World News : લદ્દાખ (Ladakh)ના 28 સ્થળોના નામ ભારતે સત્તાવાર રીતે નક્કી કરીને નકશામાં સામેલ કર્યા બાદ ચીને આ નિર્ણય સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે. ચીનનું કહેવું છે કે માત્ર નામ બદલવાથી કે નવાં નામ નક્કી કરવાથી કોઈ વિસ્તાર પરનો માલિકીનો દાવો(China’s claim over Ladakh) બદલાતો નથી.
ભારતે 2 ઓક્ટોબરે આ સ્થળોનાં નામ સત્તાવાર રીતે નક્કી કર્યા હતા. આ યાદીમાં ગોગરા અને હોટ સ્પ્રિંગનો પણ સમાવેશ થાય છે. વર્ષ 2020માં આ વિસ્તારો ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચેના સરહદી તણાવને કારણે ચર્ચામાં આવ્યા હતા.
ચીનનો ભારતના નિર્ણય સામે વાંધો
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયનાં પ્રવક્તા માઓ નિંગે મંગળવારે ભારતના નિર્ણય સામે વાંધો વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ચીન (chaina)લદ્દાખને ભારત દ્વારા બનાવવામાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ તરીકે માન્યતા આપતું નથી.
ચીને ભારતના આ પગલાને ગેરકાયદેસર ગણાવ્યું હતું. ચીનના જણાવ્યા અનુસાર, સરહદના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા આ વિસ્તારો પર તેનો દાવો યથાવત્ છે અને નામ નક્કી કરવાથી તેમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.
ભારતે Ladakhના 28 સ્થળોના નામ શા માટે નક્કી કર્યાં?
ભારતના ગૃહ મંત્રાલયે 2 ઓક્ટોબરે લદ્દાખનાં 28 સ્થળો અને ભૌગોલિક વિશેષતાઓ માટે સત્તાવાર નામ નક્કી કર્યાં હતાં. આ પગલું 2023માં ચીન દ્વારા અરુણાચલ પ્રદેશ(Arunachal Pradesh)નાં સ્થળોનાં નામ બદલવાની કાર્યવાહી બાદ ભારતના પ્રતિસાદરૂપે લેવામાં આવ્યું હતું.
ચીન અરુણાચલ પ્રદેશને ‘ઝાંગનાન’ એટલે કે દક્ષિણ તિબેટ તરીકે ઓળખાવે છે. ભારત સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, લદ્દાખનાં સ્થળોનાં નામ નક્કી કરવાનો હેતુ સરકારી નકશા અને દસ્તાવેજોમાં તેમની ઓળખ સ્પષ્ટ અને એકસમાન રાખવાનો છે. આ નિર્ણયથી સંવેદનશીલ વિસ્તારોને ઓળખવામાં સરળતા રહે તેવો હેતુ પણ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો.
ભારત-ચીન સરહદ વિવાદ સાથે જોડાયેલા વિસ્તારો
ભારતે નામ નક્કી કરેલાં સ્થળોમાં ગોગરા અને હોટ સ્પ્રિંગનો સમાવેશ થાય છે. પૂર્વી લદ્દાખના આ વિસ્તારોમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે સરહદી તણાવ રહ્યો હતો. અહીં ભારતીય સૈનિકો પેટ્રોલિંગ પણ કરે છે. મે 2020માં પૂર્વી લદ્દાખમાં બંને દેશો વચ્ચેનો સરહદી વિવાદ વધુ તીવ્ર બન્યો હતો. 5 મેના રોજ પેંગોંગ સરોવર નજીક બંને દેશોના સૈનિકો વચ્ચે હિંસક અથડામણ થઈ હતી.
ત્યારબાદ જૂન 2020માં ગલવાન ખીણમાં પણ બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે હિંસક સંઘર્ષ થયો હતો. આ ઘટનાઓ બાદ સરહદ પર તણાવ ઘટાડવા અને સૈનિકોને પાછળ હટાવવા અંગે બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત શરૂ થઈ હતી. સૈનિકોને પાછળ હટાવવાની પ્રક્રિયા 2022માં શરૂ થઈ હતી.
ભારતે નક્કી કરેલાં 28 સ્થળોનાં નામની યાદી
ભારત દ્વારા નામ નક્કી કરાયેલાં 28 સ્થળોમાં પર્વત-શિખરો, પર્વતો, ઘાટીઓ, હિમનદીઓ, જમીનના વિસ્તારો અને જળસ્રોતોનો સમાવેશ થાય છે.
પર્વત-શિખરો: અતીશા ગિરિ, કનીષ્ક પીક, કરુણ પીર પર્વત, માર્તંડ ગિરિ, દ્રક કાર્પો, જોલમોરી, રિનચેન જાંગપો, સાક્યશ્રી ગિરિ, માર્પા લોત્સાવારી, મિલારેપા કાંગરી, શિવ રી, જોરાવર પીક અને મહેશ્વરી.
ઘાટીઓ અને હિમનદીઓ: ચાપચિંગલ ઘાટી, શાચમિરિક ઘાટી, પાર્પિક હિમનદી અને સ્કામરી હિમનદી.
જમીનના વિસ્તારો: બ્રાંગસા, કુકસેલ, દેહરા કમ્પાસ, ગોગરા, કુમારાયણ પોઈન્ટ, પાંગલુંગ અને શમાલ લુંગપા.
ખીણ અને જળસ્રોત: શ્કોર્ગા ખીણ, ગુરુ રિનપોચે સરોવર, યાંગપા નદી અને હોટ સ્પ્રિંગ.
આ નામોને સત્તાવાર નકશામાં સામેલ કરવાનો હેતુ આ ભૌગોલિક સ્થળોની ઓળખને સ્પષ્ટ બનાવવાનો છે.
ગલવાન ખીણમાં 2020માં શું બન્યું હતું?
જૂન 2020માં લદ્દાખની ગલવાન ખીણમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે હિંસક અથડામણ(Violent clash) થઈ હતી. ભારતના જણાવ્યા પ્રમાણે, 6 જૂને બંને દેશોના સૈન્ય અધિકારીઓ વચ્ચે સૈનિકોને પાછળ હટાવવા અંગે સહમતિ થઈ હતી, પરંતુ 15 જૂનની રાત્રે ફરી સંઘર્ષ થયો હતો.
આ અથડામણ દરમિયાન સૈનિકો વચ્ચે પથ્થરો અને લાકડીઓ વડે લડાઈ થઈ હતી. તેમાં ભારતના 20 સૈનિકો શહીદ થયા હતા. ચીને ફેબ્રુઆરી 2021માં પોતાના ચાર સૈનિકોનાં મોત થયાં હોવાનું સ્વીકાર્યું હતું. આ ઘટના પછી બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો હતો અને સરહદ પર સૈનિકોની તૈનાતી પણ વધારવામાં આવી હતી.
અરુણાચલ પ્રદેશના નામને લઈને પણ વિવાદ
ભારત અને ચીન વચ્ચે અરુણાચલ પ્રદેશને લઈને લાંબા સમયથી સરહદી વિવાદ છે. ચીન આ રાજ્યના મોટા ભાગ પર પોતાનો દાવો કરે છે અને 2017થી અનેક વખત ત્યાંનાં સ્થળો માટે ચીની નામ જાહેર કરી ચૂક્યું છે. 2023માં ચીને અરુણાચલ પ્રદેશનાં 11 સ્થળો અને 2024માં આશરે 30 સ્થળોનાં નામ જાહેર કર્યાં હતાં. ભારતે દરેક વખતે આ પગલાનો વિરોધ કર્યો હતો.
ભારતનું વલણ છે કે અરુણાચલ પ્રદેશ(Arunachal Pradesh) તેનો અવિભાજ્ય હિસ્સો છે અને ચીન દ્વારા સ્થળોનાં નામ બદલવાથી જમીન પરની સ્થિતિ બદલાતી નથી. ભારત આ મુદ્દાને પોતાના પ્રદેશ પર ચીનના દાવા સાથે જોડાયેલા વિવાદ તરીકે જુએ છે. આ વિવાદ વચ્ચે લદ્દાખનાં સ્થળોનાં નામ નક્કી કરવાના ભારતના પગલા સામે ચીને વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે.
આ પણ વાંચો:ચીનને ભારતનો સીધો જવાબ, ‘લદ્દાખ ભારતનો અભિન્ન અને અવિભાજ્ય હિસ્સો’
આ પણ વાંચો:ચેક બાઉન્સ કેસમાં રાજપાલ યાદવને સુપ્રીમ કોર્ટની મોટી રાહત, સંપત્તિ વેચીને ચૂકવશે દેવું
આ પણ વાંચો:ચીન-પાકિસ્તાનની વધતી સૈન્ય ભાગીદારીથી ભારત સામે નવો પડકાર, પૂર્વ એર માર્શલનો મોટો દાવો
