજા કી આયેગી બારાતથી પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી અને કુછ કુછ હોતા હૈ, બ્લેક અને મર્દાની સહિત 50 થી વધુ ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો છે.

શ્રેષ્ઠ અભિનેતા (સહાયક ભૂમિકા)
વિજયરાઘવન ફિલ્મ – પુકાલા (મલયાલમ)

એમ.એસ. ભાસ્કર ફિલ્મ – પાર્કિંગ (તમિલ)

શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી (સહાયક ભૂમિકા)

ઉર્વશી ફિલ્મ – ઓલુઝુકુ (મલયાલમ)

જાનકી બોડીવાલા ફિલ્મ – વાશ (ગુજરાતી)

તેને શું મળશે
સિલ્વર લોટસ, ₹2 લાખ રોકડા

71મો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર (શ્રેષ્ઠ ગીત )

સિલ્વર લોટસ એવોર્ડ વિજેતા
શ્રેષ્ઠ પ્લેબેક સિંગર
પી.વી.એન.એસ. રોહિત
બેબી (તેલુગુ) ફિલ્મમાં પ્રેમીસ્તુન્ના ગીત માટે

શ્રેષ્ઠ મહિલા પ્લેબેક સિંગર
શિલ્પા રાવ
જવાન (હિન્દી) ફિલ્મમાં ચાલ્યા ગીત માટે

શ્રેષ્ઠ સિનેમેટોગ્રાફી
પ્રસન્તુ મોદપાત્રા
ફિલ્મ ધ કેરળ સ્ટોરી (હિન્દી) માટે

શ્રેષ્ઠ સંગીત નિર્દેશન (બેકગ્રાઉન્ડ સાઉન્ડ)
દર્શનવર્ધન રામેશ્વર
ફિલ્મ એનિમલ (હિન્દી) માટે

શ્રેષ્ઠ સાઉન્ડ ડિઝાઇન
સચિન સુધાકરન
પ્રાણી (હિન્દી)
શ્રેષ્ઠ સંગીત નિર્દેશન (ધ્વનિ)
જી.વી. પ્રકાશ કુમાર
ફિલ્મ વાથી (તમિલ) માટે

શ્રેષ્ઠ કોરિયોગ્રાફી
વૈભવ મર્ચન્ટ
રોકી ઔર રાની કી પ્રેમ કહાની ફિલ્મના ધીદોરા બાજે રે ગીત માટે

શ્રેષ્ઠ કોસ્ચ્યુમ ડિઝાઇન
સચિન લોવાલેકર, દિવ્યા ગંભીર, નિધિ ગંભીર
સેમ બહાદુર (હિન્દી) માટે

શ્રેષ્ઠ મેકઅપ
શ્રીકાંત દેસાઈ
સેમ બહાદુર (હિન્દી) માટે

રાષ્ટ્રીય, સામાજિક અને પર્યાવરણીય મૂલ્યોને પ્રોત્સાહન આપતી શ્રેષ્ઠ ફીચર ફિલ્મ
સેમ બહાદુર (હિન્દી)

શ્રેષ્ઠ બાળક કલાકાર
સુકૃતિ વેણુ, ફિલ્મ ગાંધી અને ચેટ્ટુ (તેલુગુ) માટે

કબીર ખંડારે, ફિલ્મ જીપ્સી (મરાઠી) માટે

નાલ 2 ફિલ્મ માટે ત્રિશા થોસર, શ્રીનિવાસ પોકલે, ભાર્ગવ જગપત

શું પુરસ્કાર આપવામાં આવશે?
સિલ્વર લોટસ એવોર્ડ, ₹2 લાખ રોકડા

71મો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર(એડિટિંગ માટે )

સિલ્વર લોટસ એવોર્ડ વિજેતા

AVGC સુપરવાઇઝર ખાતે શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ (VFX)

જેટ્ટી વેંકટેશ કુમાર
હનુમાન માટે

શ્રેષ્ઠ પટકથા (પટકથા લેખક)
સાઈ રાજેશ, રાજકુમાર
ફિલ્મ બેબી (તેલુગુ) માટે

ફિલ્મ પાર્કિંગ (તમિલ) માટે

શ્રેષ્ઠ પટકથા (સંવાદ)
દીપક કિંગરાની
ફિલ્મ સિર્ફ એક બંદા કાફી હૈ (હિન્દી) માટે

શ્રેષ્ઠ સંપાદન
મિધુન મુરલી
ફિલ્મ પુકલમ (મલયાલમ) માટે

શ્રેષ્ઠ પ્રોડક્શન ડિઝાઇન
મોહનદાસ
ફિલ્મ 2018 (મલયાલમ) માટે

શ્રેષ્ઠ ગીત
કસરાલા શ્યામ
ફિલ્મ બાલાગમ (તેલુગુ) ના ઓરુ પલ્લેટુરુ ગીત માટે

શ્રેષ્ઠ સ્ટંટ કોરિયોગ્રાફી
નંદુ
ફિલ્મ હનુમાન (તેલુગુ) માટે

તેને શું મળશે?
સિલ્વર લોટસ એવોર્ડ, ₹2 લાખ રોકડ પુરસ્કાર

71મો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો (બેસ્ટ ફિલ્મ )

પ્રાદેશિક ફિલ્મ માટે સિલ્વર લોટસ એવોર્ડ
વિજેતાઓ

શ્રેષ્ઠ હિન્દી ફિલ્મ
કથલ

શ્રેષ્ઠ બંગાળી ફિલ્મ
ડીપ ફ્રીઝ

શ્રેષ્ઠ આસામી ફિલ્મ
રોંગતાપુ

શ્રેષ્ઠ ગુજરાતી ફિલ્મ
વાશ

શ્રેષ્ઠ કન્નડ ફિલ્મ
કંદીલુ – અ રે ઓફ હોપ

શ્રેષ્ઠ મલયાલમ ફિલ્મ
ઉલોજુકુ

શ્રેષ્ઠ મરાઠી ફિલ્મ
શ્યામચી એ

શ્રેષ્ઠ ઉડિયા ફિલ્મ
પુષ્કર

શ્રેષ્ઠ પંજાબી ફિલ્મ
ગડ્ડે ગડ્ડે ચા

શ્રેષ્ઠ તમિલ ફિલ્મ
પાર્કિંગ

શ્રેષ્ઠ તેલુગુ ફિલ્મ
ભગવંત કેસરી

તેને શું મળશે?
સિલ્વર લોટસ એવોર્ડ અને ₹2 લાખ રોકડ પુરસ્કાર

રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોનો ઇતિહાસ –

રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારોની સ્થાપના 1954 માં કરવામાં આવી હતી.

શરૂઆતમાં, તેનો મુખ્ય હેતુ ભારતીય સિનેમાને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને વિવિધ ભાષાઓમાં શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોને રાષ્ટ્રીય માન્યતા આપવાનો હતો. તે સમયે, તેને રાજ્ય ફિલ્મ પુરસ્કારો કહેવામાં આવતા હતા. આ પુરસ્કારો સૌપ્રથમ તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

પ્રથમ રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારો (1954)

શ્રેષ્ઠ દસ્તાવેજી ફિલ્મ: મહાત્મા ગાંધી

શ્રેષ્ઠ બાળ ફિલ્મ: જાગૃતિ

શરૂઆતમાં, પુરસ્કારો ફક્ત શ્રેષ્ઠ ફીચર ફિલ્મ, શ્રેષ્ઠ દસ્તાવેજી ફિલ્મ અને શ્રેષ્ઠ બાળ ફિલ્મ માટે જ આપવામાં આવતા હતા. જો કે, સમય જતાં, દેશભરમાં વિવિધ ભાષાઓમાં ફિલ્મો માટે શ્રેણીઓ ઉમેરવામાં આવી.

1968 માં, નામ બદલીને ‘રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારો’ કરવામાં આવ્યું.

રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો સંબંધિત રસપ્રદ તથ્યો અને વિવાદો થયા હતા

65મો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર સમારોહ અનેક વિવાદોથી ઘેરાયેલો હતો. 140 પુરસ્કાર વિજેતાઓમાંથી લગભગ 60 લોકોએ સમારોહનો બહિષ્કાર કર્યો હતો. રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર નિયમો અનુસાર, ભારતના રાષ્ટ્રપતિ બધા વિજેતાઓનું સન્માન કરી રહ્યા છે. જોકે, 65મા સમારોહ પહેલા, વિજેતાઓને જાણ કરવામાં આવી હતી કે તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદ ફક્ત 11 વિજેતાઓને જ પુરસ્કારો અર્પણ કરશે, અને તત્કાલીન માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી સ્મૃતિ ઈરાની બાકીના પુરસ્કારો અર્પણ કરશે. આ જાણ્યા પછી, વિજેતાઓએ તેને અપમાન માન્યું અને સમારોહમાં હાજરી આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો.

1970માં, કોઈપણ ફિલ્મને ‘શ્રેષ્ઠ નોન-ફીચર ફિલ્મ’ શ્રેણી માટે લાયક ગણવામાં આવી ન હતી, જેના પરિણામે આ શ્રેણીમાં કોઈ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો ન હતો.

54મા રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર સમારોહમાં, પાંચ શ્રેણીઓમાં પુરસ્કારો આપવામાં આવ્યા ન હતા. જ્યુરીને લાગ્યું કે તેઓ આ પાંચ શ્રેણીઓ માટે યોગ્ય ફિલ્મો શોધી શકતા નથી.

2000 સુધી, મસાલા ફિલ્મોને રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો આપવામાં આવતા ન હતા. આ જ કારણ છે કે અમિતાભ બચ્ચનની બ્લોકબસ્ટર ફિલ્મ ‘ઝંજીર’ ને કોઈ એવોર્ડ મળ્યો નથી.

સૈફ અલી ખાનને ‘હમ તુમ’ માટે શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો એવોર્ડ મળ્યો હતો.

2004 માં, સૈફ અલી ખાનને ‘હમ તુમ’ માટે શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો એવોર્ડ મળ્યો હતો, જ્યારે શાહરૂખ ખાનની ફિલ્મ ‘સ્વદેશ’ પણ તે વર્ષે રિલીઝ થઈ હતી. આના કારણે ઘણા લોકોએ આ એવોર્ડ પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. એક એવોર્ડ સમારંભમાં શાહરૂખે પોતે કહ્યું હતું કે તેને સૈફને બદલે ‘સ્વદેશ’ માટે રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળવો જોઈતો હતો.

શબાના આઝમીએ પાંચ વખત શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર જીત્યો છે.

શબાના આઝમી એવી અભિનેત્રી છે જેણે સૌથી વધુ વખત શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર જીત્યો છે, પાંચ વખત. તેણીને “અર્થ,” “કંદહાર,” “પર,” “ગોડમધર,” અને “ફાયર” જેવી ફિલ્મો માટે આ પુરસ્કારો મળ્યા છે.

અમિતાભ બચ્ચનને ચાર વખત રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળ્યો છે.

અમિતાભ બચ્ચન, કમલ હાસન અને મોહનલાલ દરેકને ચાર શ્રેષ્ઠ અભિનેતાના પુરસ્કારો મળ્યા છે.

એ.આર. રહેમાનને શ્રેષ્ઠ સંગીત દિગ્દર્શન માટે છ રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો અને સાઉન્ડ ડાયરેક્ટ માટે એક રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળ્યો છે.

એ.આર. રહેમાનને સાત રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો મળ્યા છે.