પાકિસ્તાન પોતાની આઝાદીના 75 વર્ષની ઉજવણી કરવા જઈ રહ્યું છે. પરંતુ ઉજવણી જેવું કંઈ નથી. આ દેશ હાલમાં દેવા હેઠળ છે, તેના વિદેશી હૂંડિયામણની અનામત ઝડપથી ઘટી રહી છે. મોંઘવારી એટલી વધી ગઈ છે કે સામાન્ય લોકો પરેશાન થઈ રહ્યા છે. પાકિસ્તાની અર્થવ્યવસ્થા વિશે જે આંકડાઓ સામે આવી રહ્યા છે તે તેના પતનની હકીકત જણાવે છે.
તાજેતરના ડેટા અનુસાર, પાકિસ્તાનના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં બે અબજ યુએસ ડોલરથી વધુનો ઘટાડો થયો છે. મોટી વાત એ છે કે ઓગસ્ટના પહેલા સપ્તાહમાં પાકિસ્તાનનો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર 14 અબજ ડોલરના આંકડાની નીચે પહોંચી ગયો છે. મોંઘવારી દર પણ 13 વર્ષમાં સૌથી વધુ નોંધાયો છે. આ વર્ષે જૂનમાં મોંઘવારી દર 21.3 ટકા પર પહોંચી ગયો હતો. અગાઉ ડિસેમ્બર 2008માં પાકિસ્તાનમાં ફુગાવાનો દર 23.3 ટકા હતો.
હવે આ બગડતી પરિસ્થિતિ માટે અનેક પરિબળો જવાબદાર હોવાનું મનાય છે. પાકિસ્તાનની નબળી નીતિઓ તેને માત્ર ગરીબી તરફ લઈ જઈ રહી નથી, પરંતુ રાજકીય અસ્થિરતાએ લોકોના ભવિષ્યને પણ અસ્થિર કરી દીધું છે. આઝાદી બાદથી અત્યાર સુધી પાકિસ્તાનમાં એક પણ સરકારે તેનો પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યો નથી. આ વાત એ જ સાબિત કરી રહી છે કે આ દેશમાં આતંકવાદીઓને આશ્રય મળે છે. પરંતુ સ્થિરતા, વિકાસ, પ્રગતિ બધું જ પાછળ રહી જાય છે. પાકિસ્તાનની હાલની સ્થિતિને આ રીતે સમજી શકાય છે કે હાલમાં લોકોને એક લિટર પેટ્રોલ માટે 248 પાકિસ્તાની રૂપિયા ખર્ચવા પડે છે. એ જ રીતે એક લિટર ડીઝલ માટે રૂ. 263 ખર્ચવા પડે છે.
આ સ્થિતિઓ પર નિષ્ણાતો પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે, આ સિવાય સામાન્ય લોકો પણ ખુલીને બોલવા લાગ્યા છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિ પર નારાજગી વ્યક્ત કરતા એક વ્યક્તિએ કહ્યું છે કે પાકિસ્તાનમાં મોંઘવારી વધતી રહેશે, બેરોજગારી પણ વધશે, લોકો મૃત્યુ પામશે, આત્મહત્યા કરશે. આ ડૉલરના રેટને અંકુશમાં લેવા માટે પાકિસ્તાન સરકારે કોઈક પગલું ભરવું પડશે. હવે આ માત્ર એક વ્યક્તિનું નિવેદન છે, પરંતુ પાકિસ્તાનના લોકો હજુ પણ આ પરિસ્થિતિ સામે ઝઝૂમી રહ્યા છે. ઉદાસીનતા પ્રવર્તી રહી છે અને આશાનું કોઈ કિરણ નથી.
આવી સ્થિતિમાં પાકિસ્તાનની તમામ આશા IMF પાસેથી છે જે તેને 1.1 અબજ યુએસ ડોલરની સહાય આપી શકે છે. પરંતુ આ બેલ આઉટ પેકેજ ત્યારે જ મળશે જ્યારે પાકિસ્તાન કેટલીક શરતો પૂરી કરશે. જેમાં સબસિડી નાબૂદ કરવાથી લઈને મોંઘવારી વધારવા સુધીના નિર્ણયોનો સમાવેશ થાય છે. હવે પાકિસ્તાન તેમને પૂરું કરે છે કે નહીં, તે મોટો પ્રશ્ન છે.
આ પણ વાંચો : મફતની રેવડી ગરીબોને અને ધનિકોને!
