Sugar Price In India: ભારત દર વર્ષે બનાવે છે 340 લાખ ટન સુધી ખાંડ

Bussiness News: તહેવારોની સિઝનમાં ખાંડના ભાવમાં વધારો (Sugar Price in India) થતાં સામાન્ય લોકોના રસોડાનું બજેટ પ્રભાવિત થઈ રહ્યું છે. દેશના છૂટક બજારમાં ખાંડનો સરેરાશ ભાવ પ્રતિ કિલો રૂ.59.50ની (Sugar Price Hike) આસપાસ પહોંચ્યો છે, જ્યારે જથ્થાબંધ બજારમાં ભાવ આશરે રૂ.55.40 પ્રતિ કિલો નોંધાયો છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ થાય છે કે વિશ્વના અગ્રણી ખાંડ ઉત્પાદક દેશોમાં સામેલ ભારત દર વર્ષે કેટલી ખાંડનું ઉત્પાદન કરે છે, દેશમાં તેનો કેટલો વપરાશ થાય છે અને કેટલી ખાંડની નિકાસ કરવામાં આવે છે?

Sugar Price in India: ભારતમાં દર વર્ષે 300થી 340 લાખ ટન ખાંડનું ઉત્પાદન

ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા ખાંડ ઉત્પાદક દેશોમાં સામેલ છે. દેશમાં દર વર્ષે સરેરાશ 30થી 34 મિલિયન ટન એટલે કે 300થી 340 લાખ ટન ખાંડનું ઉત્પાદન થાય છે. જોકે, હવામાનની સ્થિતિ, શેરડીના પાક અને ઇથેનોલ ઉત્પાદન માટે શેરડીના રસ તથા મોલાસીસના ઉપયોગને કારણે ઉત્પાદનના આંકડામાં ફેરફાર થતો રહે છે.

વર્ષ 2025-26ની ખાંડની સીઝનમાં દેશમાં આશરે 30.6 મિલિયન ટન ખાંડનું ઉત્પાદન થવાનો અંદાજ છે. ઉત્તર પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટક દેશનાં મુખ્ય ખાંડ ઉત્પાદક રાજ્યો છે. આ ત્રણેય રાજ્યોનો દેશના કુલ ખાંડ ઉત્પાદનમાં મોટો ફાળો છે.

દેશમાં દર વર્ષે 280થી 290 લાખ ટન ખાંડનો વપરાશ

ભારત ખાંડનું મોટાપાયે ઉત્પાદન કરવાની સાથે તેનો મોટો વપરાશ પણ કરે છે. દેશમાં દર વર્ષે અંદાજે 28થી 29 મિલિયન ટન એટલે કે 280થી 290 લાખ ટન ખાંડની જરૂરિયાત રહે છે. તેમાં ઘરોમાં થતો વપરાશ ઉપરાંત હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, બેકરી, મીઠાઈ અને ઠંડાં પીણાં બનાવતા ઉદ્યોગોની માંગનો પણ સમાવેશ થાય છે.

બીજી તરફ, પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ મિશ્રણના લક્ષ્યાંકને પહોંચી વળવા માટે શેરડીના રસ અને મોલાસીસનો ઉપયોગ ઇથેનોલ બનાવવા માટે કરવામાં આવે છે. પરિણામે શેરડીના ઉપલબ્ધ જથ્થા અને ખાંડના ઉત્પાદન વચ્ચે સંતુલન જાળવવું જરૂરી બને છે.

એક સમયે 109.8 લાખ ટન સુધીની નિકાસ કરી હતી

ભારત અગાઉ વૈશ્વિક બજારમાં ખાંડના મોટા નિકાસકાર દેશ તરીકે પણ જાણીતું હતું. વર્ષ 2021-22ની સીઝનમાં દેશે રેકોર્ડ 10.98 મિલિયન ટન એટલે કે 109.8 લાખ ટન ખાંડની નિકાસ કરી હતી. સામાન્ય રીતે પણ ભારતની ખાંડની નિકાસ વાર્ષિક આશરે 68 લાખ ટન સુધી પહોંચી હતી.

જોકે, સ્થાનિક બજારમાં પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ રહે અને ભાવમાં વધુ વધારો ન થાય તે માટે કેન્દ્ર સરકાર ખાંડની નિકાસ પર નિયંત્રણ રાખે છે. ઉત્પાદન, સ્થાનિક વપરાશ અને ઇથેનોલની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને નિકાસની મંજૂરી આપવામાં આવે છે.

ખાંડના ભાવ પર ઉત્પાદન અને પુરવઠાની અસર

ખાંડના ભાવ માત્ર દેશમાં કેટલું ઉત્પાદન થયું તેના પર જ નહીં, પરંતુ સ્થાનિક માંગ, બજારમાં ઉપલબ્ધ જથ્થો, શેરડીના પાકની સ્થિતિ અને ઇથેનોલ ઉત્પાદન માટે થતી ફાળવણી પર પણ આધાર રાખે છે. તહેવારો દરમિયાન મીઠાઈ અને અન્ય ખાદ્ય પદાર્થોની માંગ વધતી હોવાથી પુરવઠામાં થતી નાની વધઘટની અસર પણ બજારભાવ પર જોવા મળી શકે છે

તહેવારોની સિઝનમાં ખાંડના ભાવમાં વધારો થતાં સામાન્ય લોકોના રસોડાનું બજેટ પ્રભાવિત થઈ રહ્યું છે. દેશના છૂટક બજારમાં ખાંડનો સરેરાશ ભાવ પ્રતિ કિલો રૂ.59.50ની આસપાસ પહોંચ્યો છે, જ્યારે જથ્થાબંધ બજારમાં ભાવ આશરે રૂ.55.40 પ્રતિ કિલો નોંધાયો છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ થાય છે કે વિશ્વના અગ્રણી ખાંડ ઉત્પાદક દેશોમાં સામેલ ભારત દર વર્ષે કેટલી ખાંડનું ઉત્પાદન કરે છે, દેશમાં તેનો કેટલો વપરાશ થાય છે અને કેટલી ખાંડની નિકાસ કરવામાં આવે છે?

ભારતમાં દર વર્ષે 300થી 340 લાખ ટન ખાંડનું ઉત્પાદન

ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા ખાંડ ઉત્પાદક દેશોમાં સામેલ છે. દેશમાં દર વર્ષે સરેરાશ 30થી 34 મિલિયન ટન એટલે કે 300થી 340 લાખ ટન ખાંડનું ઉત્પાદન થાય છે. જોકે, હવામાનની સ્થિતિ, શેરડીના પાક અને ઇથેનોલ ઉત્પાદન માટે શેરડીના રસ તથા મોલાસીસના ઉપયોગને કારણે ઉત્પાદનના આંકડામાં ફેરફાર થતો રહે છે.

વર્ષ 2025-26ની ખાંડની સીઝનમાં દેશમાં આશરે 30.6 મિલિયન ટન ખાંડનું ઉત્પાદન (Sugar Export India) થવાનો અંદાજ છે. ઉત્તર પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટક દેશનાં મુખ્ય ખાંડ ઉત્પાદક રાજ્યો છે. આ ત્રણેય રાજ્યોનો દેશના કુલ ખાંડ ઉત્પાદનમાં મોટો ફાળો છે.

દેશમાં દર વર્ષે 280થી 290 લાખ ટન ખાંડનો વપરાશ

ભારત ખાંડનું મોટાપાયે ઉત્પાદન કરવાની સાથે તેનો મોટો વપરાશ પણ કરે છે. દેશમાં દર વર્ષે અંદાજે 28થી 29 મિલિયન ટન એટલે કે 280થી 290 લાખ ટન ખાંડની જરૂરિયાત રહે છે. તેમાં ઘરોમાં થતો વપરાશ ઉપરાંત હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, બેકરી, મીઠાઈ અને ઠંડાં પીણાં બનાવતા ઉદ્યોગોની માંગનો પણ સમાવેશ થાય છે.

એક સમયે 109.8 લાખ ટન સુધીની નિકાસ કરી હતી

ભારત અગાઉ વૈશ્વિક બજારમાં ખાંડના મોટા નિકાસકાર દેશ તરીકે પણ (India Sugar Production) જાણીતું હતું. વર્ષ 2021-22ની સીઝનમાં દેશે રેકોર્ડ 10.98 મિલિયન ટન એટલે કે 109.8 લાખ ટન ખાંડની નિકાસ કરી હતી. સામાન્ય રીતે પણ ભારતની ખાંડની નિકાસ વાર્ષિક આશરે 68 લાખ ટન સુધી પહોંચી હતી.