Business News : Piyush Goyal Climate Fund મુદ્દે કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જર્મનીમાં વિકસિત દેશો પર આકરો પ્રહાર કર્યો છે. બર્લિનમાં યોજાયેલા બર્લિન ગ્લોબલ ડાયલોગ દરમિયાન તેમણે વિકાસશીલ દેશોને આપવામાં આવનારી જળવાયુ સહાય અંગે વિકસિત દેશોની પ્રતિબદ્ધતા પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. પીયૂષ ગોયલે કહ્યું કે જળવાયુ પરિવર્તન સામે લડવા માટે વિકાસશીલ દેશોને આર્થિક મદદ આપવાનું વચન કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ વર્ષો વીતી ગયા હોવા છતાં આ વચનનો પૂરતો લાભ વિકાસશીલ દેશોને મળ્યો નથી.
તેમણે ખાસ કરીને 2015ના પેરિસ જળવાયુ કરાર દરમિયાન વિકસિત દેશો દ્વારા કરવામાં આવેલી પ્રતિબદ્ધતાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. પીયૂષ ગોયલના જણાવ્યા અનુસાર, વિકાસશીલ અને ઓછા વિકસિત દેશોને જળવાયુ પરિવર્તન સામે લડવામાં મદદ કરવા માટે દર વર્ષે 100 અબજ ડોલરની જળવાયુ સહાય એકત્રિત કરવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ તેમના કહેવા પ્રમાણે 11 વર્ષ બાદ પણ આ પ્રતિબદ્ધતાનો પૂરતો લાભ વિકાસશીલ દેશોને મળ્યો નથી.
11 વર્ષથી ક્લાઇમેટ ફંડની રાહ
બર્લિન ગ્લોબલ ડાયલોગમાં યોજાયેલી ચર્ચા દરમિયાન પીયૂષ ગોયલે કહ્યું કે જળવાયુ પરિવર્તન સામેની લડાઈમાં વિકાસશીલ દેશો પાસેથી ઉત્સર્જન ઘટાડવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે, પરંતુ તેમને જરૂરી આર્થિક અને ટેક્નોલોજીકલ સહાય આપવામાં પૂરતી ગંભીરતા દાખવવામાં આવતી નથી.
તેમણે સવાલ કર્યો કે જો વિકસિત દેશોએ ઔદ્યોગિક વિકાસના લાંબા સમયગાળા દરમિયાન મોટા પ્રમાણમાં પ્રદૂષણ ફેલાવ્યું હોય, તો હવે જળવાયુ પરિવર્તનની જવાબદારી વહેંચવાનો સમય આવે ત્યારે તેઓ પોતાની જવાબદારીથી પાછળ કેમ હટી રહ્યા છે?
Piyush Goyal Climate Fund મુદ્દે તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે માત્ર પ્રતિબદ્ધતાઓ જાહેર કરવી પૂરતી નથી. વિકાસશીલ દેશોને સ્વચ્છ ઊર્જા, નવી ટેક્નોલોજી અને જળવાયુ પરિવર્તન સામે અનુકૂલન માટે વાસ્તવિક નાણાકીય સહાયની જરૂર છે.
ભારતની વસ્તી 17 ટકા, કાર્બન ઉત્સર્જનમાં હિસ્સો 3 ટકાથી ઓછો
પીયૂષ ગોયલે ભારતની વસ્તી અને વૈશ્વિક કાર્બન ઉત્સર્જનમાં દેશના યોગદાન વચ્ચેના તફાવતનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ભારત વિશ્વની લગભગ 17 ટકા વસ્તીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, પરંતુ વૈશ્વિક કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ભારતનો હિસ્સો 3 ટકાથી પણ ઓછો છે.
તેમણે વિકસિત દેશો અને ભારત વચ્ચેના પ્રતિ વ્યક્તિ કાર્બન ઉત્સર્જનના તફાવત તરફ પણ ધ્યાન દોર્યું હતું. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, યુરોપમાં પ્રતિ વ્યક્તિ કાર્બન ઉત્સર્જન ભારતની સરખામણીમાં ઘણું વધારે છે.
પીયૂષ ગોયલે કહ્યું કે વિકસિત દેશોએ દાયકાઓ સુધી ઔદ્યોગિક વિકાસનો લાભ મેળવ્યો છે. હવે જ્યારે સમગ્ર વિશ્વ જળવાયુ પરિવર્તનના પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે, ત્યારે વિકાસશીલ દેશો પર સમાન પ્રકારની જવાબદારી મૂકવી યોગ્ય નથી. (Climate Responsibility) ના મુદ્દે તેમણે વિકસિત દેશોને ઐતિહાસિક જવાબદારીને ધ્યાનમાં રાખીને વધુ નાણાકીય અને ટેક્નોલોજીકલ સહાય આપવા અપીલ કરી હતી.
CBAM મુદ્દે પણ યુરોપને સવાલ
પીયૂષ ગોયલે યુરોપિયન યુનિયનના કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ મિકેનિઝમ એટલે કે (CBAM )અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. વિકાસશીલ દેશો માટે આવા નિયમો વેપાર અને નિકાસના ક્ષેત્રમાં વધારાનો પડકાર ઊભો કરી શકે છે.
ભારતનું કહેવું છે કે જળવાયુ પરિવર્તન સામેની નીતિઓ એવી હોવી જોઈએ કે જે વિકાસશીલ દેશોના આર્થિક વિકાસને નુકસાન ન પહોંચાડે. એક તરફ સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ આગળ વધવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે અને બીજી તરફ વેપાર પર વધારાના કાર્બન ખર્ચ લાદવામાં આવે તો વિકાસશીલ દેશો માટે મુશ્કેલી વધી શકે છે.
ભારતની પ્રાથમિકતા વિકાસ સાથે ગ્રીન એનર્જી
પીયૂષ ગોયલે કહ્યું કે ભારત સામે એકસાથે અનેક મોટી જવાબદારીઓ છે. 140 કરોડથી વધુ લોકોની ઊર્જા અને ખોરાકની જરૂરિયાત પૂરી કરવાની સાથે દેશની આર્થિક વૃદ્ધિ અને સુરક્ષા જાળવવી પણ જરૂરી છે.
આ પડકારો વચ્ચે ભારત સ્વચ્છ ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં સતત આગળ વધી રહ્યું છે. સોલાર, પવન અને અન્ય નવીનીકરણીય ઊર્જા સ્ત્રોતોના વિકાસ પર ભારતનું ધ્યાન છે. જોકે સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ ઝડપથી આગળ વધવા માટે મોટા પાયે રોકાણ, આધુનિક ટેક્નોલોજી અને આર્થિક સહાયની જરૂર પડે છે. આ માટે Clean Energy Investment વધારવું પણ મહત્વપૂર્ણ બની રહ્યું છે.
પીયૂષ ગોયલે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે વિકાસશીલ દેશોને ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે કહેવામાં આવે ત્યારે તેમને જરૂરી સંસાધનો પણ ઉપલબ્ધ કરાવવા જોઈએ. માત્ર લક્ષ્યાંકો નક્કી કરવાથી જળવાયુ પરિવર્તન સામેની લડાઈ સફળ નહીં બને. વિકાસશીલ દેશોને સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ આગળ વધવા માટે નાણાકીય સહાય અને નવી ટેક્નોલોજી ઉપલબ્ધ કરાવવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.
નોફ ગ્રુપ સાથે પણ મહત્વની બેઠક
જર્મનીની મુલાકાત દરમિયાન પીયૂષ ગોયલે નોફ ગ્રુપના ગ્લોબલ જનરલ પાર્ટનર મુરાત અકયિલ્દિઝ સાથે પણ મુલાકાત કરી હતી. આ બેઠક દરમિયાન ભારતમાં કંપનીના મેન્યુફેક્ચરિંગ વિસ્તરણ અને ટકાઉ બાંધકામ સામગ્રી સાથે જોડાયેલા ક્ષેત્રોમાં સહયોગની શક્યતાઓ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને Sustainable Construction ક્ષેત્રમાં ભારત અને જર્મની વચ્ચે સહયોગ વધારવાની તકો પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
ભારતમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્ર ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે ત્યારે ટકાઉ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ બાંધકામ સામગ્રીની માંગ પણ વધી રહી છે. આવી ભાગીદારીથી મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ગ્રીન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રને વેગ મળી શકે છે. સાથે જ આધુનિક ટેક્નોલોજી અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ઉકેલો દ્વારા ભારતમાં ટકાઉ બાંધકામ ક્ષેત્રને વધુ મજબૂતી મળી શકે છે.
વિકાસશીલ દેશોની જવાબદારી અંગે ભારતનો સ્પષ્ટ સંદેશ
બર્લિન ગ્લોબલ ડાયલોગમાં પીયૂષ ગોયલનું નિવેદન ભારતના એ વલણને દર્શાવે છે કે જળવાયુ પરિવર્તન સામેની લડાઈમાં તમામ દેશોની જવાબદારી હોવી જોઈએ, પરંતુ ઐતિહાસિક ઉત્સર્જન અને આર્થિક ક્ષમતાને પણ ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે. Climate Finance Support ના મુદ્દે ભારતનું કહેવું છે કે વિકાસશીલ દેશોને જળવાયુ લક્ષ્યાંકો હાંસલ કરવા માટે જરૂરી નાણાકીય સહાય અને સંસાધનો મળવા જોઈએ.
ભારત સ્વચ્છ ઊર્જા અને ઓછા કાર્બનવાળા વિકાસ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેના માટે વિકસિત દેશો તરફથી નાણાકીય અને ટેક્નોલોજીકલ સહાય પણ જરૂરી છે. પીયૂષ ગોયલે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો કે વર્ષો પહેલાં કરવામાં આવેલા વાયદાઓ હવે માત્ર કાગળ પર ન રહેવા જોઈએ, પરંતુ વિકાસશીલ દેશોને તેનો વાસ્તવિક લાભ મળવો જોઈએ.
