New Delhi News : દિલ્હીમાં વિરોધ પ્રદર્શનને લઈને લગાવવામાં આવેલા પ્રતિબંધો પર સુપ્રીમ કોર્ટે (Supreme Court) કડક વલણ અપનાવ્યું છે. કોર્ટે દિલ્હી પોલીસને અવમાનનાની નોટિસ (Contempt Notice)ફટકારીને શહેરમાં સામાન્ય ટ્રાફિક, ઇન્ટરનેટ સેવા અને જાહેર અવરજવર પુનઃસ્થાપિત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે જરૂરી પ્રતિબંધો લગાવી શકાય, પરંતુ તેના કારણે નાગરિકોના વ્યાવસાયિક કાર્ય અને સામાન્ય જીવનમાં બિનજરૂરી અડચણ ઊભી થવી જોઈએ નહીં.
સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ: બેરિકેડ્સ દૂર કરો, મેટ્રો સામાન્ય ચલાવો
જસ્ટિસ જોયમાલા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બેન્ચે દિલ્હીમાં મેટ્રો (Delhi Metro)સ્ટેશનો બંધ રાખવા, ઇન્ટરનેટ સેવાઓમાં અવરોધ અને વ્યક્તિઓની અટકાયત સંબંધિત અરજીઓ પર સુનાવણી હાથ ધરી હતી. સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે વિવિધ સ્થળોએ લગાવવામાં આવેલા બેરિકેડ્સ દૂર કરવા અને જ્યાં ખરેખર જરૂર હોય ત્યાં જ બેરિકેડ્સ રાખવા સૂચના આપી હતી.
કોર્ટે જણાવ્યું કે દિલ્હીમાં જાહેર અવરજવર સામાન્ય થવી જોઈએ અને મેટ્રો (Delhi Metro)સેવાઓ નિયમિત સમયપત્રક પ્રમાણે ચાલવી જોઈએ. લોકોને તેમના વ્યવસાય અને રોજિંદા કામકાજ કરવામાં મુશ્કેલી ન પડે તેની ખાતરી કરવા પણ કેન્દ્ર સરકારને સૂચના આપવામાં આવી હતી. જોકે, કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને જરૂરી અને યોગ્ય નિયંત્રણો લાદવાની છૂટ કોર્ટે આપી છે.
45 મેટ્રો સ્ટેશનો બંધ રાખવા મુદ્દે પોલીસને સવાલ
સુનાવણી દરમિયાન વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે દલીલ કરી હતી કે અગાઉના કોર્ટના આદેશ છતાં 45 મેટ્રો સ્ટેશનો પર પ્રતિબંધો ચાલુ રહ્યા હતા. તેમણે ઇન્ટરનેટ સેવાઓમાં અવરોધ અને આશરે ચાર કિલોમીટરના વિસ્તારમાં લાગુ કરાયેલા નિયંત્રણોનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો. તેમના મતે, આ કાર્યવાહી કોર્ટના આદેશના ઉલ્લંઘન સમાન છે.
દિલ્હી પોલીસ (Delhi Police)તરફથી હાજર સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે કુલ 303 મેટ્રો સ્ટેશનોમાંથી 45 સ્ટેશનો પર પ્રવેશ અને બહાર નીકળવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. તેમણે દાવો કર્યો કે તમામ સ્ટેશનો અગાઉની રાત્રે 10 વાગ્યા સુધીમાં ફરી ખોલી દેવામાં આવ્યા હતા.
આ અંગે કોર્ટે સવાલ કર્યો કે અગાઉ 57 સ્ટેશનો બંધ રાખવાની વાત સામે આવી હતી, તો પછી માત્ર 45 સ્ટેશનો બંધ રાખવાનો નિર્ણય કયા આધારે લેવામાં આવ્યો હતો. વરિષ્ઠ વકીલ મેનકા ગુરુસ્વામીએ પણ કેટલાક સ્ટેશનો બંધ હોવાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. આ સમગ્ર મામલે કોર્ટે દિલ્હી પોલીસને અવમાનનાની નોટિસ જારી કરી છે.
7,000 લોકોની અટકાયતનો દાવો, નાગરિક અધિકારોનો મુદ્દો ગરમાયો
સુનાવણીમાં વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન લોકોની અટકાયત અને પોલીસની કાર્યવાહી અંગે પણ ગંભીર સવાલો ઉઠ્યા હતા. વરિષ્ઠ વકીલ મેનકા ગુરુસ્વામી સહિત અરજદારો તરફથી રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે વિદ્યાર્થી નેતાઓ, પત્રકારો અને અન્ય નાગરિકો સહિત 7,000થી વધુ લોકોને અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. કેટલાક વકીલોએ ચાર ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રીઓ સહિત અનેક લોકોની અટકાયતનો દાવો પણ કર્યો હતો.
વકીલ શાદાન ફરાસતે પોતાની સાથે થયેલી ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે તેમને ચાલતી બસમાંથી ફેંકી દેવામાં આવ્યા હતા. અન્ય વકીલોએ પોલીસ સ્ટેશનમાં પોતાના અસીલોને મળવામાં મુશ્કેલી, પોલીસ દ્વારા બેજ અથવા નામપ્લેટ ન પહેરવા અને વકીલો સામે કાર્યવાહી કરવાની ધમકીઓ અંગે રજૂઆત કરી હતી.
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જવાબમાં જણાવ્યું કે કેટલાક લોકોને બપોરે અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા અને સાંજે છોડી મૂકવામાં આવ્યા હતા. તેમણે એવી પણ દલીલ કરી કે સંબંધિત હેબિયસ કોર્પસ અરજી હવે ટકી રહેતી નથી. જોકે, અરજદારો દ્વારા પોલીસની કાર્યવાહી અને નાગરિકોની સ્વતંત્રતા અંગે ઉઠાવવામાં આવેલા મુદ્દાઓ પર કોર્ટનું ધ્યાન રહ્યું હતું.
વિરોધનો અધિકાર છે, પરંતુ કાયદાની મર્યાદામાં: સુપ્રીમ કોર્ટ
સુપ્રીમ કોર્ટે (Supreme Court)સ્પષ્ટ કર્યું કે નાગરિકોને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કરવાનો અધિકાર (Protest Rights) છે, પરંતુ આ અધિકાર કાયદાની મર્યાદાઓથી ઉપર નથી. કોર્ટે બંધારણના અનુચ્છેદ 19(2)નો ઉલ્લેખ કરીને જણાવ્યું કે વિરોધ દરમિયાન કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવી પણ જરૂરી છે. જસ્ટિસ મોહનાએ કહ્યું કે જાહેર હિતની ચિંતા હોય તો વિરોધ શાંતિપૂર્ણ રહેશે અને કોઈ ઉશ્કેરણીજનક કાર્યવાહી નહીં થાય તેવી ખાતરી આપવી જોઈએ.
જસ્ટિસ બાગચીએ જણાવ્યું કે નાગરિકોના જીવન અને સ્વતંત્રતાના પ્રશ્નને ગંભીરતાથી લેવામાં આવશે અને સમગ્ર મામલાની સુનાવણી બાદ યોગ્ય આદેશ આપવામાં આવશે. કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે સૂચિબદ્ધ અરજીઓ પર જ સુનાવણી કરવામાં આવશે, જ્યારે અન્ય અરજીઓને નિયમ મુજબ આગળ જોડવામાં આવશે.
હાલમાં કોર્ટના મુખ્ય નિર્દેશો સામાન્ય ટ્રાફિક અને ઇન્ટરનેટ સેવા પુનઃસ્થાપિત કરવા, બિનજરૂરી બેરિકેડ્સ દૂર કરવા અને જાહેર અવરજવર સરળ બનાવવા પર કેન્દ્રિત છે. આ મામલે આગળની સુનાવણી મંગળવારે થવાની છે. હવે દિલ્હી પોલીસના જવાબ અને કોર્ટની આગામી કાર્યવાહી પર સૌની નજર રહેશે.
દીપક પરિવાર સાથે રહેવા ઘરે પરત ફર્યા, પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં નહીં જોડાય
દાદીના નિધનના કારણે દીપકે દિલ્હી છોડીને પરિવાર પાસે જવાનો નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યસભાના સાંસદ અને વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલ સાથે મુલાકાત કર્યા બાદ તેઓ તેમના નિવાસસ્થાનેથી બહાર નીકળ્યા હતા. આ દરમિયાન તેમણે જણાવ્યું કે દાદીના અવસાનને કારણે તેઓ પરિવાર સાથે સમય વિતાવવા ઘરે જઈ રહ્યા છે.
દીપકે વધુમાં જણાવ્યું કે આંદોલનની આગામી રણનીતિ અંગે ચર્ચા કરવા આશુતોષ અને સૌરવ બપોરે 2 વાગ્યે પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરશે. તેમણે દિલ્હીમાં થયેલી કાર્યવાહી અંગે સવાલ ઉઠાવતાં કહ્યું કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારની સુરક્ષા માટે શહેરમાં જે પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા, તેની અસર સામાન્ય લોકો પર પડી હતી. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને લઈને તેમણે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટની બહાર બેરિકેડ્સ હટાવવાની કાર્યવાહી શરૂ
દિલ્હીમાં વિરોધ પ્રદર્શન અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને ચાલી રહેલા ઘટનાક્રમ વચ્ચે પોલીસે સુપ્રીમ કોર્ટની બહાર લગાવવામાં આવેલા બેરિકેડ્સ હટાવવાની કામગીરી શરૂ કરી છે. કોર્ટના નિર્દેશો બાદ રસ્તા પરની વ્યવસ્થા સામાન્ય કરવાની દિશામાં કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
રાજીવ ચોક પર SFIના કાર્યકરોની અટકાયત
દિલ્હીના રાજીવ ચોક વિસ્તારમાં સ્ટુડન્ટ્સ ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયા (SFI)ના અનેક કાર્યકરોને પોલીસે અટકાયતમાં લીધા હતા. સંગઠનના જણાવ્યા અનુસાર, અખિલ ભારતીય પ્રમુખ આદર્શ એમ. સાજી સહિતના કાર્યકરો જંતર-મંતર તરફ કૂચ કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની સાથે ધક્કામુક્કી થઈ હતી અને ત્યારબાદ પોલીસે તેમને કસ્ટડીમાં લીધા હતા.
SFIના કાર્યકરોએ બસની અંદરથી એક વીડિયો પણ જાહેર કર્યો છે. તેમાં કેટલાક કાર્યકરોને થયેલી ઇજાઓ દેખાતી હોવાનો સંગઠનનો દાવો છે. આ ઘટનાને પગલે દિલ્હીમાં વિરોધ પ્રદર્શન અને પોલીસની કાર્યવાહી ફરી ચર્ચામાં આવી છે.
