અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન સરકારે 100 દિવસ પૂરા કર્યા છે. તાલિબાને આ વર્ષે 15 ઓગસ્ટે અફઘાનિસ્તાન પર કબજો કર્યો હતો. ત્યારથી ત્યાંની સ્થિતિ વણસી રહી છે. લોકો પાસે ન તો ખાવા માટે ભોજન છે અને ન તો તેમને સુરક્ષા મળી રહી છે. અફઘાનિસ્તાનમાં ભૂખમરા જેવી સ્થિતિ છે. 95% લોકોને પૂરતું ભોજન નથી મળી રહ્યું. અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન શાસનના 100 દિવસ પૂર્ણ થયા છે. આ 100 દિવસમાં અફઘાનિસ્તાનની સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે. એક રીતે કહો કે આ 100 દિવસમાં અફઘાનિસ્તાન ફરી 1990ના દાયકામાં ફરી ગયું છે.

અમેરિકી દળોની હકાલપટ્ટી બાદ તાલિબાને 15 ઓગસ્ટે અફઘાનિસ્તાન પર કબજો જમાવ્યો હતો. તે પછી અફઘાનિસ્તાનમાં શરૂ થયેલો હિજરતનો યુગ આજે પણ અટકવાનું નામ નથી લઈ રહ્યો.

તાલિબાન તેમની સત્તા પર વિશ્વની મંજૂરીની મહોર મેળવવા માંગે છે, પરંતુ હજી સુધી આવું થયું નથી. અને ચિત્ર હવે એ છે કે અફઘાનિસ્તાનમાં ભાંગી પડેલી અર્થવ્યવસ્થા વચ્ચે માનવતા જોખમમાં છે. લાખો અફઘાનીઓ સામે બે સમયની રોટલી પણ સૌથી મોટો પડકાર છે. દરરોજ ભૂખ અફઘાન લોકોની કસોટી કરી રહી છે. તેમને એ પણ ખબર નથી હોતી કે આગામી સમયનું ભોજન નસીબમાં હશે કે નહીં.

કોઈ પણ સરકારની કસોટી માટે ૧૦૦ દિવસ પૂરતા નથી. પરંતુ અફઘાનિસ્તાન માટે છેલ્લા સો દિવસની સ્થિતિ જાણવી જરૂરી છે કારણ કે ત્યાં એક એવી સરકાર છે જેણે દેશની સ્થિતિ પર શાસન કર્યું છે.  દિશા અને પરિસ્થિતિને જડમુળથી બદલી નાખી છે.  જેણે પોતાની જીદને કારણે આતંકના વાતાવરણ સિવાય ભૂખમરો, બેરોજગારી, નિરક્ષરતા જેવી સ્થિતિઓ સર્જી છે.

15 ઓગસ્ટના રોજ જ્યારે અમેરિકન શસ્ત્રોથી સજ્જ તાલિબાન લડવૈયાઓ કાબુલ પર કબજો કર્યો હતો. પછી રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં પ્રવેશ્યા હતા. અફઘાનિસ્તાનમાં આતંકના આ પુનઃ પ્રવેશની તસવીર આખી દુનિયામાં જોવા મળી હતી. આના થોડા સમય પહેલા તત્કાલિન રાષ્ટ્રપતિ અશરફ ગનીએ એક નાનકડું ભાષણ આપ્યું અને લોકોને નિરાધાર છોડી દેશની બહાર ચાલ્યા ગયા. તાલિબાનના કાબુલ પર કબજો કર્યા પછી, યુએસ અને નાટો દળોને પાછા ખેંચવાનું કામ ઝડપી બન્યું, અને અંતે 20 વર્ષ પછી યુએસ દળોએ અફઘાનિસ્તાનમાંથી પીછેહઠ કરી.

તાલિબાન સરકાર આર્થિક મોરચે ‘નિષ્ફળ’

અફઘાનિસ્તાનની કમાન હવે એ લોકોના હાથમાં હતી, જેમને છોડાવવા માટે અમેરિકી સેના 20 વર્ષ પહેલાં અફઘાનિસ્તાનમાં ઘૂસી ગઈ હતી, સત્તા પર કબજો કર્યા પછી તાલિબાને દુનિયાને પહેલો સંદેશ આપ્યો કે તેઓ હવે એ જ તાલિબાન નથી પરંતુ દુનિયા સાથે છે. સારા સંબંધો રાખવા માંગે છે. 100 દિવસ જૂના તાલિબાનના શાસનને અમુક દેશો સિવાય કોઈએ માન્યતા આપી ન હતી. તેમાંથી પાકિસ્તાન મહત્વનું છે કારણ કે અફઘાનિસ્તાનમાં તેનું પોતાનું હિત છે, તે તાલિબાનથી ભારતને હરાવવા માંગે છે. પરંતુ આ સિવાય વર્તમાન અફઘાનિસ્તાનનું સત્ય એ છે કે છેલ્લા 100 દિવસમાં દેશની અર્થવ્યવસ્થા કડાકામાં આવી ગઈ છે, લોકો ભૂખે મરી રહ્યા છે, બાળકોનું શિક્ષણ ભગવાન પર નિર્ભર છે. રોજગારી નથી. સરકાર પાસે અર્થવ્યવસ્થાને સુધારવાની કોઈ નીતિ પણ નથી. એકંદરે તાલિબાન ચીન, પાકિસ્તાન અને કતારની મદદ પર નિર્ભર છે.

ભૂખમરાને કારણે પરિસ્થિતિ વધુ વણસી છે, 95% લોકો પાસે પૂરતું ભોજન નથી

તાલિબાનોએ કાબુલ પર કબજો જમાવ્યો ત્યારથી અફઘાનિસ્તાન સામે ભૂખમરાની સમસ્યા પણ ઉભી થઈ છે. દેશની અર્થવ્યવસ્થા ખરાબ રીતે પડી ભાંગી છે. પશ્ચિમી દેશોએ અફઘાનિસ્તાનને આપવામાં આવતી મદદ બંધ કરી દીધી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ ચેતવણી આપી છે કે અફઘાનિસ્તાનમાં લાખો લોકો ભૂખમરાનું જોખમ છે. શિયાળાની ઋતુમાં લોકોની મુશ્કેલી વધી શકે છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ વિશ્વને અપીલ કરી છે કે તેઓ અફઘાનિસ્તાન તરફ પીઠ ન ફેરવે અને મુશ્કેલીમાં ફસાયેલા લોકોને મદદ કરે. અફઘાનિસ્તાનની સ્થિતિ તમે કલ્પના કરી શકો તેના કરતાં વધુ ખરાબ છે. 95 ટકા લોકો પાસે પૂરતું ભોજન નથી. ભૂખમરાને કારણે લગભગ 2.5 કરોડ લોકોની હાલત ખરાબ છે. આગામી 6 મહિના દેશ માટે ખૂબ જ ભયાનક રહેવાના છે. આ દેશ પૃથ્વી પર નર્ક બની જવાનો ભય છે.

દેશની રક્ષામાં ‘નિષ્ફળ’

તાલિબાન સરકારનું વલણ હજુ પણ કોઈપણ ઉગ્રવાદી સંગઠનો જેવું જ છે. છેલ્લા 100 દિવસમાં પણ તેઓ હજુ સુધી સમજી શક્યા નથી કે દેશ અને દેશની જનતાની જવાબદારી તેમના પર છે. સરકાર ચલાવવાનું છોડી દો, તાલિબાન તેઓ જે શ્રેષ્ઠ છે તે કરવામાં પણ સફળ થઈ શક્યા નથી. ISIS અફઘાનિસ્તાનમાં રોજેરોજ હુમલા કરી રહ્યું છે, ખુદ તાલિબાન સરકારમાં સામેલ લોકોને નિશાન બનાવીને તેમની હત્યા કરી રહી છે, પરંતુ સ્થિતિ તાલિબાનના નિયંત્રણમાં આવતી હોય તેમ લાગતું નથી.

સંવિધાન દિવસ / સેન્ટ્રલ હોલમાં યોજાનાર કાર્યક્રમમાં કોંગ્રેસ સહિત ઘણી પાર્ટીઓ નહીં લે ભાગ