National News : ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy)ની દરિયાઈ સુરક્ષા ક્ષમતામાં વધુ એક મહત્ત્વપૂર્ણ ઉમેરો થયો છે. છીછરા પાણીમાં દુશ્મન સબમરીનને શોધવા અને તેનો સામનો કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવેલું આધુનિક યુદ્ધજહાજ INS Mangrol નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે. અત્યાધુનિક સોનાર, ટોર્પિડો અને અન્ય શસ્ત્ર પ્રણાલીઓથી સજ્જ આ જહાજ ખાસ કરીને ભારતના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં સુરક્ષા મજબૂત કરવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ દ્વારા નિર્મિત આ જહાજ ભારતની સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષમતાનું પણ ઉદાહરણ છે. 80 ટકાથી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવેલું INS માંગરોલ પાણીની અંદર રહેલા જોખમોને ઓળખવા અને તેનો સામનો કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
INS માંગરોલની 7 શક્તિશાળી વિશેષતાઓ
1. દુશ્મન સબમરીન શોધવાની ક્ષમતા
INS માંગરોલ (INS Mangrol )એન્ટિ-સબમરીન વૉરફેર શેલો વૉટર ક્રાફ્ટ (ASW-SWC) શ્રેણીનું ત્રીજું જહાજ છે. તેની રચના ખાસ કરીને છીછરા સમુદ્રમાં છુપાયેલી સબમરીન અને પાણીની અંદરની શંકાસ્પદ ગતિવિધિઓ શોધવા માટે કરવામાં આવી છે. આ ક્ષમતા ભારતના દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા માટે ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
2. અત્યાધુનિક સોનાર સિસ્ટમ
જહાજમાં ‘અભય’ હલ-માઉન્ટેડ સોનાર (Abhay Sonar) સિસ્ટમ લગાવવામાં આવી છે. આ ટેક્નોલોજી પાણીની અંદરની ગતિવિધિઓ ઓળખવામાં અને સંભવિત સબમરીનના સ્થાન અંગે માહિતી મેળવવામાં મદદ કરે છે.
3. ટોર્પિડો અને રોકેટ લોન્ચરથી સજ્જ
INS માંગરોલ (INS Mangrol )માં હળવા વજનના ટોર્પિડો અને સ્વદેશી એન્ટિ-સબમરીન રોકેટ લોન્ચર જેવી શસ્ત્ર પ્રણાલીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ સાધનો પાણીની અંદરના જોખમ સામે કાર્યવાહી કરવાની ક્ષમતા વધારે છે.
4. ‘મારીચ’ ડેકોય સિસ્ટમથી સુરક્ષા
જહાજમાં ‘મારીચ’ અદ્યતન ટોર્પિડો ડેકોય સિસ્ટમ પણ છે. આ સિસ્ટમ ટોર્પિડો જેવા ખતરાથી બચવામાં મદદરૂપ બની શકે છે અને જહાજની રક્ષણાત્મક ક્ષમતાને મજબૂત બનાવે છે.
5. ત્રણ ડીઝલ એન્જિન અને વોટરજેટ પ્રોપલ્શન
ત્રણ ડીઝલ એન્જિન અને વોટરજેટ પ્રોપલ્શન સિસ્ટમની મદદથી જહાજ છીછરા પાણીમાં ઝડપથી દિશા બદલીને આગળ વધી શકે છે. આ સુવિધા દરિયાકાંઠાના જટિલ વિસ્તારોમાં કામગીરી માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
6. અનેક પ્રકારનાં દરિયાઈ મિશન માટે સક્ષમ
સબમરીન વિરોધી કામગીરી ઉપરાંત INS માંગરોલ પાણીની અંદર દેખરેખ, ઓછી તીવ્રતાવાળી દરિયાઈ કામગીરી અને માઇન-સ્વીપિંગ સંબંધિત કામગીરીમાં પણ ઉપયોગી બની શકે છે. તે પેટ્રોલ એરક્રાફ્ટ, હેલિકોપ્ટર અને અન્ય યુદ્ધજહાજો સાથે સંકલન કરીને કામગીરી કરી શકે છે.
7. 80 ટકાથી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી
આ જહાજમાં 80 ટકાથી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તે ભારતની સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા અને આધુનિક યુદ્ધજહાજોના નિર્માણની વધતી ક્ષમતાને દર્શાવે છે.
ગુજરાતના માંગરોલ પરથી પડ્યું જહાજનું નામ
INS માંગરોલ (INS Mangrol)નું નામ ગુજરાતના જૂનાગઢ જિલ્લાના દરિયાકાંઠે આવેલા માંગરોલ શહેર પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. માંગરોલ માછીમારી બંદર તરીકે પણ જાણીતું છે. આ નામકરણ ભારતીય નૌકાદળની જૂનાં જહાજોના વારસાને જાળવી રાખવાની પરંપરાને આગળ ધપાવે છે.
આ જ નામ ધરાવતું અગાઉનું INS માંગરોલ (M85) માઇનસ્વીપર જહાજ હતું, જેણે એપ્રિલ 2004 સુધી ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy)માં સેવા આપી હતી.
દરિયાઈ સુરક્ષામાં ભારતને મળશે મજબૂતી
હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં બદલાતા સુરક્ષા પરિદૃશ્ય અને પાણીની અંદર વધતા જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને INS માંગરોલનો સમાવેશ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. ખાસ કરીને છીછરા પાણીમાં સબમરીન શોધવાની ક્ષમતા ભારતને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોની દેખરેખ અને સુરક્ષામાં મદદ કરશે.
અગાઉ ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy) માં INS નિપુણ જેવા વિશિષ્ટ દરિયાઈ સહાયતા જહાજનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો, જે ઊંડા સમુદ્રમાં બચાવ કામગીરી અને સબમરીનમાંથી લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવા જેવા મિશન માટે ઉપયોગી છે. INS માંગરોલ અને આવા અન્ય જહાજો ભારતીય નૌકાદળની વિવિધ દરિયાઈ જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં પોતપોતાની ભૂમિકા ભજવે છે.
