વર્તમાન ભાગદોડભરી જીવનશૈલી, ખરાબ ખાનપાન અને સતત કલાકો સુધી ડેસ્ક પર બેસીને કામ કરવાની ટેવને (desk job)લીધે આપણું શરીર અનેક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનો શિકાર બની રહ્યું છે. આવી પરિસ્થિતિમાં જો દિવસભરમાંથી માત્ર થોડો સમય નીકાળીને યોગાભ્યાસ કરવામાં આવે, તો શરીરને તુરંત જ ઊર્જા અને તાજગી મળે છે. યોગ વિજ્ઞાનમાં ‘ડોલાસન’ (Dolasana)એક એવું અદ્ભુત આસન છે, જે શારીરિક સ્નાયુઓને મજબૂત કરવાની સાથે માનસિક તાણમાંથી મુક્તિ અપાવવામાં અત્યંત ગુણકારી સાબિત થાય છે.

શું છે ડોલાસન અને શા માટે છે આટલું ખાસ?

ડોલાસન એ મૂળરૂપે હઠયોગ પરંપરાની એક અતિ ઉપયોગી મુદ્રા છે. આ નામ બે શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યું છે- ‘ડોલ’ એટલે કે ઝૂલવું અથવા પેન્ડુલમની જેમ હલનચલન કરવું અને ‘આસન’ એટલે સ્થિતિ. ભારત સરકારના આયુષ મંત્રાલય દ્વારા પણ આ યોગાસનની વિશેષતાઓને બિરદાવવામાં આવી છે. આયુષ મંત્રાલય અનુસાર, ડોલાસન (Pendulum Pose) એક ડાયનેમિક યોગાભ્યાસ છે, જે શરીરની ફ્લેક્સિબિલિટી વધારવા, મેરૂદંડને મજબૂત કરવા અને શારીરિક સંતુલન જાળવવામાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવે છે.

ડોલાસન કરવાથી થતા અદ્ભુત સ્વાસ્થ્ય લાભો

આ આસનનો દૈનિક અભ્યાસ કરવાથી શારીરિક થાક, શિરદર્દ અને માનસિક તણાવ ક્ષણભરમાં દૂર થાય છે. તે પેટ અને કોર મસલ્સને ટોન કરીને મજબૂતી પૂરી પાડે છે તેમજ પીઠના નીચલા ભાગમાં આવતા ખેંચાણને શમિત કરીને દુખાવામાં રાહત આપે છે. આ સિવાય, તે હેમસ્ટ્રિંગ્સના સ્નાયુઓને મજબૂત કરે છે અને કરોડરજ્જુ સાથે જોડાયેલી ચેતાઓને સક્રિય કરી શરીરમાં લવચીકતા લાવે છે.

ઘરે જ ડોલાસન કરવાનો સરળ અને સાચો તરીકો

ડોલાસનની પ્રક્રિયા અત્યંત સુગમ છે. સૌથી પહેલાં બંને પગ વચ્ચે થોડું અંતર રાખીને સીધા ટટ્ટાર ઊભા રહો. ત્યારબાદ ઊંડો શ્વાસ લેતાં બેય હાથની આંગળીઓને પરસ્પર ઇન્ટરલોક કરીને માથાના પછવાડાના ભાગે ગોઠવો. હવે શ્વાસ બહાર છોડતાં શરીરના ઉપલા ભાગને ઘડિયાળના લોલક (પેન્ડુલમ)ની માફક ડાબીથી જમણી અને જમણીથી ડાબી તરફ ઝૂલાવો. રોજિંદા જીવનમાં માત્ર ૧ થી ૨ મિનિટ આ અભ્યાસ કરવાથી શરીરમાં હળવાશ અને નવીન પ્રોત્સાહક ઊર્જાનો સંચાર થાય છે. શરૂઆતના દિવસોમાં આ થોડું કઠિન લાગી શકે છે, પરંતુ નિયમિત ટેવથી તે સાહજિક બની જશે.

આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો અને સાવચેતી વર્તો

યોગાભ્યાસની સાથે યોગ્ય અને પૌષ્ટિક આહાર લેવો અનિવાર્ય છે, જેથી આસનનું પૂર્ણ પરિણામ મળી શકે. આ ઉપરાંત, કેટલીક તબીબી સાવચેતીઓ પણ જરૂરી છે. ઉચ્ચ રક્તચિહ્ન (High BP)ના દર્દીઓએ આ આસન કરવાનો ગ્રહ ન રાખવો. તેમજ, હર્નિયા કે કમરના ગંભીર રોગથી પીડાતા વ્યક્તિઓએ નિષ્ણાત તબીબ કે યોગ ગુરુની સલાહ લીધા બાદ જ આ આસન અજમાવવું.

આ પણ વાંચો :ચોમાસામાં મચ્છર-માખીઓથી મુક્તિ મેળવવા અપનાવો આ સરળ ટિપ્સ, બીમારીઓ રહેશે દૂર

આ પણ વાંચો :આજે છે ફ્રેન્ડશિપ ડે; જાણો ભારત અને વિશ્વમાં મિત્રતા દિવસની ઉજવણીનો ઇતિહાસ

આ પણ વાંચો :ભારતમાં 78% યુગલો અપનાવી રહ્યા છે ‘સ્લીપ ડિવોર્સ’, જાણો શા માટે અલગ રૂમમાં સૂવાનું પસંદ કરે છે દંપતી!