તેના લીવરને ઘણું નુકસાન થયું છે. જ્યારે ડોકટરોએ તેમને કેટલાક પ્રશ્નો પૂછ્યા ત્યારે જાણવા મળ્યું કે તે રોગ પ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે દિવસમાં ચારથી પાંચ વખત ઉકાળો પીતા હતા.તેને પહેલેથી જ ડાયાબિટીઝ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર હતું અને હવે સ્થિતિ એવી આવી ગઈ છે કે તેની તબિયત પણ ખૂબ નબળી જોવા મળી રહી છે. આ બાબત અંગે માહિતગાર કરતા એઇમ્સના ડોક્ટરઅનૂપ સારાય એ કહ્યું કે લોકો કોરોનાથી બચવાના ચક્કરમાં નવી મુસીબતને નોતરું આપી દેતા હોય છે.

આ કેસ સ્ટડીના આધારે, જ્યારે દેશના અન્ય યકૃત સર્જનો પાસેથી ચોંકાવનારી વાસ્તવિકતા બહાર આવી છે . દેશના ટોચના પાંચ સર્જનોમાં ત્રણ જણાવે છે કે છેલ્લા એક વર્ષમાં તેમને ઘણા કેસો થયા છે, જેમાંથી 4૦% દર્દીઓમાં યકૃત સંપૂર્ણપણે ખામીયુક્ત છે.મેદંતા હોસ્પિટલના જાણીતા યકૃત સર્જન ડો.અરવિંદ સોઈન કહે છે. તેમને અત્યાર સુધીમાં આવા છ કેસ થયા છે, જેમાં ગિલોય સહિતના ઘણા હર્બલ ઉત્પાદનોનો વપરાશ થયો છે અને બાદમાં તેને લીવરને નુકસાન થયું છે. આમાંના બે લોકો પણ મૃત્યુ પામ્યા છે અને ત્રીજો દર્દી લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટની રાહમાં છે.

મુંબઇના ભાટિયા હોસ્પિટલના ડો.આભા નાગરલના જણાવ્યા અનુસાર, તેની સાથે 20 વર્ષીય દર્દી કમળો થવાને કારણે તેમને ગંભીર હાલતમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. આ દર્દી ચાર અઠવાડિયાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિનો બુસ્ટર લઈ રહ્યો હતો. અત્યાર સુધીમાં તેમને 10 દર્દીઓ દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. ચેન્નઈની એપોલો હોસ્પિટલના ડો.સેલ્વા કુમારે કહ્યું કે થોડા સમય પહેલા જ છ વર્ષીય બાળક તેમને દાખલ કરવામાં આવ્યું છે, લીવરને નુકસાન થયું છે,જેના માતા-પિતા કબાસુર કુડેનર પી રહ્યા હતા. આ બાળકના લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટની નોબત આવી છે.

આંકડા શું કહે છે

આયુષ મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, દેશમાં અત્યાર સુધીમાં આવા 700 થી વધુ કેસ નોંધાયા છે, જેમાં હર્બલ ઉત્પાદનોના વપરાશની આડઅસર થઈ છે. આ તમામ કેસ ફાર્માકોવિજિલન્સ પ્રોગ્રામ અંતર્ગત નોંધાયા છે. કેરળની રાજાગીરી હોસ્પિટલના ડો.ફિલ્પ્સ કહે છે કે ભારતમાં 3૦,૦૦૦ થી વધુ બ્રાન્ડના હર્બલ પ્રોડક્ટ્સ છે, પરંતુ ડેટાના અભાવને કારણે, સરકાર દ્વારા વધુ સારી રીતે માન્યતા પ્રાપ્ત કુશળતા કેન્દ્રોનો અભાવ અને ઉત્પાદનો વિશે વધુ સમજૂતી ન હોવાને કારણે, લોકોને નુકસાન થાય છે. આ ઉપરાંત આયુષ અંગે રાજ્યોમાં લાગુ નિયમોમાં એકરૂપતા ન હોવાનું એક કારણ પણ છે.

ઘરે હર્બલ ઉત્પાદનોનું સેવન કરવું ખોટું છે

આયુષ મંત્રાલયના સચિવ વૈદ્ય રાજેશ કોટેચા કહે છે કે કોરોના સંક્રમણને ટાળવા માટે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવી વધારવી જરૂરી છે. મંત્રાલય તરફથી આ માટે માર્ગદર્શિકા જારી કરવામાં આવી છે, પરંતુ તબીબી પરામર્શ વિના, ઘરે બેઠા બેઠા અથવા સોશિયલ મીડિયા પર અથવા સંબંધીઓના કહેવાથી હર્બલ ઉત્પાદનો પર આધાર રાખવો ખોટું છે. લોકોએ જાગૃત રહેવાની જરૂર છે.

અરીસો …

એવા 60 ટકા કેસો છે જેઓ ચાર અઠવાડિયા સુધી હર્બલ ઉત્પાદનોનું સેવન કરે છે અને કમળો થયા પછી દાખલ કરવામાં આવ્યા છે.
90 ટકા દર્દીઓના લિવર બાયોપ્સી ટેસ્ટમાં હર્બલ ઉત્પાદનોને લીધે થયેલા નુકસાનની પુષ્ટિ થઈ છે.
ડોકટરોના જણાવ્યા મુજબ, હર્બલ પ્રોડક્ટનો વપરાશ બંધ કરીને અને સારવાર આપ્યા પછી દર્દીઓ થોડા સમય માટે સ્વસ્થ થઈ જાય છે, પરંતુ તેમનું લિવર સાજા થવા માટે લાંબો સમય લે છે.
ડાયાબિટીઝ, આલ્કોહોલનું સેવન, મેદસ્વીતા અને ચરબીયુક્ત લિવર એ 95 ટકા દર્દીઓમાં લિવરની ફેઈલ થવા માટે જવાબદાર છે, પરંતુ હવે હર્બલ ઉત્પાદનોના ધરખમવપરાશ નો પણ તેમાં પણ તેમાં ઉમેરો થયો છે.
72% દર્દીઓએ WhatsApp, સોશિયલ મીડિયા પર અથવા સંબંધીઓના કહેવાથી હર્બલ પ્રોડક્ટ્સનું સેવન કરવાનું શરૂ કર્યું.

(નોંધ: કોઈપણ ઉપાય કરતા પહેલા હંમેશા નિષ્ણાત અથવા ડોક્ટરની સલાહ લો.મંતવ્ય ન્યૂઝ આ જાણકારી માટે કોઈ જવાબદારી કે દાવો કરતું નથી)